Pieprzojad czerwonorzytny (Aulacorhynchus haematopygus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny tukanowatych (Ramphastidae). Występuje w północno-zachodniej Ameryce Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Taksonomia Takson opisany przez Johna Goulda w 1835 roku pod nazwą Pteroglossus haematopygus. Autor nie wiedział, w którym miejscu Ameryki Południowej odłowiono holotyp, prawdopodobnie pochodził on z Kolumbii. Jednocześnie Gould zaproponował utworzenie nowego rodzaju Aulacorhynchus dla tego i dwóch podobnych gatunków – pieprzojada szmaragdowego (P. prasinus) i pieprzojada zmiennego (P. sulcatus).
Pieprzojad czerwonorzytny jest blisko spokrewniony z pieprzojadem żółtobrewym (A. huallagae) oraz pieprzojadem andyjskim (A. coeruleicinctis). Wyróżnia się dwa podgatunki: A. h. haematopygus i A. h. sexnotatus.
Występowanie lewo|mały|250px|Para ptaków. Pomimo ciemnego koloru, ciemniejszego od liści, trudno je wypatrzeć Pieprzojad czerwonorzytny występuje w Ekwadorze, Kolumbii i Wenezueli. Ptak osiadły. Zasiedla lasy deszczowe (pierwotne i wtórne) od pogórzy po góry, także obrzeża lasów i pobliskie gęste zarośla, odwiedza też izolowane drzewa owocowe na pastwiskach czy w ogrodach. Zazwyczaj spotykany w przedziale wysokości 300–2200 m n.p.m., sporadycznie do 2750 m n.p.m.
Poszczególne podgatunki zamieszkują: A. h. haematopygus (Gould, 1835) – Kolumbia i zachodnia Wenezuela A. h. sexnotatus Gould, 1868 – południowo-zachodnia Kolumbia i zachodni Ekwador.
Morfologia Długość ciała 40–45 cm, masa ciała: 200–232 g (podgatunek nominatywny), 141–200 g (podgatunek sexnotatus).
W ubarwieniu dominuje zieleń i błękit, pokrywy skrzydłowe ciemniejsze. Czerwone pokrywy nadogonowe. Dziób koloru bordowego, a jego nasada koloru białego, co odróżnia go od pieprzojada szmaragdowego. Palce są przeciwstawne; dwa są skierowane do przodu, dwa do tyłu, co ułatwia ptakom przytrzymywać większe owoce. Czerwona naga skóra wokół oka. Brak dymorfizmu płciowego.
Ekologia i zachowanie mały|250px|Pieprzojad czerwonorzytny na gałęzi Owocożerny; podskakuje z gałęzi na gałąź i zrywa owoce, które następnie podrzuca i połyka. Oprócz jagód i fig zjada chętnie także jaszczurki i bezkręgowce, ale też zakrada się do gniazd mniejszych ptaków i zjada ich pisklęta oraz jaja.
Pieprzojady żyją w parach lub małych stadach. W okresie godowym ptaki wydają serie powtarzających się, szczekliwych dźwięków. Gniazdo w dziupli wyścielone mchem. Samica wysiaduje od 3 do 4 jaj, które są białe. Inkubacja trwa około 16–17 dni, przez większość czasu wysiaduje samica. Pisklęta rodzą się nagie i różowe, a w pełni opierzone stają się w wieku około 7 tygodni.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody(IUCN) uznaje pieprzojada czerwonorzytnego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość pospolity. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Tukanowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Wenezueli Kategoria:Taksony opisane przez Johna Goulda Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1835 roku