Nikolaos Michaloliakos, gr. Νικόλαος Μιχαλολιάκος (ur. w 1957 w Atenach) – grecki polityk nacjonalistyczny, lider i założyciel skrajnie prawicowej, neonazistowskiej partii, uznanej następnie za organizację przestępczą – Złotego Świtu.
Był deputowanym do Parlamentu Grecji IX, X, XI i XII kadencji (w latach 2012–2019), a w latach 2011–2012 także radnym Aten. 14 października 2020 roku został skazany na 13 lat więzienia.
Wykształcenie Uczęszczał do Trito Gymnasio Arrenon Atinon. Ukończył studia na wydziale matematyki Uniwersytetu Narodowego im. Kapodistriasa w Atenach.
Działalność polityczna W 1973 roku, w wieku 16 lat, po raz pierwszy dołączył do partii politycznej – Partii 4 Sierpnia (gr. Κόμμα 4ης Αυγούστου) prowadzonej przez Konstantinosa Plewrisa, polityka określającego siebie jako „nazista, faszysta, antydemokrata i antysemita” i negującego istnienie Holocaustu. Dołączył także do EOKA 2, paramilitarnej organizacji nacjonalistycznej Greków cypryjskich. Został wówczas po raz pierwszy aresztowany, w czerwcu 1974 roku. Stało się to podczas protestu przed ambasadą brytyjską w Atenach przeciwko stanowisku Wielkiej Brytanii wobec tureckiej inwazji na Cypr.
Ponownie został aresztowany 2 lata później, podczas Bożego Narodzenia w 1976 roku, ze względu na jego uczestnictwo w zakłócaniu pogrzebu policjanta Wangelisa Malliosa. Przebywał wówczas w więzieniu w Korydallos, gdzie poznał osadzonych tam liderów junty czarnych pułkowników. Po zwolnieniu z aresztu dołączył do Ellenikόs Stratόs (greckich sił specjalnych), gdzie służył jako spadochroniarz. W lipcu 1978 został ponownie aresztowany, a rok później skazany na 12 miesięcy więzienia za udział w skrajnie prawicowej grupie terrorystycznej, a także za posiadanie broni i materiałów wybuchowych. W tym samym roku został zwolniony z wojska.
Po wyjściu z więzienia, w grudniu 1980 roku, założył gazetę o nazwie Złoty Świt, pismo miało charakter nazistowski. Obok gazety powstała również organizacja o tej samej nazwie, przyjmująca w swoje szeregi tylko czystych pochodzeniowo Greków i promująca idee narodowego socjalizmu. Już w pierwszych latach istnienia organizacja przeprowadziła naloty na biura lewicowych partii czy ataki na studentów. Michaloliakos dołączył następnie do nacjonalistycznej młodzieżówki Ethniki Politiki Enosis – partii prowadzonej przez Jeorjosa Papadopulosa, greckiego i hitlerowskiego wojskowego. W kwietniu 1984 roku zakończono wydawanie założonego przez niego czasopisma, a we wrześniu tego samego roku został przewodniczącym młodzieżowej organizacji EPE.
W 1993 roku zarejestrował Złoty Świt jako partię polityczną. 21 kwietnia 2004 roku reprezentował Złoty Świt podczas spotkania inaugurującego polityczną koalicję z innymi nacjonalistycznymi partiami.
Samorząd W wyborach samorządowych w 2010 roku był kandydatem do rady miejskiej Aten w ramach komitetu Greckiego Świtu (gr. Ελληνική Αυγή). Uzyskał mandat z wynikiem 5,29% (10 222 głosy). Jako radny miejski był szefem klubu Greckiego Świtu dla Aten (gr. Ελληνική Αυγή για την Αθήνα) oraz członkiem Komisji ds. Jakości Życia. Był jednym z bardziej kontrowersyjnych radnych m.in. przywitał innych członków tego gremium salutem rzymskim, a także gdy odniósł się do dziennikarza grożąc mu „połamaniem głowy”, a także że „kiedyś on i jego żydowskie dzieci staną się mydłem”. Po tych słowach został skazany na 8 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu.
Parlamentaryzm W przedterminowych wyborach maju 2012 roku był jednym z kandydatów do Parlamentu Hellenów z list Złotego Świtu. Razem z 20 innymi członkami partii uzyskał mandat deputowanego. W tym samym miesiącu w udzielonym wywiadzie zakwestionował istnienie Holocaustu. W wyborach parlamentarnych w czerwcu tego samego roku uzyskał parlamentarną reelekcję, a jego partia uzyskała łącznie 18 miejsc.
Zabójstwo Pawlosa Fissasa 17 września 2013 roku pośrednio uczestniczył w zabójstwie lewicowego rapera Pawlosa Fissasa dokonanym przez Giorgosa Roupakiasa – jednego z sympatyków Złotego Świtu. W noc zabójstwa Michaloliakos kilkukrotnie kontaktował się z członkami partii, w tym m.in. Janisem Lagosem. Po tym wydarzeniu został tymczasowo aresztowany na okres 18 miesięcy. W areszcie przebywał od września 2013 do 20 marca 2015 roku, a po wyjściu odbywał areszt domowym z możliwością uczestniczenia w obradach parlamentu.
W wyborach parlamentarnych w styczniu 2015 roku uzyskał mandat deputowanego do parlamentu, kandydując w okręgu Aten. Reelekcję uzyskał również w wyborach we wrześniu tego samego roku. Kandydował również w wyborach parlamentarnych w 2019 roku, natomiast jego partia nie przekroczyła progu wyborczego.
7 października 2020 roku Złoty Świt został uznany za organizację przestępczą, a następnie zdelegalizowany. Jednocześnie sąd zapowiedział wyroki dla 68 oskarżonych, w tym kierownictwa partii. 14 października 2020 roku Nikolaos Michaloliakos został skazany na 13 lat więzienia.
Przypisy
Kategoria:Politycy Złotego Świtu Kategoria:Posłowie do Parlamentu Grecji (od 1974) Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Narodowego w Atenach Kategoria:Urodzeni w 1957 Kategoria:Ludzie urodzeni w Atenach Kategoria:Greccy samorządowcy Kategoria:Greccy przestępcy