Zbysław Dobrowolski (ur. 29 kwietnia 1964) – doktor habilitowany nauk humanistycznych, ekonomista, prakseolog, specjalizujący się w naukach o zarządzaniu.
Życiorys Ukończył studia magisterskie w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. W 2003 roku uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych, a w 2012 roku doktora habilitowanego. W latach 2012–2024 pracownik naukowy Instytutu Spraw Publicznych na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1992 roku związany zawodowo z Najwyższą Izbą Kontroli, gdzie w latach 2013–2018 pełnił funkcję dyrektora jednej z delegatur. Od 1993 roku rozpoczął w ramach NIK działalność międzynarodową. Był jednym z pierwszych uczestników szkolenia w brytyjskim National Audit Office, a w 1998 roku brał udział w prestiżowym stażu skierowanym do kadry menedżerskiej najwyższych organów kontroli państwowej: GAO International Auditor Fellowship Programhttps://image.slidesharecdn.com/1fcb894c-3b50-413c-a5a1-552ab570a158-151208121801-lva1-app6892/95/audit-fellowship-prog-participants-1-638.jpg?cb=1449577227 w U.S. Government Accountability Office. Staż ten skończyło wielu późniejszych prezesów zagranicznych odpowiedników NIK, na przykład Prezes węgierskiego najwyższego organu kontroli państwowej (SAO of Hungary)https://www.asz.hu/en/international-professional-trainings.. Od 2008 roku związany z INTOSAIhttps://www.nik.gov.pl/plik/id,9949.pdfhttps://wgfacml.asa.gov.eg/EN/meeting2016/10th_meeting_minutes.pdf, gdzie w charakterze eksperta szkolił pracowników naczelnych organów kontroli państwowej z kilkudziesięciu krajów i współtworzył trzy globalne standardy i wytyczne audytu: ISSAI 130https://web.archive.org/web/20240831105452/https://intosai.org/fileadmin/downloads/documents/open_access/ISSAI_100_to_400/issai_130/ISSAI_130_EN.pdf., GUID 5260https://www.issai.org/wp-content/uploads/2019/08/GUID-5260-Governance-of-Public-Assets.pdf, GUID 5270.
Członek rad naukowych: Zarządzania Publicznego, Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu JagiellońskiegoMonografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego https://isp.uj.edu.pl/documents/2103800/139368467/Przyw%C3%B3dztwo+edukacyjne+a+przemoc+r%C3%B3wnie%C5%9Bnicza/4059c106-2b35-4566-86ec-d09c447334df., czasopisma Finanse i Prawo Finansowe, członek rad programowych konferencji naukowych, przewodniczący sesji naukowychWydział Prawa i Administracji http://miesiecznik.uz.zgora.pl/wydawnictwo/miesiecznik10-2014/05.pdf.. Recenzent ponad 150 publikacji naukowych. Autor i współautor ponad 700 opracowań, w tym ponad 100 publikacji naukowych, w tym ponad 20 monografii. Członek międzynarodowych stowarzyszeń naukowych, IRSPM. Promotor 5 rozpraw doktorskich. Recenzent 3 postępowań habilitacyjnych.
Członek Doradczego Komitetu Naukowego Rzecznika Finansowego w Warszawie.
Od 2023 pracownik naukowy Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Działalność międzynarodowa Od 2008 roku związany z INTOSAI, gdzie współtworzył trzy globalne standardy i wytyczne audytu: ISSAI 130, GUID 5260, GUID 5270. Jedyny polski ekspert INTOSAI IDI do spraw działalności szkoleniowej. Polski przedstawiciel na konferencjach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OSCE) w Dublinie i Pradze w 2012 r. Ekspert kilkunastu przedsięwzięć międzynarodowych, w tym organizowanych przez OECD lub Unię Europejską, służących poprawie zarządzania organizacjami międzynarodowymi w innych krajach. Na zaproszenie Kontrolera Generalnego Stanów Zjednoczonych współtworzył i współprowadził wraz z amerykańskim przedstawicielem najwyższego organu kontroli USA warsztaty szkoleniowe przeznaczone dla pracowników najwyższych organów kontroli państwowej z 10 krajów kandydujących do Unii Europejskiej. W późniejszym okresie na zaproszenie kierownictwa INTOSAI DI w charakterze eksperta, jako jedyny polski przedstawiciel brał udział w 2004 r. programie podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników naczelnych organów kontroli państwowej z krajów Europy Wschodniej i Azji. W charakterze eksperta uczestniczył w programie pn. „Support and Bridging Activities for the SAI” organizowanym przez Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) w Tiranie. W latach 2002–2017 udział w programach współpracy międzynarodowej służących rozwiązywaniu problemów zarządzania w organizacjach publicznych. Uczestniczył w przedsięwzięciach adresowanych do przedstawicieli naczelnych organów kontroli państwowej lub innych organizacji publicznych z kilkudziesięciu krajów, m.in. z: Korei Południowej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kenii, Indonezji, Ukrainy, Mołdawii, Gruzji, Rosji, Chin, Nigerii. Uczestniczył w spotkaniach przedstawicieli naczelnych organów kontroli państwowej z Grupy Wyszehradzkiej i Słowenii służących doskonaleniu metodyki kontroli państwowej, a także brał udział w pracach Komitetu Sterującego Audytem Funduszu Emerytalnego oraz Działalności CERN, tj. Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (the European Organization for Nuclear Research).
