Wasilij Daniłowicz Sokołowski (; ur. w Koźlikach, zm. 10 maja 1968 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1946), dowódca Grupy Wojsk Radzieckich w Niemczech, szef Sztabu Generalnego Armii Radzieckiej, I zastępca ministra obrony ZSRR, Bohater Związku Radzieckiego (1945), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 3., 4., 5., 6. i 7. kadencji.
Życiorys Urodził się 21 lipca 1897 r. we wsi Koźliki koło Białegostoku, w białoruskiej rodzinie chłopskiej. W 1918 r. wstąpił do Armii Czerwonej, motywowany chęcią walki o wolność ludu. Uczestniczył w rosyjskiej wojnie domowej walcząc na frontach Północnym i Wschodnim w Azji jako dowódca kompanii, pułku, brygady, szef sztabu dywizji. W 1919 roku dowodził pułkiem a w 1920 brygadą. W 1921 r. ukończył Akademię Wojskową Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej.
Od 1921 r. w Azji Środkowej – zastępca szefa zarządu operacyjnego sztabu Frontu Turkiestańskiego, szef sztabu i dowódca dywizji, dowódca Grupy Wojsk Fergańskich i Samarkandzkich obwodów. Po wojnie domowej szef sztabu dywizji strzeleckiej, 5 i 9 Korpusu Armijnego (1922–1930), dowódca dywizji (1930–1934), zastępca szefa sztabu Nadwołżańskiego Okręgu Wojskowego i szef sztabu Uralskiego i Moskiewskiego Okręgu Wojskowego (1935–1941).
W 1931 wstąpił do RKP(b). Od lutego 1941 zastępca szefa Sztabu Generalnego.
W czasie II wojny światowej 1941–1945 szef sztabu Frontu Zachodniego (lipiec 1941 – styczeń 1942 i maj 1942 – luty 1943), szef sztabu Kierunku Zachodniego (1942), dowódca Frontu Zachodniego (1943–1944), szef sztabu 1 Frontu Ukraińskiego (styczeń 1944 – kwiecień 1945).
Jako I zastępca dowódcy 1 Frontu Białoruskiego (kwiecień – maj 1945) brał udział w operacji berlińskiejСписок командно-начальствующего состава Советских войск, принимавших участие в берлинской операции .
Po wojnie zastępca, a następnie od marca 1946 dowódca Grupy Okupacyjnych Wojsk Radzieckich w Niemczech i kierujący radziecką administracją wojskową w Niemczech, jednocześnie członek Rady Kontroli ZSRR ds. kierowania Niemcami (marzec 1946 – marzec 1949). Od marca 1949 I zastępca ministra obrony ZSRR. Od czerwca 1952 szef Sztabu Generalnego Armii Radzieckiej – I zastępca ministra obrony ZSRR. W latach 1960–1968 generalny inspektor w Grupie Generalnych Inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 2. do 7. kadencji.
Jest autorem lub koedytorem wielu publikacji wojskowych, m.in. „Strategia wojenna” (1962), „Rozgromienie wojsk niemiecko-faszystowskich pod Moskwą” (1964) i innych.
Zmarł 10 maja 1968 i został pochowany pod murem kremlowskim na placu Czerwonym w Moskwie.
Awanse komdiw – 21 listopada 1935 komkor – 31 grudnia 1939 generał porucznik – 4 czerwca 1940 generał pułkownik – 13 czerwca 1942 generał armii – 27 sierpnia 1943 marszałek Związku Radzieckiego – 3 lipca 1946
Odznaczenia i wyróżnienia Medal Złota Gwiazda Bohater Związku Radzieckiego (29 maja 1945) Order Lenina – ośmiokrotnie (1941, 1942, 1945, 1945, 1947, 1948, 1957, 1967) Order Rewolucji Październikowej (1968) Order Czerwonej Gwiazdy – trzykrotnie (1928, 1944, 1949) Order Suworowa I stopnia – trzykrotnie (1943, 1943, 1945) Order Kutuzowa I stopnia – trzykrotnie (1943, 1944, 1956) Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal jubileuszowy „40 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „50 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Honorowa Broń ze Złotym Godłem Państwowym ZSRR (1968) Order Republiki (1942, Tuwińska Republika Ludowa) Krzyż Kawalerski Orderu Wojennego Virtuti Militari (Polska) Order Krzyża Grunwaldu II klasy (Polska - uchwała KRN z 24 kwietnia 1946) Medal za Warszawę 1939–1945 (Polska) Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (Polska) Order Białego Lwa I stopnia (CSSR) Medal Pamiątkowy Orderu Słowackiego Powstania Narodowego (CSSR) Złota Gwiazda Partyzancka (Jugosławia) Order Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Legii Honorowej (Francja) Komandorska Legia Zasługi (USA) Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania, 1945) Złoty Order Zasługi dla Ojczyzny – dwukrotnie (NRD)
Przypisy
Bibliografia
Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, s. 172, Wyd. MON, Warszawa 1971.
W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000. K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000. Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. IX, Moskwa. Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 24, ss. 136–137, Moskwa 1969–1978. Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986. Василий Данилович Соколовский – Герои страны Василий Данилович Соколовский – Проект ХРОНОС
Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Białoruscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Dowódcy Frontu Zachodniego (1941) Kategoria:Dowódcy Grupy Wojsk Radzieckich w Niemczech Kategoria:Marszałkowie Związku Radzieckiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru (Mongolia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi dla Ojczyzny (NRD) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim Kategoria:Rosjanie pochodzenia białoruskiego Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Wielcy Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Zmarli w 1968