Elżbieta Stefanówna (ur. 1353, zm. przed 6 kwietnia 1380) księżniczka sławońska, tytularna cesarzowa Konstantynopola w latach 1370-1373 jako żona Filipa II, jedyna córka Stefana Andegaweńskiego i Małgorzaty Bawarskiej.
Rodzina i pochodzenie Urodziła się w 1353 r. jako pierwsze dziecko Stefana, królewicza węgierskiego i księcia Sławonii, Dalmacji i Chorwacji oraz Małgorzaty Bawarskiej, cesarzówny rzymsko-niemieckiej. Ze strony ojca jej dziadkami byli Karol Robert, król Węgier i Elżbieta Łokietkówna, królewna polska, natomiast ze strony matki byli to Ludwik IV, cesarz rzymski i Małgorzata II, hrabina Flandrii i Hainaut. Miała młodszego brata Jana.
9 sierpnia 1354 r. zmarł ojciec Elżbiety. Wdowa po nim półtora roku później opuściła Węgry pozostawiając Elżbietę i Jana w Budzie.
W 1360 r. po śmierci brata Elżbieta została uznana za dziedziczkę tronu Węgier i Polski, gdyż jej stryj Ludwik Wielki (król Węgier i następca króla Polski Kazimierza Wielkiego) nie miał potomstwa.
Plany małżeńskie W 1356 r. została zaręczona z Jodokiem Luksemburczykiem, bratankiem i potencjalnym następcą cesarza Karola IV. 2 lutego 1361 r. w Wyszehradzie po uzyskaniu dyspensy papieskiej układ małżeński został potwierdzony. Zaręczyny jednak wkrótce zerwano wskutek pogorszenia się relacji króla Ludwika z cesarzem. Dodatkowo Karolowi urodził się syn Wacław, więc Jodok przestał być dziedzicem cesarskiej korony.
Elżbieta po śmierci ojca i brata jako jedyna spadkobierczyni węgierskich Andegawenów stanowiła atrakcyjną kandydatkę na żonę. W 1362 r. Andegawenowie i Habsburgowie zawarli umowę o wzajemnym dziedziczeniu i potencjalnym połączeniu Węgier z Austrią. Zwieńczeniem układu były zaręczyny Elżbiety z bratem księcia Austrii 12-letnim Albrechtem Habsburgiem. Perspektywa połączenia się obu rodów zaniepokoiła cesarza Karola, który wpłynął na papieża, aby nie udzielił narzeczonym wymaganej dyspensy. Papież Urban V 2 lipca 1365 r. poinformował księcia Rudolfa IV, że nie wyraża zgody na związek jego brata z księżniczką Elżbietą. Podobne listy zostały wysłane do króla Ludwika i jego matki.
Z uwagi na swoją odmowę dla małżeństwa pomiędzy Elżbietą a Albrechtem Habsburgiem papież zaproponował związek księżniczki z księciem Burgundii Filipem, bratem króla Francji Karola V, jednak król Ludwik nie był zainteresowany tą ofertą.
W listopadzie 1365 r. cesarz Karol przebywał z wizytą w Budzie. Jednym z tematów rozmów pomiędzy władcami był mariaż luksembursko-andegaweński. Pod koniec 1365 r. król Ludwik upoważnił księcia Władysława Opolczyka do przeprowadzenia negocjacji w sprawie układu małżeńskiego pomiędzy Elżbietą a jedynym synem Karola IV. 23 lutego 1366 r. papież udzielił dyspensyDyspensa była konieczna, ponieważ Wacław był prawnukiem Kunegundy Łokietkówny, siostry Elżbiety Łokietkówny - babki księżniczki Elżbiety. Natomiast według jednej z teorii (popieranej przez Stanisława Srokę w publikacji z 2015 r. oraz niektórych historyków) Wacław mógł być prawnukiem samej Elżbiety Łokietkówny i Karola Roberta (poprzez ich córkę Katarzynę, szerzej nieznaną historykom matkę Anny Świdnickiej). 26 marca 1366 r. oficjalnie zaręczono Elżbietę z 5-letnim cesarzewiczem Wacławem, jednak trzy lata później wskutek starań Elżbiety Łokietkówny zrezygnowano z tych planów.
Ślub z Filipem II W 1370 r. Elżbieta wyszła za mąż za tytularnego cesarza Konstantynopola Filipa II, wdowca po Marii Neapolitańskiej (siostrze królowej Neapolu Joanny I). Filip również pochodził z dynastii Andegawenów, był najmłodszym synem Filipa I, księcia Tarentu i Katarzyny II Walezjuszki, cesarzowej Konstantynopola. Z tego małżeństwa pochodził syn Filip, lecz zmarł we wczesnym dzieciństwie. Elżbieta owdowiała 25 listopada 1373 r.
Śmierć Po śmierci męża powróciła na dwór królewski do Budy. Nie jest znana data jej śmierci, jednak stało się to przed 6 kwietnia 1380 r., gdyż w testamencie swojej babki została określona jako zmarła. Trony Węgier i Polski przypadły jej kuzynkom Marii i Jadwidze.
Przypisy
Kategoria:Andegawenowie Kategoria:Andegawenowie węgierscy Kategoria:Urodzeni w 1353 Kategoria:Księżniczki