Ildikó Szabó (ur. 24 listopada 1951 w Budapeszcie) – węgierska reżyserka, aktorka i kostiumografka. We wczesnych filmach występowała jako Gabriella Szabó.
Życiorys Wcześnie została sierotą. Jej starszy brat przesiedział w więzieniu siedem lat po procesie pokazowym, a następnie z fałszywym paszportem uciekł za granicę. Pozbawiona majątku i wegetująca w ich domu, jako pomocniczka dozorcy pani Szepessyné, wprowadziła ją w świat literatury. W latach 1967–1972 zagrała w 30 różnych węgierskich filmach w rolach głównych i drugoplanowych (np.: Szeressétek Odor Emiliát!, „Sárika, drágám”, „Régi idők focija” (Futbol dawnych czasów), „Bohóc a falon”, „Hangyaboly”…). W siedmiu filmach uczestniczyła jako kostiumografka. Od 1992 r. posiadając uprawnienia, pracowała jako damska krawcowa i wtedy też zaczęła pracę nad filmem Dziecięce morderstwa, który zdobył nagrodę FIPRESCI w sekcji "Quinzaine des Réalisateurs" na 46. MFF w Cannes.
W 1982 r. ukończyła studia na Uniwersytecie Sztuk Teatralnych i Filmowych w Budapeszcie jako reżyserka transmisji u Ádáma Horvátha. Nakręciła tam filmy „Ilyen ez a szeláví”, „A Császár üzenete”, „Az én Kishercegem”. Od 1983 r. pracowała w studiu Béli Balázsa. Sama pisze scenariusze do swoich filmów. Nakręciła tam film dokumentalny „Kísérleti Színház” (1983), dwa filmy krótkometrażowe: „In flagranti” (1983) i „A másik oldal”(1985). Z tym ostatnim wygrywała międzynarodowe festiwale.
Jej fabularny debiut, Hótreál (1988), powstał w Hunnia Stúdió. Drugi film, Dziecięce morderstwa (1993), powstał w koprodukcji MIT, Hétfői Műhely, FIFI i Tag/ Traum. Prezentowany był poza Węgrami, a na 46. MFF w Cannes uzyskał nagrodę FIPRESCI. Trzeci jej film pt. Csajok (1996) był koprodukcją MMA, Hétfői Műhely, Dragon Ciné, MTM i Mafilmu. Uważany był za film fabularny, ale w rzeczywistości był to świetny dokument o kobietach, mężczyznach i rozwodach. Historyczna trylogia Chacho Rom, obejmująca jedno stulecie i trzy pokolenia, została ukończona w 2002 r. po dwóch latach kręcenia (Laurinfilm, MMA, MTV, ORTT, Nemzeti Kulturális Alap, Történelmi Filmalapítvány, ZDF, ARTE, Eurimages). W wyniku sporów prawnych nie powstała kopia przeznaczona do rozpowszechniania. Dopiero w 2007 r. odbyła się premiera telewizyjna.
Filmy Jako aktorka Wybrane filmy: 1965 – Utolsó mozi 1967 – Bohóc a falon 1967 – Mihályka, szippants! 1967 – Téli sport 1969 – Szeressétek Odor Emiliát! 1971 – Hangyaboly 1971 – Sárika drágám 1971 – Végre, hétfő! 1972 – A magyar ugaron 1972 – Romantika 1973 – Régi idők focija (Futbol dawnych czasów) 1974 – Jelbeszéd 1976 – Kilenc hónap 1977 – Baleset 1978 – Olyan, mint otthon
Jako reżyserka 1987. HÓTREÁL / Hunnia Stúdió 1993. GYEREKGYILKOSSÁGOK (Dziecięce morderstwa) / Magic Media, Tag Traum, Hétfői Műhely, Társulás Alapítvány 1996. CSAJOK / Hétfői Műhely, Theiss Khlane 2001. CHACHO ROM /Laurinfilm, Joel Forges, Daniel Zuta
Jako kostiumografka Siedem filmów w latach 1975–1981 w reżyserii Jánosa Dömölkyego, Márty Mészáros, Pétera Vajdy, Pétera Fábriego i Jánosa.
