Tadeusz Browicz (ur. 15 października 1847 we Lwowie, zm. 19 marca 1928) – polski lekarz anatom i patolog, rektor UJ, członek Polskiej Akademii Umiejętności, zastępca prezesa Wydziału Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie w 1886 rokuPamiętnik Sokoła Krakowskiego 1885-1896, Kraków 1896, s. 31..
Życiorys Urodził się 15 października 1847 we Lwowie, w rodzinie Karola, nauczyciela matematyki i przyrody, i Katarzyny z Rosinkiewiczów. W 1867 ukończył gimnazjum w Czerniowcach. W latach 1867–1872 studiował medycynę w Krakowie, gdzie w 1873 uzyskał stopień doktora wszech nauk lekarskich. Przez kilka lat pracował jako asystent w Zakładzie Anatomii Patologicznej pod kierunkiem prof. Alfreda Biesiadeckiego, a następnie prof. Ludwika Teichmanna. Habilitował się w 1875 w UJ na podstawie pracy o zmianach pozimniczych wątroby, śledziony i szpiku kostnego, a po wyjeździe Biesiadeckiego, objął w 1876 kierownictwo Zakładu jako profesor nadzwyczajny. W 1880 został profesorem zwyczajnym. Dwukrotnie, w 1886 i 1893 wybierany dziekanem Wydziału Lekarskiego, a od 1894 rektorem UJ. Członek Akademii Umiejętności. W 1901 roku mianowany członkiem czeskiej Akademii Nauk i UmiejętnościPiękna owacja. Czas 1901 nr 277 z 2 grudnia s. 3. W 1925 otrzymał Nagrodę im. Jerzmanowskich.
Zajmował się w szczególności patologią zapaleń i nowotworów, bakteriologią, patofizjologią krwi oraz terminologią medyczną. W 1874 roku odkrył pałeczkę duru brzusznego. W roku 1898 opisał jako pierwszy (przed niemieckim anatomem K. W. Kupfferem, który się z nim konsultował) komórki gwiaździste układu siateczkowo-śródbłonkowego w naczyniach krwionośnych wątroby (tzw. komórki Browicza-Kupffera), a rok później opisał komórki wad mięśnia sercowego (tzw. komórki okruchonośne Browicza)Andrzej Śródka, Ryszard W. Gryglewski, Wojciech Szczepański: Browicz or Kupffer Cells? Polish Journal of Pathology, Vol.57/4, Kraków 2006, 183–185, ISSN 1233-9687. W 1900 roku stworzył teorię budowy początkowych fragmentów dróg żółciowych i teorię powstawania żółtaczek. Browicz przyczynił się także do wzbogacenia polskiego słownictwa medycznego a owocem jego prac był opublikowany w 1905 r. „Słownik lekarski polski”. Był założycielem Towarzystwa Higienicznego Krakowa.
Pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera XIa)Karolina Grodziska-Ożóg, Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939), wyd. II, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987, s. 100.
Upamiętnienie Jest patronem Wojewódzkiego Szpitala Obserwacyjno-Zakaźnego w Bydgoszczy oraz ulicy w Słupsku.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 434 „za zasługi na polu działalności pedagogicznej”.
Prace „Pasożyty roślinne w durze jelitowym” (1874) „O śródnaczyniowych komórkach we włosowatych krwionośnych naczyniach zrazików wątroby” (1898) „Drogi odżywcze w komórce wątrobowej” (1900) „Patogeneza żółtaczki” (1900) „Szkice anatomiczno-patologiczne” (1921) „Uwagi w sprawie nowotworzenia komórek, tkanek, guzów chorobowych” (1924)
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia R. Szymańska, M. Schmidt-Pospuła: Z historii badań Tadeusza Browicza (1847–1928) i Karola Kupfera (1829–1902) nad komórkami siateczkowo-śródbłonkowymi wątroby. Archiwum Historii Medycyny 1979.
Linki zewnętrzne Komórki Browicza. Publikacje Tadeusza Browicza w serwisie Polona
Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (zabór austriacki) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Jerzmanowskich Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy anatomowie Kategoria:Polscy bakteriolodzy Kategoria:Polscy patolodzy Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji VI kadencji Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Urodzeni w 1847 Kategoria:Zmarli w 1928