Mechanizacja rolnictwa – proces zastępowania pracy żywej pracą uprzedmiotowioną. Pojęcie najczęściej używane w celu określenia zespołu środków używanych do zastąpienia pracy ludzkiej i pracy zwierząt w rolnictwie pracą maszyn o napędzie mechanicznym oraz w celu określenia wszelkich metod racjonalnego posługiwania się nimi.
Występujące stopnie mechanizacji rolnictwa Poziom mechanizacji rolnictwa i gospodarstwa określany jest stopniami. Wyróżniono sześć stopni mechanizacji procesów produkcyjnych w rolnictwie, w tym; stopień 0 obejmuje prace wykonywane bez jakichkolwiek narzędzi; stopień 1 obejmuje prace wykonywane przy użyciu narzędzi ręcznych; stopień 2 obejmuje prace wykonane przy użyciu narzędzi napędzanych energią zwierząt; stopień 3 obejmuje prace wykonane przy jednoczesnym użyciu siły pociągowej i silnika; stopień 4 obejmuje prace wykonane wyłącznie przy użyciu napędu mechanicznego; stopień 5 jest stopniem prac zautomatyzowanych, wykonywanych bez ingerencji człowieka.
Okresy rozwoju mechanizacji rolnictwa w ujęciu historycznym W perspektywie dłuższego okresu czasu w rozwoju mechanizacji rolnictwa wyróżnia się na ogół trzy główne etapy.
Etap pierwszy obejmuje czas do chwili wprowadzenia ciągnika rolniczego, czyli do roku 1906. Charakteryzuje go powolny rozwój ilościowy parku maszynowego, przy dużym nakładzie robocizny i żywej siły pociągowej. W tym okresie opracowano jednak konstrukcje większości podstawowych mechanizmów (tnących, koszących, młócących, siewnych), używanych do dziś w maszynach rolniczych.
Drugi okres rozpoczął się od chwili wprowadzenia do rolnictwa ciągnika. Charakteryzuje go bardzo szybki wzrost liczby maszyn oraz znaczne zmniejszenie nakładu żywej siły roboczej na jednostkę produkcyjną.
Etap trzeci związany jest ze stosowaniem urządzeń autonomicznych, internetu, przy pełnej automatyzacji procesów produkcyjnych oraz korzystania z urządzeń satelitarnych i sztucznej inteligencji.
Znaczenie mechanizacji rolnictwa Mechanizacja rolnictwa oparta na mechanicznej energii napędowej pozwoliła przyspieszyć i wprowadzić wiele nowych zabiegów agrotechnicznych, a przy tym lepiej i terminowo wykonywać pracę. Spowodowała zmniejszenie nakładu pracy żywej oraz zmniejszenie wysiłku fizycznego pracowników rolnictwa. W efekcie nastąpił wzrost ilościowy i jakościowy produkcji rolniczej, przy jednoczesnym obniżenie kosztów produkcji, zmniejszenie nakładu pracy i podniesienie wydajności z jednostki produkcji.
Liczba ciągników w rolnictwie w latach 1960–1969 w Polsce Według danych rocznika statystycznego GUS liczba ciągników w rolnictwie przedstawiała się następująco (w tys. sztuk): Wyszczególnienie 196019651966196719681969Gospodarstwa indywidualne13,316,116,218,223,435,6Kółka rolnicze6,945,653,963,470,980,1Spółdzielnie produkcyjne2,13,84,44,95,35,7Państwowe gospodarstwa rolne28,650,354,157,662,364,7Państwowe ośrodki maszynowe11,88,37,87,56,96,5Ogółem62,7124,1136,4151,6168,8192,6
Zasoby siły pociągowej w rolnictwie w latach 1995–2005 w Polsce Według danych rocznika statystycznego GUS zasoby siły pociągowej w rolnictwie przedstawiały się następująco: RokZasoby w tys. jednostek pociągowychZasoby w % ogółem Zasoby na 100 ha użytków rolnychOgółemMechanicznaŻywaMechanicznaŻywaOgółemMechanicznaŻywa19959318872559393,66,452,048,73,32000957847295,34,756,453,82,62001959046495,44,656,553,92,620029876965622097,82,258,457,11,320039915968922697,72,361,359,91,420049867964622197,82,260,459,11,3200523497,92,166,765,31,4
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo