Libreboot (wcześniej znany także jako GNU Libreboot) – projekt wolnego oprogramowania bazowany na coreboot, który ma na celu zastąpić własnościowe oprogramowanie BIOS znajdujące się na większości komputerów. Libreboot ułatwia korzystanie z coreboot poprzez automatyzację procesu kompilacji i instalacji.
11 września 2023 roku zostało wydane pierwsze wydanie testowe GNU Boot, fork'a Libreboot'a stworzonego jako część projektu GNU, przyczyną powstania GNU Boot było używanie przez Libreboot oprogramowania nie wolnego. Jako ładunki (ang. payloads) do wyboru są dostępne m.in.: GNU GRUB, SeaBIOS oraz U-Boot.
Instalacja i aktualizowanie Instalacja Libreboot'a możliwa jest na dwa sposoby. Pierwsza, prostsza metoda polega na tzw. internal flashingu (ang.) - programowaniu wewnętrznym, czyli wgraniu oprogramowania bez fizycznego dostępu do czipu w którym zapisany jest BIOS. Na laptopach i komputerach które wspierają tę metodę operacja wygląda podobnie do zwykłej aktualizacji BIOSu, lecz używane jest do tego specjalne oprogramowanie Flashprog. Druga, trudniejsza metoda polega na wyłączeniu komputera i tzw. external flashingu (ang.), czyli programowaniu zewnętrznym. Sposób ten wymaga dodatkowego komputera/laptopa na którym uruchomiony jest aplikacja Flashprog oraz programatora. Niezbędny jest również klips do programowania pamięci albo narzędzia do lutowania. Po zdjęciu obudowy z laptopa lub komputera należy zlokalizować właściwy czip (lub dwa), w którym znajduje się zapisany BIOS. Następnie można go odlutować i włożyć do specjalistycznego programatora pamięci czy na płytkę prototypową albo podpiąć poprzez klips do programatora (bez rozlutowywania). Od tego momentu proces instalacji wygląda podobnie jak przy programowaniu wewnętrznym. Jeśli czip był zdejmowany/rozlutywowany należy umieścić go z powrotem na swoim miejscu. Jeśli do czipa zamocowywany byl klips należy go odpiąć. Po instalacji Libreboot'a aktualizacja do nowszych wersji nie wymaga external flashingu i możliwe jest programowanie wewnętrzne, nawet w modelach które nie wspierają tego przed zainstalowaniem Libreboot'a.
Wspierany sprzęt Libreboot oficjalnie wspiera niektóre płyty główne przeznaczone do komputerów osobistych, do serwerów i stacji roboczych oraz laptopy zarówno x86, jak i ARM. Na niektórych płytach dostępny jest tzw. internal flashing (ang.), który pozwala na zmianę oprogramowania BIOS-u bez potrzeby używania programatora.
Komputery desktop Gigabyte GA-G41M-ES2L Intel D510MO i D410PT Intel D945GCLF Apple iMac 5,2 Dell OptiPlex 3050 Micro Dell OptiPlex 7020 SFF/MT Dell OptiPlex 9020 SFF/MT Dell Precision T1650 Dell Precision T1700 HP Elite 8300 USDT HP Elite 8200 SFF/MT HP Elite 6200 Pro Business Topton X2E N150
Serwery/Stacje robocze ASUS KCMA-D8 ASUS KGPE-D16 ASUS KFSN4-DRE
Laptopy (ARM) ASUS Chromebook Flip C101 Samsung Chromebook Plus v1
Laptopy (Intel, x86) Lenovo ThinkPad X60 / X60S / X60 Tablet Lenovo ThinkPad X200 / X200S / X200 Tablet Lenovo ThinkPad X201 / X201S / X201 Tablet Lenovo ThinkPad X220 / X220 Tablet Lenovo Thinkpad X230 / X230 Tablet Lenovo ThinkPad X301 Lenovo ThinkPad R400 Lenovo ThinkPad R500 Lenovo ThinkPad T60 (z układem graficznym Intel) Lenovo ThinkPad T400 / T400S Lenovo ThinkPad T420 / T420S Lenovo ThinkPad T430 Lenovo ThinkPad T440p Lenovo ThinkPad T480 / T480S Lenovo ThinkPad T500 Lenovo ThinkPad T520 Lenovo ThinkPad T530 Lenovo ThinkPad T580 Lenovo ThinkPad W500 Lenovo ThinkPad W530 Lenovo ThinkPad W541 Apple MacBook1,1 i MacBook2,1 Dell Latitude E4300 / E6400 / E6400 XFR / E6400 ATG Dell Latitude E5420 / E5520 / E5530 / E6220 / E6230 / E6330 / E6420 / E6430 / E6520 / E6530 / E7240 (z układem graficznym Intel) HP EliteBook 820 G2 HP EliteBook 2170p HP EliteBook 2560p HP EliteBook 2570p HP EliteBook 8460p HP EliteBook 8470p HP EliteBook 8560w HP EliteBook Folio 9470m
Canoeboot Od października 2023 r. istnieje także oprogramowanie Canoeboot, czyli specjalna wersja Libreboot, również autorstwa Leah Rowe. Jest ono kompletnie pozbawione własnościowego firmware'u, w postaci tak zwanych "blobów", które mogą znajdować się w Libreboot na potrzeby np. inicjalizacji kontrolera pamięci operacyjnej w niektórych laptopach i komputerach. Z tego powodu Canoeboot wspiera mniej modeli niż Libreboot.
Przypisy
Kategoria:Firmware Kategoria:Wolne oprogramowanie Kategoria:Programy rozruchowe