Wnioskowania prawnicze – w ich przypadku wyprowadza się obowiązywanie jednych norm prawnych z obowiązywania innych norm prawnych. Służą one do wypełniania luk w prawie, zwłaszcza luk extra legemM. Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Warszawa 2019, s. 227..
Inne używane na nie określenia to wykładnia logiczna albo wykładnia uzupełniająca (konsekwencyjnie lub kreująco) albo reguły inferencyjne (inferencji) albo logiczne rozwijanie norm. Niekiedy zalicza się je również – razem z regułami kolizyjnymi i dyrektywami wykładni – do tzw. wykładni prawa sensu largo lub tzw. reguł egzegezy.
Reguły wnioskowań prawniczych
Argumentum a contrario – niestosowanie obowiązującej normy prawnej do sytuacji, do których nie odnosi się ona wprost Argumentum a simile – zastosowanie normy prawnej do sytuacji nieregulowanej przez obowiązujące normy prawne – przepisów regulujących podobne sytuacje Wnioskowania instrumentalne - zwłaszcza reguły instrumentalnego zakazu i nakazu (rozumowanie z celu na środki) Argumentum a fortiori: a minori ad maius – wnioskowanie z mniejszego na większe (komu nie wolno mniej, temu tym bardziej nie wolno więcej) a maiori ad minus – wnioskowanie z większego na mniejsze (komu wolno więcej, temu tym bardziej wolno mniej)M. Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Warszawa 2019, s. 228-232.
W nauce prawa przyjmuje się, że z wnioskowań prawniczych wolno korzystać z reguły dopiero wtedy, gdy skorzystanie z wykładni (sensu stricto) jest niewystarczająceM. Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Warszawa 2019, s. 233..
Zobacz też wykładnia prawa reguły kolizyjne luka w prawie analogia analogia (metoda stosowania prawa) indukcja prawnicza wnioskowania aksjologiczne reguła domniemanych kompetencji
Przypisy
Bibliografia Maciej Koszowski, Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Wydawnictwo CM, Warszawa 2019, .
Kategoria:Wykładnia prawa