thumb|Huby, ul. Przestrzenna thumb|Ul. Wielka, wzgórze i ul. Przestrzenna thumb|Ul. Wielka, wzgórze i ul. Przestrzenna Ulica Przestrzenna – ulica położona we Wrocławiu na osiedlu Huby, w dawnej dzielnicy Krzyki. Ma długości i biegnie od ulicy Borowskiej do ulicy Wapiennej, za którą stanowi sięgacz. Ulica przebiega przez obszar wpisany do gminnej ewidencji zabytków pod pozycją Huby i Glinianki, którego historyczny układ urbanistyczny podlega ochronie. Ponadto przy ulicy i w najbliższym otoczeniu znajdują się obiekty wpisane do gminnej ewidencji zabytków, w tym kamienice ujęte w rejestrze zabytków. Przed II wojną światową ulica Przestrzenna wraz z ulicą Wielką i nieistniejącym dziś odcinkiem ulicy pomiędzy ulicami Ślężną i Borowską, stanowiła jedną ulicę – Goethestrasse – lecz w wyniku powstania w okresie powojnnym Wzgórza Andresa, ulica ta została podzielona na dwa niepowiązane odcinki, a wschodni odcinek z czasem, w 1974 r., otrzymał odrębną nazwę ulicy Przestrzennej, natomiast dotychczasową nazwę – ulica Wielka – zachował odcinek zachodni.

Historia Obszar osiedla Huby przez który przebiega ulica Przestrzenna został włączony w granice miasta w 1868 r.. Ulica powstała wraz z rozwojem osiedla i prowadzoną tu w pierwszym dwudziestoleciu XX wieku zabudową, na którą składały się kamienice czynszowe w układzie pierzejowym, przy czym w latach 1900–1910 przy ulicy powstało najwięcej kamienic po obu jej stronach. Były one budowane w stylistyce bliskiej secesji, z bryłami nakrytymi mansardowymi dachami i często wzbogacanymi malowniczymi szczytami, balkonami i wykuszami. Charakterystyczną cechą ówcześnie ukształtowanego układu urbanistycznego tutejszej zabudowy jest, w przeciwieństwie do ówczesnej zabudowy w wielu innych rejonach miasta, brak oficyn, który umożliwił zagospodarowanie wewnętrznych podwórek terenami zieleni. Przed częścią domów urządzono także przedogródki. Sama ulica Przestrzenna pierwotnie stanowiła część długiej ulicy biegnącej od ulicy Tadeusza Zielińskiego sukcesywnie przedłużanej w kierunku wschodnim, przy czym jej odcinek od ulicy Borowskiej powstawał po 1900 r. Do 1915 r. wytyczono cały odcinek ulicy Przestrzennej, który sięgnął ówcześnie ulicy Hubskiej. Tak ukształtowana ulica miała charakter dużej i wytwornej (szczególnie w części zachodniej) ulicy, który utraciła po II wojnie światowej, a jej odcinek wschodni, czyli obecna ulica Przestrzenna, stała się ulicą osiedlową.

W rejonie osiedla Huby pod koniec II wojny światowej, podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r., prowadzone były działania wojenne. Front dotarł do ulicy Przestrzennej (Goethego), około 25–26 marca 1945 r. Trwały tu zacięte i bezpardonowe walki niemal o pojedyncze budynki. W wyniku tych działań znaczna część zabudowy uległa zniszczeniu, choć niektórzy autorzy publikacji wskazują, że w tym rejonie miasta bardzo dużo zniszczeń było wynikiem podpaleń dokonanych przez żołnierzy Armii Radzieckiej dokonanych po zdobyciu tego obszaru.

Odbudowę i nową zabudowę w tej części miasta rozpoczęto w latach 50. XX wieku i kontynuowano w latach 60. XX wieku w ramach budowy osiedla mieszkaniowego „Huby”. Część zabudowy ulicy została zachowana dzięki przywróceniu nadających się jeszcze do eksploatacji kamienic do stanu pozwalającego na ich użytkowanie. Z kolei w ramach budowy osiedla Huby, oprócz typowych bloków wolnostojących budowano także budynki w zabudowie plombowej.

Przedwojenna ulica Goethestrasse, która stanowiła jedną ulicę począwszy od ulicy Tadeusza Zielińskiego, aż do ulicy Hubskiej, w wyniku powstania w okresie powojennym Wzgórza Andresa, została podzielona na dwa niepowiązane odcinki, a wschodni odcinek z czasem, w 1974 r., otrzymał odrębną nazwę ulicy Przestrzennej, natomiast dotychczasową nazwę – ulica Wielka – zachował odcinek zachodni. Samo powstanie wzgórza było wynikiem usypywania w tym miejscu gruzu po zburzonych w czasie wojny budynkach. Później zdecydowano o zrekultywowaniu usypiska do miejsca rekreacji i punktu widokowego. Skróceniu uległ także wschodni odcinek, bowiem w wyniku wyżej opisanej, powojennej budowy osiedla Huby, zmieniono układ przestrzenny zabudowy i odcięto budynkiem przy ulicy Hubskiej 93-97 końcowy odcinek ulicy. Dziś teren ten częściowo stanowi sięgacz ulicy Hubskiej, a częściowo jest terenem prywatnym posesji na której posadowiono w latach 60. XX wieku budynki mieszkalne. Inną zmianą jaka nastąpiła w wyniku powstania powojennej zabudowy była utrata istniejącego przed zbudowaniem budynku pod numerem 2-8 połączenia ulicy Przestrzennej z ulicą Ciepłą.

