Musul (1904)

Musul – turecki torpedowiec z początku XX wieku, jedna z siedmiu zbudowanych we Włoszech jednostek typu Antalya. Okręt został zwodowany w 1904 roku w stoczni w Genui, a w skład marynarki Imperium Osmańskiego wszedł 8 stycznia 1907 roku. Torpedowiec wziął udział w I wojnie bałkańskiej i I wojnie światowej, a po remoncie w latach 20. służył pod banderą Republiki Turcji do 1929 roku. Okręt został złomowany w 1936 roku.

Projekt i budowa Siedem torpedowców typu Antalya zostało zamówionych przez Turcję we Włoszech w 1904 roku. Jednostki były niemal identyczne jak okręty typu Akhisar, różniąc się siłownią o większej mocy.

„Musul” zbudowany został w stoczni w Genui (numer stoczniowy 140). Stępkę okrętu położono w kwietniu 1904 roku i w tym samym roku został zwodowany. W 1905 roku przeprowadzono , a 29 listopada 1906 roku torpedowiec został odebrany przez zamawiającego w Genui. Nazwę otrzymał od irackiego miasta Mosul.

Dane taktyczno-techniczne Okręt był torpedowcem z kadłubem wykonanym ze stali, podzielonym na dziewięć przedziałów wodoszczelnych. Długość całkowita wynosiła 51 metrów (50,5 metra między pionami) szerokość 5,7 metra i zanurzenie 1,4 metra. Wyporność normalna wynosiła 165 ton. Jednostka napędzana była przez dwie pionowe, trzycylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania Ansaldo o łącznej mocy 2700 KM, do których parę dostarczały dwa kotły wodnorurkowe (także produkcji Ansaldo). Prędkość maksymalna napędzanego dwoma śrubami okrętu wynosiła 26 węzłów. Okręt zabierał zapas 60 ton węgla.

Na uzbrojenie artyleryjskie jednostki składały się dwa pojedyncze działka kalibru 37 mm Hotchkiss QF L/20 z zapasem 250 nabojów. Broń torpedową stanowiły zamontowane na pokładzie (z przodu i tyłu sterówki dwie pojedyncze obracalne wyrzutnie kal. 450 mm, z łącznym zapasem czterech torped.

Załoga okrętu składała się z 4 oficerów i 26 podoficerów i marynarzy.

Służba „Musul” został wcielony w skład marynarki wojennej Imperium Osmańskiego 8 stycznia 1907 roku w Stambule. W maju 1909 roku torpedowiec wziął udział w pierwszych manewrach floty tureckiej na Morzu Marmara. 10 października 1912 roku, tuż po wybuchu I wojny bałkańskiej, okręt stacjonował w Bosforze, a od 16 października wszedł w skład zespołu floty osmańskiej skierowanego do obrony Dardaneli. 14 grudnia torpedowce „Musul” i „Akhisar” oraz niszczyciel „Yarhisar” zostały przebazowane na Morze Marmara. Po podpisaniu zawieszenia broni w kwietniu 1913 roku torpedowce „Musul” i „Draç” patrolowały rejon miast Tekirdağ i Silivri

Od lipca do sierpnia 1914 roku okręty 1. dywizjonu torpedowców („Musul” wraz z siostrzanymi „Draç” i „Kütahya” oraz „Akhisar”) uczestniczyły w patrolowaniu zachodnich podejść do Dardaneli, zapuszczając się pod Imroz. 27 października 1914 roku, przed przystąpieniem Imperium Osmańskiego do I wojny światowej po stronie państw centralnych, okręt, którym dowodził kpt. mar. (tur. yüzbaşı) Piyaleli Ahmet Naim Hüsnü, nadal wchodził w skład 1. dywizjonu torpedowców.

7 sierpnia 1915 roku „Musul” oraz niszczyciele „Yarhisar” i „” wyszły ze Stambułu i przybyły w rejon, gdzie poprzedniego dnia brytyjski okręt podwodny zatopił krążownik torpedowy „Peyk-i Şevket”, uczestnicząc w zdejmowaniu z wraku uzbrojenia, wyposażenia i amunicji. W 1915 roku na torpedowcu zainstalowano pojedyncze działo kalibru 47 mm SK C/99 L/45, z zapasem 150 nabojów.

Po postawieniu w sierpniu 1916 roku przez Rosjan dużej ilości min morskich u wejścia do Bosforu, prócz trałowców do likwidacji zagrożenia zostały przystosowane również torpedowce i niszczyciele „Musul”, „Kütahya”, „Draç”, „Yunus”, „Samsun” oraz kanonierka „Malatya” (typu Taşköprü). 12 września „Musul”, „Kütahya” i „Yunus” uczestniczyły w pracach trałowych na wschód od Bosforu, podczas których „Kütahya” weszła na minę nieopodal , tonąc następnego dnia.

Od 14 lipca 1918 roku torpedowce „Musul”, „Draç”, „Akhisar” oraz „Sultanhisar” wraz z krążownikami torpedowymi „Berk-i Satvet” i „Peyk-i Şevket” jako jedyne okręty floty osmańskiej operowały aktywnie na Morzu Czarnym. W październiku okręt odstawiono do rezerwy. 29 października 1923 roku „Musul” został formalnie wcielony do nowo powstałej marynarki wojennej Republiki Turcji, choć jego stan techniczny nie pozwalał na eksploatację. W 1924 roku jednostka podjęła czynną służbę. Okręt wycofano ze składu floty w 1929 roku i złomowano w 1936 roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Okręty zbudowane w stoczni Ansaldo Kategoria:Torpedowce typu Antalya Kategoria:Tureckie okręty z okresu I wojny światowej