Peleng-i Derya – turecka kanonierka torpedowa z końca XIX wieku, jedyna ukończona z dwóch zamówionych w Niemczech jednostek typu Peleng-i Derya. Okręt został zwodowany w 1890 roku w stoczni Germaniawerft w Kilonii, a w skład marynarki Imperium Osmańskiego wszedł we wrześniu 1896 roku. Okręt wziął udział w wojnie grecko-tureckiej i I wojnie światowej, podczas której został zatopiony 23 maja 1915 roku przez brytyjski okręt podwodny

Projekt i budowa W 1887 roku Imperium Osmańskie zamówiło w Niemczech dwie kanonierki torpedowe typu Peleng-i Derya. Pierwszy z okrętów – „Peleng-i Derya” – zbudowany został w stoczni Germaniawerft w Kilonii. Stępkę okrętu położono w 1889 roku, a zwodowany został w 1890 roku. Nazwa jednostki symbolizowała morskiego tygrysa.

Podczas prób napędu przeprowadzanych w Eckernförde 22 maja 1895 roku nastąpiła eksplozja kotła, która spowodowała śmierć siedmiu osób i zniszczyła mostek, maszt i przedni komin. 16 maja 1896 roku okręt pomyślnie przebył , a w lipcu opuścił stocznię, udając się w rejs do Stambułu.

Dane taktyczno-techniczne Okręt był kanonierką torpedową z kadłubem wykonanym ze stali. Długość całkowita wynosiła 75,5 metra (72 metry między pionami), szerokość 8,5 metra i zanurzenie 2,9 metra. Wyporność normalna wynosiła 755 ton, a pełna 900 ton. Jednostka napędzana była przez dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania Germania o łącznej mocy 4700 KM, do których parę dostarczały cztery kotły lokomotywowe (także produkcji Germanii). Prędkość maksymalna napędzanego dwoma śrubami okrętu wynosiła 18 węzłów. Okręt zabierał zapas 175 ton węgla.

Na uzbrojenie artyleryjskie jednostki składały się początkowo dwa pojedyncze działa kalibru 105 mm SK C/91 L/35 Kruppa oraz sześć pojedynczych dział kalibru 47 mm SK C/91 L/40 Kruppa. Broń torpedową stanowiły trzy pojedyncze wyrzutnie kalibru 356 mm, w tym jedna stała na dziobie.

Załoga okrętu składała się z 9 oficerów, 11 podoficerów i 60 marynarzy.

Służba „Peleng-i Derya” został przyjęty w skład marynarki wojennej Imperium Osmańskiego we wrześniu 1896 roku. W marcu 1897 roku, tuż przed wybuchem wojny grecko-tureckiej, okręt znajdował się w składzie 2. eskadry floty osmańskiej. Nieprzygotowane do działań wojennych osmańskie okręty przebywały przez cały okres działań wojennych w Dardanelach, do których wpłynęły 20 marca („Peleng-i Derya” musiała holować kilka torpedowców, które uległy uszkodzeniu). 15 maja kanonierka uczestniczyła w ćwiczeniach morskich, jako jeden z nielicznych okrętów zdolnych do wyjścia w morze.

W 1906 roku na okręcie dokonano modyfikacji uzbrojenia: zdemontowano oba działa kalibru 105 mm i sześć dział kalibru 47 mm, instalując w zamian dwa pojedyncze działa kalibru 120 mm SK C/97 L/40, dwa pojedyncze działa kalibru 88 mm SK C/89 L/30 i trzy pojedyncze karabiny maszynowe kalibru 7,9 mm L/79. 10 października 1912 roku, tuż po wybuchu I wojny bałkańskiej, okręt przebywał w stoczni w Stambule. W 1913 roku ze względu na stan techniczny okręt wycofano do rezerwy.

Po wybuchu I wojny światowej, we wrześniu 1914 roku „Peleng-i Derya” powróciła do służby. Załoga okrętu została powiększona do 12 oficerów, 15 podoficerów i 83 marynarzy, a jednostka była w stanie osiągnąć prędkość 14 węzłów. 14 grudnia kanonierka eskortowała w Dardanelach pancerniki „Barbaros Hayreddin” i „Turgut Reis”. Na początku 1915 roku po raz kolejny dokonano modernizacji uzbrojenia jednostki: zdjęto wszystkie działa kalibru 120 i 88 mm oraz karabiny maszynowe, montując w zamian trzy pojedyncze działa kalibru 75 mm SK C/99 L/40 z łącznym zapasem 300 naboi i cztery pojedyncze działa kalibru 47 mm Nordenfelt QF L/42 z łącznym zapasem 600 naboi.

23 maja 1915 roku o godzinie 6:00 nieopodal Bakırköy „Peleng-i Derya” została z odległości 300 metrów storpedowana na płytkich wodach przez brytyjski okręt podwodny . Okręt zatonął natychmiast z przegłębieniem na dziób, wywracając się; na jego pokładzie zginęło dwóch członków załogi. Przed zatonięciem udało mu się uszkodzić strzałem z działa peryskop E11, którego naprawa trwała do godziny 10:30.

W 1915 roku wrak okrętu podniesiono i przeholowano do Stambułu, po czym w 1920 roku złomowano.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kanonierki torpedowe typu Peleng-i Derya Kategoria:Nazwy tureckich okrętów Kategoria:Okręty zbudowane we Friedrich Krupp Germaniawerft Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Marmara Kategoria:Statki i okręty zatopione przez okręty podwodne Kategoria:Tureckie okręty zatopione w czasie I wojny światowej