Kütahya (1904)

Kütahya – turecki torpedowiec z początku XX wieku, jedna z siedmiu zbudowanych we Włoszech jednostek typu Antalya. Okręt został zwodowany w 1904 roku w stoczni w Genui, a w skład marynarki Imperium Osmańskiego wszedł 8 stycznia 1907 roku. Torpedowiec wziął udział w I wojnie bałkańskiej i I wojnie światowej, podczas której 13 września 1916 roku zatonął na Morzu Czarnym po wejściu na minę.

Projekt i budowa Siedem torpedowców typu Antalya zostało zamówionych przez Turcję we Włoszech w 1904 roku. Jednostki były niemal identyczne jak okręty typu Akhisar, różniąc się siłownią o większej mocy.

„Kütahya” zbudowana została w stoczni w Genui (numer stoczniowy 139). Stępkę okrętu położono w kwietniu 1904 roku i w tym samym roku został zwodowany. W 1905 roku przeprowadzono , a 29 listopada 1906 roku torpedowiec został odebrany przez zamawiającego w Genui. Nazwę otrzymał od tureckiego miasta Kütahya.

Dane taktyczno-techniczne Okręt był torpedowcem z kadłubem wykonanym ze stali, podzielonym na dziewięć przedziałów wodoszczelnych. Długość całkowita wynosiła 51 metrów (50,5 metra między pionami) szerokość 5,7 metra i zanurzenie 1,4 metra. Wyporność normalna wynosiła 165 ton. Jednostka napędzana była przez dwie pionowe, trzycylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania Ansaldo o łącznej mocy 2700 KM, do których parę dostarczały dwa kotły wodnorurkowe (także produkcji Ansaldo). Prędkość maksymalna napędzanego dwoma śrubami okrętu wynosiła 26 węzłów. Okręt zabierał zapas 60 ton węgla.

Na uzbrojenie artyleryjskie jednostki składały się dwa pojedyncze działka kalibru 37 mm Hotchkiss QF L/20 z zapasem 250 nabojów. Broń torpedową stanowiły zamontowane na pokładzie (z przodu i tyłu sterówki dwie pojedyncze obracalne wyrzutnie kal. 450 mm, z łącznym zapasem czterech torped.

Załoga okrętu składała się z 4 oficerów i 26 podoficerów i marynarzy.

Służba „Kütahya” została wcielona w skład marynarki wojennej Imperium Osmańskiego 8 stycznia 1907 roku w Stambule. W maju 1909 roku torpedowiec wziął udział w pierwszych manewrach floty tureckiej na Morzu Marmara. 10 października 1912 roku, tuż po wybuchu I wojny bałkańskiej, okręt stacjonował w Bosforze, a od 16 października przebywał w stoczni w Stambule. Od lipca do sierpnia 1914 roku okręty 1. dywizjonu torpedowców („Kütahya” wraz z siostrzanymi „Draç” i „Musul” oraz „Akhisar”) uczestniczyły w patrolowaniu zachodnich podejść do Dardaneli, zapuszczając się pod Imroz. 27 października 1914 roku, przed przystąpieniem Imperium Osmańskiego do I wojny światowej po stronie państw centralnych, okręt, którym dowodził kpt. mar. (tur. yüzbaşı) Kasimpasali Ibrahim Halil, nadal wchodził w skład 1. dywizjonu torpedowców.

26 kwietnia 1915 roku nieopodal Çanakkale torpedowiec eskortował pancernik „Barbaros Hayreddin”, który został zaatakowany torpedą wystrzeloną przez australijski okręt podwodny HMAS AE2. Torpeda okazała się niecelna, a „Kütahya” zmusił przeciwnika do zejścia na głębokość 30 metrów i ucieczki z Dardaneli. 18 czerwca okręt stał się celem ataku brytyjskiego okrętu podwodnego HMS E14, jednak torpeda przeszła przed dziobem torpedowca. 29 czerwca w pobliżu miasta Erdek HMS E14 powtórnie obrał za cel „Kütahyę”, jednak i tym razem atak nie przyniósł skutku. W 1915 roku na torpedowcu dokonano modyfikacji uzbrojenia: zdemontowano jedną wyrzutnię kal. 450 mm, instalując w zamian działo kalibru 57 mm SK C/99 L/45, z zapasem 100 nabojów. Załoga okrętu liczyła w tym czasie czterech Niemców i 39 Turków.

Po postawieniu w sierpniu 1916 roku przez Rosjan dużej ilości min morskich u wejścia do Bosforu, prócz trałowców do likwidacji zagrożenia zostały przystosowane również torpedowce i niszczyciele „Kütahya”, „Draç”, „Musul”, „Yunus”, „Samsun” oraz kanonierka „Malatya” (typu Taşköprü). 12 września, uczestnicząc w pracach trałowych razem z „Musulem” i „Yunusem”, „Kütahya” weszła na minę nieopodal , doznając uszkodzeń. Torpedowiec został wzięty na hol, jednak zaczął nabierać wody i ostatecznie zatonął 13 września na wschód od Bosforu ze stratą trzech członków załogi.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Ansaldo Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Czarnym Kategoria:Statki i okręty zatopione przez miny Kategoria:Torpedowce typu Antalya Kategoria:Tureckie okręty z okresu I wojny światowej Kategoria:Tureckie okręty zatopione w czasie I wojny światowej Kategoria:Zatopione tureckie torpedowce