Autoportret przy sztaludze – obraz olejny na płótnie malarki Sofonisby Anguissoli. Dzieło jest przechowywane w Muzeum – Zamku w Łańcucie.
Historia Sofonisba Anguissola jest autorką wielu autoportretów. Omawiany tutaj portret jest prawdopodobnie drugim w historii malarstwa (po Autoportrecie ) wizerunkiem własnym ukazującym artystkę w procesie aktu twórczego.
Obraz został prawdopodobnie zakupiony przez księżnę Izabelę Lubomirską w czasie jednej z jej podróży po Europie i trafił do łańcuckiego zamku w drugiej połowie XVIII wieku. W inwentarzach zamkowych został wymieniony po raz pierwszy w roku 1862. Obraz pozostaje stale w Łańcucie, pomimo tego, że po roku 1945 rezydencję opuściło wiele innych dzieł malarskich. Prawdopodobnie jego obecne miejsce ekspozycji, Korytarz Czerwony na pierwszym piętrze wschodniego skrzydła zamku, nie zmieniło się od momentu, gdy obraz trafił do rezydencji. Autoportret przy sztaludze określany jest jako jedno z najstarszych i najcenniejszych dzieł w kolekcji Muzeum – Zamku w Łańcucie.
Opis Artystka ukazała siebie w ujęciu trzy czwarte jako malarkę przy wykonywaniu dzieła. Twarz i spojrzenie dużych szarych oczu kieruje pewnie w stronę widza. Malarka ubrana jest z powściągliwością w czarny kaftanik, spod którego wystaje białe wykończenie spodniej szaty przy dekolcie i mankietach. Jej fryzura jest gładka, z równym przedziałkiem, warkocze upięte są z tyłu głowy. W prawej ręce artystka trzyma delikatnie pędzel, lewą, również subtelnie, podtrzymuje malsztok, na którym opiera się dłoń malująca. Pracuje nad obrazem, który spoczywa przed nią na sztaludze. Przed obrazem na półeczce leżą dwa pędzle, szpachelka i paleta z ograniczonym zestawem kolorów. Barwy widoczne na palecie to biel, czerwień, karmin, ugier, brąz, zielony brąz i czerń. Proces malowania ukazany jest jako zadanie wymagające precyzji i niepowodujące zabrudzeń.
Dzieło, które jest dopracowywane, to obraz o tematyce religijnej w typie dzieł tworzonych przez jej nauczyciela Bernardina Campiego, przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem.
Tło autoportretu jest jednolicie ciemne, nieco tylko rozjaśnione w okolicy głowy artystki. Jasne kolory obrazu przedstawiającego Madonnę kontrastują z ciemnymi tonacjami sukni i tła. Spójność dzieła jest zachowana przez podobne tonacje barwne na obrazie sztalugowym i twarzy oraz rękach artystki.
Interpretacje Skromny ubiór Sofonisby ma spowodować, żeby widz nie koncentrował się na kobiecej powierzchowności, ale zwrócił uwagę na profesjonalizm malarki i jej warsztat pracy. Artystka ukazała siebie jako osobę świadomą swoich umiejętności i pewną swego talentu. Świadczy o tym również tematyka religijna opracowywanego na obrazie dzieła – malarstwo takie uchodziło za wymagające dobrego warsztatu i rzadko było uprawiane przez malarki, które zwykle koncentrowały się na portretach. Możliwe też, że obraz Madonny ma ukazać pobożność Anguissoli jak i to, że jest kontynuatorką św. Łukasza, patrona malarzy. Sofonisba na jednym obrazie zaprezentowała swoje możliwości jako twórczyni portretów i obrazów religijnych.
Przypisy
Kategoria:Autoportrety Kategoria:Obrazy Sofonisby Anguissoli