Torpedowce typu Antalya

Torpedowce typu Antalya – tureckie torpedowce z początku XX wieku. W latach 1904–1906 we włoskiej stoczni w Genui zbudowano siedem okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład marynarki Imperium Osmańskiego na przełomie 1906 i 1907 roku. W 1908 roku podczas sztormu zatonął „Urfa”. Pozostałe torpedowce wzięły udział w wojnie włosko-tureckiej, podczas której utracone zostały „Ankara”, „Antalya” i „Tokad”. Dwa ostatnie zostały podniesione przez Greków i w 1913 roku wcielone do Wasilikon Naftikon, gdzie służyły do 1916 roku. Pozostałe trzy torpedowce wzięły udział w I wojnie bałkańskiej i I wojnie światowej, podczas której „Kütahya” zatonęła na minie. „Draç” i „Musul” służyły pod banderą Republiki Turcji w latach 20., a złomowane zostały w 1936 roku.

Projekt i budowa Siedem torpedowców typu Antalya zostało zamówionych przez Turcję we Włoszech w 1904 roku. Jednostki były niemal identyczne jak okręty typu Akhisar, różniąc się siłownią o większej mocy.

Wszystkie okręty zbudowane zostały w stoczni w Genui (numery stoczniowe 134–140). Stępki jednostek położono w kwietniu 1904 roku i w tym samym roku zostały zwodowane. W 1905 roku przeprowadzono , a 29 listopada 1906 roku torpedowce zostały odebrane przez zamawiającego w Genui.

Okręt Stocznia Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Los „Antalya” Ansaldo kwiecień 1904 1904 grudzień 1906 samozatopiony 5 listopada 1911w latach 1913–1916 grecki „Nikopolis” „Urfa” zatonął 11 grudnia 1908 „Ankara” samozatopiony 24 lutego 1912 „Tokad” samozatopiony 5 listopada 1911w latach 1913–1916 grecki „Tatoi” „Draç” 8 stycznia 1907 wycofany w 1924, złomowany w 1936 „Kütahya” zatonął 13 września 1916 „Musul” wycofany w 1929, złomowany w 1936

Dane taktyczno-techniczne Okręty były torpedowcami z kadłubem wykonanym ze stali, podzielonym na dziewięć przedziałów wodoszczelnych. Długość całkowita wynosiła 51 metrów (50,5 metra między pionami) szerokość 5,7 metra i zanurzenie 1,4 metra. Wyporność normalna wynosiła 165 ton. Jednostki napędzane były przez dwie pionowe, trzycylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania Ansaldo o łącznej mocy 2700 KM, do których parę dostarczały dwa kotły wodnorurkowe (także produkcji Ansaldo). Prędkość maksymalna napędzanych dwoma śrubami okrętów wynosiła 26 węzłów. Okręty zabierał zapas 60 ton węgla.

Na uzbrojenie artyleryjskie jednostek składały się dwa pojedyncze działka kalibru 37 mm Hotchkiss QF L/20 z zapasem 250 nabojów. Broń torpedową stanowiły zamontowane na pokładzie (z przodu i tyłu sterówki dwie pojedyncze obracalne wyrzutnie kal. 450 mm, z łącznym zapasem czterech torped.

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 4 oficerów i 26 podoficerów i marynarzy.

Służba mały|lewo|alt=Zatopiona Ankara w Bejrucie w 1912 roku|Zatopiona „Ankara” w Bejrucie w 1912 roku „Antalya”, „Urfa”, „Ankara” i „Tokad” zostały wcielone w skład marynarki wojennej Imperium Osmańskiego w grudniu 1906 roku w Stambule, a „Draç”, „Kütahya” i „Musul” 8 stycznia 1907 roku. 11 grudnia 1908 roku płynąca w sztormie „Urfa” zatonęła nieopodal Salonik. Podczas wojny włosko-tureckiej, 5 listopada 1911 roku „Antalya” i „Tokad” zostały samozatopione w Prewezie. Po zajęciu Prewezy przez Greków podczas I wojny bałkańskiej okręty zostały podniesione i w 1913 roku wcielone do Wasilikon Naftikon pod nazwami „Nikopolis” (gr. „Νικόπολη”) i „Tatoi” (gr. „Τατόι”). Obie jednostki zostały wycofane ze służby w 1916 roku. 24 lutego 1912 roku „Ankara” została samozatopiona w bitwie pod Bejrutem podczas ostrzału przez włoskie krążowniki.

„Draç”, „Kütahya” i „Musul” wzięły udział w I wojnie bałkańskiej, a następnie w I wojnie światowej, wchodząc w skład 1. dywizjonu torpedowców. 12 września 1916 roku, uczestnicząc w pracach trałowych razem z „Musulem” i „Yunusem”, „Kütahya” weszła na minę nieopodal i mimo wzięcia na hol zatonęła 13 września na wschód od Bosforu ze stratą trzech członków załogi. W październiku 1918 roku „Draç” i „Musul” odstawiono do rezerwy.

Po zakończeniu wojny, od lutego 1919 roku do 1920 roku „Draç” pełnił służbę patrolową zwalczając przemyt. 29 października 1923 roku „Draç” i „Musul” zostały formalnie wcielone do nowo powstałej marynarki wojennej Republiki Turcji, choć ich stan techniczny nie pozwalał na eksploatację. W 1924 roku jednostki podjęły czynną służbę, lecz jeszcze w tym samym roku „Draç” wycofano ze składu floty, a „Musul” służył do 1929 roku. Obie jednostki złomowano w 1936 roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia