thumb|Cryptarcha strigata thumb|150px|Cryptarcha nitidissima Schowka, skrytoustek (Cryptarcha) – rodzaj chrząszczy z rodziny łyszczynkowatych i podrodziny Cryptarchinae.
Morfologia Chrząszcze o ciele stosunkowo mocno wypukłym, w zarysie owalnym. Oskórek jest nieregularnie punktowany i porośnięty dwoma rodzajami włosków – odstającymi białawymi i przylegającymi ciemniejszymi. Czułki wieńczą buławki o stosunkowo luźno zestawionych członach. Przedplecze jest ciemne, często z rdzawo rozjaśnionymi brzegami. Krawędź podstawowa przedplecza jest falisto wykrojona. Pokrywy są ciemne, często z jaśniejszymi brzegami i plamami. Rządek przyszwowy jest dobrze widoczny od szczytu pokryw aż za połowę ich długości. Odnóża mają wyraźnie, sercowato rozszerzone trzy początkowe człony stóp.
Ekologia i występowanie Owad te należą do fauny saproksylicznej. Bytują w wyciekającym z drzew soku, zagrzybiałych pniach i pniakach oraz hubach. Larwy są mykofagiczne. Owady dorosłe niektórych gatunków spotyka się także w gnijących na polach burakach.
Rodzaj ten ma zasięg kosmopolityczny. Najliczniej reprezentowany jest w krainie neotropikalnej, gdzie stwierdzono ponad 50 jego gatunków. Nie mniej niż 20 gatunków zamieszkuje krainy etiopską i orientalną. W nearktycznej Ameryce Północnej odnotowano 16 gatunków. Palearktykę zamieszkuje 11 gatunków, z których tylko C. strigata i C. undata stwierdzono w Polsce. Trzy gatunki występują na Madagaskarze.
Taksonomia Rodzaj ten wprowadzony został w 1839 roku przez Williama Edwarda Shuckarda. Przypuszczalnie jest taksonem parafiletycznym. Należy do niego ponad 120 opisanych gatunków, w tym: Cryptarcha accreta Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha australis Reitter, 1873 Cryptarcha bifasciata Baudi, 1870 Cryptarcha cyllodoidea Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha elleipsis Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha jenisi Jelínek et Lasoń, 2007 Cryptarcha klugii Reitter, 1876 Cryptarcha lawrencei Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha longa Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha nitida Reitter, 1877 Cryptarcha nitidissima Reitter, 1873 Cryptarcha politus (W.J. Macleay, 1871) Cryptarcha rotundiclavus Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha sicardi Grouvelle, 1907 Cryptarcha strigata (Fabricius, 1787) Cryptarcha subnitida Kirejtshuk, 1987 Cryptarcha undata (Olivier, 1790)
Przypisy
Kategoria:Łyszczynkowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1839 roku