Pełnił funkcję redaktora naczelnego The International Journal on Government Financial Management, wydawanego przez the International Consortium on Governmental Financial Management, St. Michael’s Maryland USA (ICGFM). Autor licznych artykułów poświęconych problematyce kontroli państwowejhttps://web.archive.org/web/20210823072050/https://www.nik.gov.pl/plik/id%2C1750.pdf%26#x5B, autor opracowania opublikowanego przez ONZ i INTOSAI, prezentowanego przez EUROSAIhttps://www.eurosai.org/handle404?exporturi=/export/sites/eurosai/.content/documents/E_UN_INTOSAI_Joint_Project.pdf.https://www.eurosai.org/en/about-us/about-eurosai/., ONZhttps://publicadministration.un.org/en/News-and-Events/UN-Cooperation-with-SAIs., wskazywanego w opracowaniu OECDTtps://books.google.pl/books?id=GKQvDwAAQBAJ&pg=PA124&lpg=PA124&dq=A+UN-INTOSAI+Joint+Project:+Collection+of&source=bl&ots=ZWY2lJ26Ta&sig=ACfU3U2GDZ2u0GPSad1sIAULkB-X9vOrqg&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjHzuL9s4XyAhXN-ioKHRrODawQ6AEwA3oECAcQAw#v=onepage&q=A%20UN-INTOSAI%20Joint%20Project%3A%20Collection%20of&f=false. i Unii EuropejskiejPaul Stephenson, María-Luisa Sánchez-Barrueco, Hartmut Aden (2021). Financial Accountability in the European Union: Institutions, Policy and Practice. London and New York: UACES. Routledge.
https://books.google.pl/books?id=ChIHEAAAQBAJ&pg=PA107&lpg=PA107&dq=A+UN-INTOSAI+Joint+Project:+Collection+of&source=bl&ots=wNXm3tv8o-&sig=ACfU3U0_dUBMIypkXsY4a8UouhcHTok-ZQ&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjHzuL9s4XyAhXN-ioKHRrODawQ6AEwBHoECBIQAw#v=onepage&q=A%20UN-INTOSAI%20Joint%20Project%3A%20Collection%20of&f=false., cytowany w opracowaniu Organizacji Narodów Zjednoczonych – Sustainable Development Goal 16: Focus on Public Institutions. World Public Sector Report 2019United Nations. Sustainable Development Goal 16: Focus on Public Institutions. World Public Sector Report 2019 https://publicadministration.un.org/publications/content/PDFs/World%20Public%20Sector%20Report2019.pdf., opracowaniu Tweede Kamer der Staten-Generaal, 31 388 Signaleren van fraudeTweede Kamer der Staten-Generaal, 31 388 Signaleren van fraude., opracowaniu EUROSAI AUDIT SUR L’ÉTHIQUE DANS LES ORGANISATIONS DU SECTEUR PUBLICEUROSAI AUDIT SUR L’ÉTHIQUE DANS LES ORGANISATIONS DU SECTEUR PUBLIC http://www.aisccuf.org/fileadmin/user_upload/AISCCUF/Enregistrements_des_extensions/Evenements/ActuPrivee-2020/TFAE_AUDIT_SUR_L_ETHIQUE_DANS_LES_ORGANISATIONS_DU_SECTEUR_PUBLIC.pdf.
