Renouveau catholique (dosł. odnowa katolicka) – katolicki ruch literacki, filozoficzny i społeczny zapoczątkowany we Francji i rozprzestrzeniony w innych krajach europejskich.
Historia Ruch renouveau catholique został zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku i był kierowany przez François-René de Chateaubrianda. Jako reakcyjny występował przeciwko oświeceniu i francuskiemu rozdziałowi kościoła i państwa. Ruch głosił także pogląd o niewystarczalności języka codziennego w literaturze, dzięki czemu zyskał poparcie licznych pisarzyHannelore Schlaffer: Zeit des Raben, Zeit der Taube. In: Süddeutsche Zeitung. Nr. 106, 10. Mai 2010, S. 14..
Jednym z celów renouveau catholique było odrodzenie literatury i społeczeństwa poprzez zwrócenie się ku wartościom ortodoksyjnego katolicyzmu. Preferowanymi gatunkami były powieści kapłańskie, żywoty świętych, księgi cudów, misteria i oratoria dramatyczne. Prócz katolicyzmu odnowę ukształtował sprzeciw wobec pozytywizmu i determinizmu, które kontrastowano z katolickimi dogmatami. W Paryżu wytworzyły się powiązania między ruchem a rosyjską emigracjąRegula M. Zwahlen: Das revolutionäre Ebenbild Gottes. Anthropologien der Menschenwürde bei Nikolaj A. Berdjaev und Sergej N. Bulgakov (= Syneidos. Band 5). Lit, Wien/Berlin/Münster 2010, , S. 87 (Zugl.: Fribourg, Univ., Diss., 2009).. Stamtąd też oddziaływał on na literacki ruchu oporu w Niemczech.
Brak sprecyzowanego programu sprawił, że ruch mógł oddziałać na szerokie spektrum francuskich intelektualistów. Wpływu renouveau catholique można doszukiwać się zarówno w estetyzującym katolicyzmie Jorisa-Karla Huysmansa oraz w tradycjonalizmie i nacjonalizmie Action française, jak i w socjalizmie reprezentowanym przez Charles’a Péguyaa oraz uniwersalistycznej perspektywie Paula Claudela.
W krajach niemieckojęzycznych odnowa przybrała neco inną postać, ponieważ państwo było przyjazne Kościołom. W Niemczech i Austrii autorzy, którzy zwrócili się w stronę odnowy katolickiej, kładli nacisk na swoją lojalność wobec państwa i wspierali wychowanie religijneHannelore Schlaffer: Zeit des Raben, Zeit der Taube. In: Süddeutsche Zeitung. Nr. 106, 10. Mai 2010, S. 14..
Przedstawiciele Dania Johannes Jørgensen
Francja Georges Bernanos Léon Bloy Paul Bourget Paul Claudel Julien Green Joris-Karl Huysmans Francis Jammes François Mauriac Charles Péguy Jean Cayrol Gilbert Cesbron Georges Dumesnil Luc Estang Ernest Hello Marcel Jouhandeau Paul-André Lesort Maxence van der Meersch Jean Montaurier Henri Queffélec Emmanuel Mounier Jacques Maritain Gabriel Marcel Henry Bordeaux Ernest Psichari Georges Rouault George Fonsegrive Léontine Zanta
Niemcy Stefan Andres Werner Bergengruen Elisabeth Langgässer Gertrud von Le Fort Heinrich Lützeler Edzard Schaper Reinhold Schneider Ruth Schaumann Carl Muth Teodor Haecker Peter Wust Romano Guardini Michael Brink Konrad Weiß Friedrich Ritter von Lama Friedrich Muckermann Conrad von Bolanden Dietrich von Hildebrand
Wielka Brytania T.S. Eliot Clothilde Graves Graham Greene Bruce Marshall Evelyn Waugh John Henry Newman William Francis Barry Robert Hugh Benson John Ayscough Hilaire Belloc Gilbert Keith Chesterton Alice Thomas Ellis Gerard Manley Hopkins Coventry Patmore Francis Thompson
Irlandia Patrick Augustine Sheehan
Holandia Bertus Aafjes Godfried Bomans
Norwegia Sigrid Undset
Austria
Enrica von Handel-Mazzetti Franz Werfel Ryszard Kralik Karl Domanig Franz Xaver Eichert
Polska Władysław Reymont Henryk Sienkiewicz
Rosja Nikołaj Bierdiajew Siergiej Bułgakow
Słowenia Fran Saleški Finžgar Karel Władimir Truhlar France Bevk
Czechy Jindřich Šimon Baar Jakub Deml Jan Zahradníček Václav Beneš Třebízský Josef Florian Karel Dostál-Lutinov
Przypisy
Kategoria:Kościół katolicki we Francji Kategoria:Literatura francuskojęzyczna