Nazwa W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Goethestrasse, do 7.11.1946 r. Wielka, od 7.11.1946 r. do 20.12.1974 r. Przestrzenna, od 20.12.1974 r..

Niemiecka nazwa ulicy upamiętniała Johanna Wolfganga von Goethe, urodzonego 28.08.1749 r. we Frankfurcie nad Menem, zmarłego 22.03.1832 r. w Weimarze, niemieckiego poetę. Powojenna nazwa ulicy – ulica Wielka – obejmująca całą ulicę Geothego (a więc zarówno współczesną ulicę Wielką jak i Przestrzenną) została nadana przez Miejską Radę Narodową uchwałą z 7.11.1946 r. nr 184. Współczesna nazwa ulicy została nadana uchwałą Rady Narodowej Wrocławia z dnia 20.12.1974 r. nr VI/28/74.

Układ drogowy Ulica Przestrzenna biegnie od ulicy Borowskiej do ulicy Wapiennej, a dalej stanowi sięgacz. Ulica łączy się z następującymi drogami kołowymi:

+ Drogi powiązane Powiązanie kierunek Droga Fotografia Opis skrzyżowaniez sygnalizacją świetlną ↑ ↓ droga wewnętrzna i parking Aquaparku160px w lewo ← → ulica Borowskazbiorcza góra i prawy dół skrzyżowanie ← → ul. Łódzka 160px lewo góra, prawo dół skrzyżowanie ← → ul. Tomaszowska 160px góra i dół skrzyżowanie ← → ul. Gajowa 160px góra i dół skrzyżowanie ← → ul. Wapienna

Drogi przypisane do ulicy Do ulicy Przestrzennej przypisana jest droga gminna o długości (numer drogi 105615D, numer ewidencyjny drogi G1056150264011). Nawierzchnia ulicy wykonana jest jako brukowana z kamiennej kostki granitowej, z wyjątkiem krótkiego odcinka przy skrzyżowaniu z ulicą Borowską gdzie zastosowano masę bitumiczną. Ulica przebiega przez teren położony na wysokości bezwzględnej od 121,56 do 122,0 . Ulica (podobnie jak powiązane z nią pozostałe ulice z wyjątkiem ulicy Borowskiej) położona jest w strefie ograniczenia prędkości do 30 km/h. Wskazana jest w ramach tej strefy dla ruchu rowerowego w powiązaniu z drogami rowerowymi biegnącymi wzdłuż ulicy Borowskiej.

Ulica położona jest na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni ().

+ Drogi i działki ewidencyjne Odcinek Działka Powierzchnia Fotografia od ulicy Borowskiej do ulicy Tomaszowskiej działka nr 57 AM-27 obręb Południe 160px od ulicy Tomaszowskiej do ulicy Gajowej działka nr 12 AM-28 obręb Południe 160px od ulicy Gajowej do ulicy Wapiennej działka nr 29 AM-28 obręb Południe () 160px od ulicy Wapiennej – sięgacz działka nr 63 AM-28 obręb Południe razem ()

Zabudowa i zagospodarowanie

thumb|Zieleniec, w tle zabudowa przy ul. Przestrzennej 31-37a thumb|Prawy górny narożnik: początek ul. Przestrzennej, budynki pod nr 2-8 i 14-20 Ulica przebiega przez obszar zabudowy śródmiejskiej. Współczesna ulica Przestrzenna stanowi w tym obszarze jedynie ulicę osiedlową, powiązaną z ulicą Borowską, która stanowi szkielet przestrzeni publicznej osiedla oraz z ulicą Gajową stanowiącą lokalne centrum. Dla tak ukształtowanej ulicy dominującą funkcją zabudowy jest funkcja mieszkalna położonych tu budynków. Jednym z nielicznych przy ulicy obiektów niemieszkalnych jest teren Zespołu Szkół Gastronomicznych rozciągający się po stronie południowej między numerem 1 a numerem 17 oraz zieleniec. Pozostałe obiekty to kamienice, budynki w uzupełniającej zabudowie plombowej i wolnostojące bloki mieszkalne. Dominuje zabudowa od czterech do sześciu kondygnacji, z wyłączeniem jednoklatkowego budynku przy ulicy Przestrzennej 1, który ma jedenaście kondygnacji (typu Punktowiec przy ulicy Jastrzębiej) i trzyklatkowego budynku przy ulicy Przestrzennej 32, 34 i 36 o dwunastu kondygnacjach.