Zainteresowania naukowe Zarządzanie organizacjami publicznymi, Teoria organizacji oraz metodologia zarządzania, Audyt oraz kontrola państwowa, Zarządzanie ryzykiem, Kultura organizacyjna i innowacje, Zarządzanie przedsiębiorstwami, Rozwój zasobów ludzkich, Zarządzanie ograniczeniami
Doświadczenia praktyczne w zarządzaniu Posiada ponad 25 lat doświadczeń, w tym w działalności kierowniczej oraz eksperckiej. Pełnił funkcję dyrektora jednej z delegatur Najwyższej Izby KontroliSprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2014 roku https://www.nik.gov.pl/plik/id,9949.pdf., był ekspertem programów INTOSAI, a także finansowanych przez OECD i Unię Europejskiej. W ramach działalności eksperckiej uczestniczył w badaniach blisko 1000 organizacji. Prelegent konferencji i seminariów dla praktyków.
Od 2024 członek rady nadzorczej KGHM Polska Miedź.
Wybrane publikacje Jest autorem i współautorem ponad 100 publikacji naukowych z zakresu zarządzania. Obejmują one: monografie, publikacje w czasopismach międzynarodowych i krajowych oraz rozdziały w pracach zbiorowych w języku polskim i angielskim.
Monografie Dobrowolski Zbysław (2024). Metody i techniki rozwiązywania problemów zarządzania. Zarządzanie w sferze publicznej. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. ISBN 978-83-01-23496-6 Dobrowolski Zbysław (2022). Kontrola zarządcza. Metody, techniki, koncepcje. Wolters Kluwer Polska, Warszawa. ISBN 978-83-8286-283-6 Dobrowolski, Zbysław (2021), Audyt: funkcje, formułowanie ustaleń, ryzyka, Warszawa: Wolters Kluwer, . Dobrowolski, Zbysław, Dobrowolska, Monika (2020), Zarządzanie antykorupcyjne w sektorze publicznym. Teoria i praktyka. Stosowanie normy PN-ISO-37001. Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, . Dobrowolski, Zbysław, Kowalski, Tadeusz (2019), Zarządzanie wizerunkiem pracodawcy samorządowego, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, . Baran, Grzegorz, Dobrowolski, Zbysław, Dorczak, Roman (2019), Zarządzanie szkołą w warunkach zmienności otoczenia: prolegomena badań. Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, . Dobrowolski, Zbysław, Kościelniak, Jacek (2019), Kontrola publiczna – ciągłość i zmiana: 100 lat kontroli państwowej, Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu, . Dobrowolski, Zbysław, Kościelniak, Jacek (2019), Najwyższa Izba Kontroli. Kierunki zmian. Organizacja i zarządzanie. Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, . Dobrowolski, Zbysław (2018), Administracja publiczna w Polsce: zarządzanie: zarys problematyki: podręcznik akademicki. Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, . Dobrowolski, Zbysław, Kościelniak, Jacek (2018), Audyt śledczy: w spółkach Skarbu Państwa i spółkach komunalnych. Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, . Dobrowolski, Zbysław (2017), Combating Corruption and Other Organizational Pathologies. Series: Studies in politics, security and society, Volume 6, Frankfurt am Main: Peter Lang International, . Dorczak, Roman, Dobrowolski, Zbysław (red.) (2017), Wybrane problemy współczesnego zarządzania i przywództwa edukacyjnego. Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków: Instytut Spraw Publicznych, Uniwersytet Jagielloński, . Ignatowski, Grzegorz, Sułkowski, Łukasz, Dobrowolski, Zbysław (red.) (2016), Instrumenty polityki społecznej, Warszawa: Wydawnictwo Difin, . Sułkowski, Łukasz, Ignatowski, Grzegorz, Dobrowolski, Zbysław (red.) (2015), Oblicza patologii zawodowych i społecznych, Warszawa: Wydawnictwo Difin, . Kożuch, Barbara, Dobrowolski, Zbysław (2014), Creating Public Trust: An Organisational Perspective. Series: New horizons in management sciences, Volume 3, Frankfurt am Main: Peter Lang International, . Dobrowolski, Zbysław (2004), Kontrola wydatków publicznych w systemie demokracji amerykańskiej, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, .
Rozdziały i artykuły naukowe