Mikołaj Aksan (ur. 16 sierpnia 1893 w Żytomierzu, zm. 13–14 kwietnia 1940 w Katyniu) – podporucznik broni pancernych Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Arnolda Leona i Marii z Rychlińskich urodzony 16 sierpnia 1893 w Żytomierzu, ówczesnej stolicy guberni wołyńskiej. Był młodszym bratem Konrada (1883–1968), pułkownika Wojska Polskiego. i Arnolda Edwarda (ur. 14 października 1885 w Kijowie), oficera armii rosyjskiej, lekarza medycyny, zamieszkałego w Michaliszkach..

Mikołaj ukończył korpus kadetów i Pawłowską Szkołę Wojskową. W czasie I wojny światowej jako podporucznik walczył w szeregach 217 Kowrowskiego pułku piechoty, a później 2 kompanii samochodowej (ros. 2-я автомобильная рота).

Uczestniczył w wojnie 1920. Od listopada 1922 do kwietnia 1934 pracował w warsztatach samochodowych 7 dywizjonu samochodowego w Poznaniu na stanowisku kierownika technicznego. Później został zatrudniony w 1 batalionie czołgów i samochodów pancernych w tym samym garnizonie. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do kadry 7 dywizjonu samochodowego w Poznaniu.

8 stycznia 1923 przeniósł się z Warszawy do Poznania. Od 16 sierpnia 1930 mieszkał w Poznaniu przy ul. Ułańskiej 2 razem z żoną, Elżbietą z domu Freyjang (ur. 14 maja 1894 w Petersburgu) i trójką dzieci: Mikołajem (ur. 4 maja 1922 w Petersburgu), Reginą Marią (ur. 18 kwietnia 1924 w Winiarach) i Włodzimierzem (ur. 13 października 1929 w Poznaniu)..

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Od kwietnia 1940 przebywał w obozie jenieckim NKWD w Kozielsku. 11 lub 12 kwietnia 1940 przekazano go do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 022/2 z 9 kwietnia 1940. Został zamordowany między 13 a 14 kwietnia 1940 w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W Lesie Katyńskim prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane podczas ekshumacji nadzorowanych przez Niemców. Odnaleziono jego prawo jazdy i zaświadczenie wojskowe z Poznania, a zwłoki oznaczono numerem 1526 – raport dzienny z 8 maja 1943. Figuruje na liście ekshumacyjnej Komisji Technicznej PCK pod numerem 01526. W Archiwum Robla wymieniony jako oficer w pamiętniku znalezionym przy szczątkach Feliksa Gadomskiego (pakiet 0747-05), a ponadto jego nazwisko widnieje na liście adresowej, spisanej na kartce papieru, znalezionej przy szczątkach Tadeusza Igielskiego (pakiet 0793-01).

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Order Świętej Anny 2 stopnia – 1 grudnia 1916 Order Świętego Stanisława 2 stopnia – 12 maja 1916 Order Świętej Anny 3 stopnia z mieczami i kokardą – 18 listopada 1916 Order Świętego Stanisława 3 stopnia z mieczami i kokardą – 12 sierpnia 1915

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Żytomierzu Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Podporucznicy broni pancernych II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1940