Punkty adresowe i budynki Punkty adresowe przy ulicy Tomaszowskiej (wg stanu na 2021 r.): strona południowa – numery nieparzyste: ulica Przestrzenna 1: budynek mieszkalny (11 kondygnacji) ulica Przestrzenna 17: budynek przemysłowy (1 kondygnacja) ulica Przestrzenna 19, 19a: budynek mieszkalny (5 kondygnacji) ulica Przestrzenna 23: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 25: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 27: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 29: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 31, 33, 35, 37: budynek mieszkalny (6 kondygnacji) ulica Przestrzenna 37a ulica Przestrzenna 39: kamienica mieszkalna (6 kondygnacji) ulica Przestrzenna 41: kamienica mieszkalna (5 kondygnacji) ulica Przestrzenna 43: kamienica mieszkalna (5 kondygnacji) ulica Przestrzenna 49: kamienica mieszkalna (6 kondygnacji) strona północna – numery parzyste: ulica Przestrzenna 2, 4, 6, 8: budynek mieszkalny (4 kondygnacji) ulica Przestrzenna 14, 16, 18, 20: budynek mieszkalny (4 kondygnacji) ulica Przestrzenna 22: budynek mieszkalny (6 kondygnacji) ulica Przestrzenna 24: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 26, 28: budynek mieszkalny (6 kondygnacji) ulica Przestrzenna 32, 34, 36: budynek mieszkalny (12 kondygnacji) ulica Przestrzenna 38: budynek mieszkalny (5 kondygnacji) ulica Przestrzenna 40: kamienica mieszkalna (5 kondygnacji) ulica Przestrzenna 42: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 44, 46: budynek mieszkalny (6 kondygnacji) ulica Przestrzenna 48: kamienica mieszkalna (4 kondygnacje) ulica Przestrzenna 50: działka niezabudowana.

Demografia Ulica przebiega przez kilka rejonów statystycznych, przy czym prezentowane dane są aktualne na dzień 31.12.2020 r.:

+ Demografia Rejon statystyczny nr Liczba osób zameldowanych na pobyt stały Gęstość zaludnienia [os./km²] Położenie 931640 od ulicy Borowskiej do ulicy Łódzkiej, strona południowa 931680 740 od ulicy Borowskiej do ulicy Łódzkiej, strona północna 931700 541 od ulicy Łódzkiej do ulicy Tomaszowskiej, strona południowa 931650 822 od ulicy Łódzkiej do ulicy Tomaszowskiej, strona północna 931710 od ulicy Tomaszowskiej do ulicy Gajowej, obie strony 931730 od ulicy Gajowej do Wapiennej, obie strony (z wyjątkiem budynków ul. Wapienna 22 i 23)od ulicy Wapiennej do końca, strona północna 931750 957 przy skrzyżowaniu z ulicą Wapienną, strona południowa (budynki ul. Wapienna 22 i 23) 931740 768 koniec sięgacza (ulica Przestrzenna 49 i dalej budynki przy ulicy Hubskiej)

Zieleń Tereny zieleni oraz inna zieleń urządzona w otoczeniu ulicy Łódzkiej:

+ Tereny zieleni Nazwa Parametr Strona Położenie Fotografia teren z boiskiem Zespołu Szkół Gastronomicznych powierzchnia: () południowa między nr 1 a nr 17 Zieleniec przy ul. Przestrzennej powierzchnia: północna między łącznikiem ulicy Gajowej a ulicą Przestrzenną 160px thumb|Od skrzyżowania z ul. Gajową (ul. Przestrzenna w lewo), w tle budynek ul. Przestrzenna 32, 34 i 36 Zieleniec przy ul. Przestrzennej zagospodarowany jest w formie skweru z fontanną. W drzewostanie dominują kasztanowce. W jego obrębie umieszczona jest stara, czynna fontanna umieszczona na szerokim, wielokątnym cokole. Ma ona formę misy w kształcie odwróconego stożka, z którego spływa woda do zbiornika umieszczonego na cokole. Opisana misa podparta jest na niewysokiej kolumnie. Skwer stanowi miejsce odpoczynku dla okolicznych mieszkańców.

Ponadto ulica przebiega przez obszar Hub, gdzie ukształtowana historycznie zabudowa obejmowała pierzeje położone wzdłuż ulic bez zabudowy wnętrz międzyblokowych. Brak oficyn, które pojawiają się w innych częściach Wrocławia, zapewniło ukształtowanie zielonych przestrzeni w podwórzach położonych na tyłach budynków. Ślad takich zachowanych wnętrz międzyblokowych istnieje w kwartałach ulic: strona południowa Przestrzenna, Tomaszowska, Łódzka, Kamienna Przestrzenna, Tomaszowska, Gajowa, Kamienna