Inflacja bazowa – uproszczona miara prezentująca kształtowanie się inflacji po wyłączeniu zmian uznawanych za pozostające poza oddziaływaniem polityki pieniężnejWystąpienie pokontrolne: P/21/002 – Wykonanie założeń polityki pieniężnej w 2020 r., s. 7..
Cechy inflacji bazowejMetodyka obliczania miar inflacji bazowej publikowanych przez Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, s. 3.: Przybliża średniookresowy i długookresowy trend wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w gospodarce. Ilustruje tendencje zmian cen tych towarów i usług konsumpcyjnych, które w mniejszym stopniu podlegają wahaniom periodycznym, sezonowym oraz powstałym na skutek szoków podażowych, które najczęściej mają charakter przejściowy. Wskazuje na tę część inflacji, której związek z prowadzoną polityką pieniężną jest silniejszy niż w przypadku pozostałych części. Jest przydatna w analizach (ex-post) kierunku i skali wpływu prowadzonej polityki pieniężnej na inflację. Jej miary charakteryzują się na ogół mniejszą zmiennością w czasie niż wskaźnik inflacji CPI (wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, ang. Consumer Price Index).
NBP oblicza i publikuje następujące miary inflacji bazowejMetodyka obliczania miar inflacji bazowej publikowanych przez Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, s. 4.: inflacja po wyłączeniu cen administrowanych, inflacja po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych, inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii, 15% średnia obcięta.
Przykładami towarów, których nie uwzględnia się przy obliczaniu inflacji bazowej, są energia i żywność, ponieważ ich ceny mogą zmieniać się ze względu na czynniki sezonowe lub zdarzenia na świecie, które są poza kontrolą zmiennych krajowych. W Polsce ceny warzyw i owoców znacznie maleją w czerwcu, lipcu i sierpniu, co jest związane z okresem wegetacji roślin w naszym kraju. Następują również gwałtowne zmiany cen ropy naftowej i gazu na giełdach światowych spowodowane sytuacją międzynarodową lub wojnami, kryzysami i klęskami żywiołowymi w państwach będących największymi eksporterami tych surowców.
Były przewodniczący Banku Rezerwy Federalnej (czyli amerykańskiego banku centralnego) Ben Bernanke w 1999 r. powiedział o wskaźniku inflacji bazowej, że „stanowi on lepszą wskazówkę dla polityki monetarnej niż inne instrumenty, ponieważ mierzy długookresowe trendy w zakresie inflacji, a nie przejściowe szoki wpływające na chwilową zmianę cen”. Bernanke zauważył również, że inflacja bazowa pomaga zrozumieć, dlaczego Rezerwa Federalna nie musi reagować na każde zdarzenie w gospodarce mające wpływ na wysokość inflacji, ponieważ niektóre zmiany cen są przejściowe i nie wynikają ze strukturalnych trendów w gospodarce.
Przypisy
Kategoria:Inflacja