Jako reżyserka 1980. A Császár üzenete 1981. Kis hercegem 1982. In flagranti 1984. Kísérleti színház 1985. A Másik Oldal 2006. Térzet
Filmy reklamowe Anaconda BB üdítő sorozat Tri-es-zin fogyasztótabletta
Filmy dokumentalne 1990. Első szabad május elseje 1990. Kirakatok 1990. Cigányprímás
Nagrody 1986. Tampere główna nagroda: za film „Másik oldal”
Za „Gyermekgyilkosságok” otrzymała następujące nagrody: 1993. 46. MFF w Cannes – nagroda FIPRESCI 1993. zgłoszenie do Europejskiej Nagrody Filmowej 1993. Magyar Játékfilmszemle Fődíja Główna nagroda na Węgierskim Przeglądzie Filmów Fabularnych, nagroda dla najlepszego scenarzysty, nagroda dla najlepszego reżysera, nagroda dla najlepszego aktora 1993. Gene Moskowitz Díj 1993. Cattolica – nagroda specjalna 1993. Łagów – II. nagroda 1993. Stockholm – nagroda dla najlepszego operatora, Tamása Sasa 1993. Genewa – najlepszy aktor – dyplom uznania dla Barnabása Tótha 1994. Csaba von Ferenczy Alapítvány – nagroda rady powierniczej fundacji 1994. Cottbus – Grand Prix – Ostdeutscher Rundfunk „Brandenburg” 1994. Frankfurt nad Menem – Lucas Międzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza – nagroda za najlepszy film
Za film „Csajok” dostała poniższe nagrody: 1996. Magyar Filmszemle, nagroda dla najlepszej postaci kobiecej – Enikő Eszenyi 1996. Magyar Filmszemle, nagroda dla najlepszej postaci męskiej – Antal Cserna 1997. Budapest – Magyar Filmkritikusok Díja, (Nagroda Węgierskich Krytyków Filmowych) - nagroda dla najlepszej postaci kobiecej – Enikő Eszenyi
Zaproszenia na festiwale:
IN FLAGRANTI: 1986. Bilbao 1989. Kolonia
A MÁSIK OLDAL: 1987. Oberhausen- konkurs 1988. Tampere – konkurs 1988. Grimstadt 1988. Berlin 1999. Helsinki
HÓTREÁL: 1996. Berlin 1996. Locarno – konkurs 1997. Alexandria
GYEREKGYILKOSSÁGOK: 1993. Cannes - sekcja "Quinzaine des Réalisateurs". Cattolica - konkurs. Giffoni- konkurs. San Francisco - konkurs. Santa Barbara - konkurs. Saloniki. Toronto - konkurs. Chicago - konkurs. Montreal - konkurs. Rzym, New York, Monachium, Jerozolima, New Delhi, Kolonia, Cottbus, Moskwa 1994. Calcutta, Triest, Jałta, Rotterdam, Puerto Rico- konkurs, Portland, Dublim, Kopenhaga, Berno, Créteil- konkurs, Nowy Jork, Hongkong- konkurs, Stambuł, İzmir, Waszyngton-konkurs, Rivertown- konkurs, Seattle, Florida- konkurs, Wellington- konkurs, Cambridge, Auckland, Warna, San Sebastian, Lizbona, Ryga 1995. Boston, Monachium, Perugia, Bratysława, Reggio Emilia, Petersburg, Wenecja 1996. Belgrad- Węgierski Tydzień Filmowy 1997. Moskwa, Alexandria, Chicago, Cleveland, Zagrzeb 1998. New York, Warszawa, Strasbourg, Kair 1999. Wiedeń 2000–2001. Paryż, Ottawa, Montreal, Bukareszt
CSAJOK: 1996. Magyar Filmszemle, Filmfestspiele Berlin- konkurs, Soczi, Stambuł, Łagów, Montreal, Warna, Umea, Los Angeles, Dublin 1997. Praga, San José 1998. Warszawa 1999. Bukareszt, Kolonia 2000.
CHACHO ROM: 2001. Magyar Filmszemle
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Budapeszcie Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Węgierskie aktorki filmowe Kategoria:Węgierscy reżyserzy filmowi Kategoria:Węgierscy scenarzyści