Jerzy Antoni Kronhold (ur. 24 stycznia 1946 w Cieszynie, zm. 13 listopada 2022 w Żorach) – polski poeta, dyplomata i działacz kultury; dwukrotnie konsul generalny w Ostrawie (1991–1995, 2007–2011) oraz dyrektor Instytutu Polskiego w Bratysławie (2000–2006).
Życiorys Studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie na wydziale reżyserii dramatu (1984). Debiutował w roku 1965 w almanachu Łódzkiej Wiosny Poetów. Należał do krakowskiej grupy poetyckiej „Teraz”.
Organizator zjazdów poetyckich w Cieszynie w latach 1970–1972, w których uczestniczyła czołówka poetów Nowej Fali (był jej współtwórcą).
Na krótko związany z Teatrem Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach jako reżyser, a później kierownik literacki. W latach osiemdziesiątych prowadził w Cieszynie antykwariat im. Juliana Przybosia.
Aktywista i przejściowo rzecznik Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej. Pomysłodawca (wspólnie z Jakubem Mátlem) Festiwalu Teatralnego „Na Granicy” w Cieszynie i Czeskim Cieszynie, którym kierował przez dwa sezony. Organizator głośnych protestów przeciwko budowie koksowni w Stonawie (w 1989 r.).
Dwukrotnie konsul generalny RP w Ostrawie (w latach 1991–1996 i 2007–2011), a także dyrektor Instytutu Polskiego w Bratysławie (2000–2006). Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich do sierpnia 2020 roku.
Wśród oddanych do użytku 19 października 2018 roku na krakowskich Plantach literackich ławeczek opatrzonych imiennymi tabliczkami twórców związanych z Krakowem znalazła się również ławka Jerzego Kronholda.
Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Cieszynie (sektor VI, rząd 1, numer 10).
Poezja Jest autorem następujących tomów poetyckich: Samopalenie (1972) WL Baranek lawiny (1980) WL Oda do ognia (1982) Bielsko-Biała Niż (1990) Cieszyn Wiek brązu (2000) a5 Kraków Epitafium dla Lucy (2012) Fundacja Zeszytów Literackich Szlak jedwabny (2014) Warstwy Wrocław Wybór wierszy (2014) a5 Kraków Skok w dal (2016) WL Stance (2017) Convivo Warszawa Adres w ciemnościach (2017) Muzeum Drukarstwa Cieszyn Pali się moja panienko (2019) WL Długie spacery nad Olzą (2020) WL
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi. (2005) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. (2008) Złoty Laur Umiejętności i Kompetencji (2010) Krzyż Wolności i Solidarności. (2015)
Nagrody Nagroda im. Karola Miarki (1993) Nagroda im. ks. Leopolda Jana Szersznika (2016) Nagroda Literacka m.st. Warszawy za tom Skok w dal (2017) Nagroda im. Krystyny i Czesława Bednarczyków za tom Skok w dal (2018)
Nominacje 2013 – nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia za tom Epitafium dla Lucy 2016 – nominacja do Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima 2017 – cztery nominacje: do Nagrody Literackiej „Nike”, do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius”, do Nagrody Poetyckiej im. Wisławy Szymborskiej oraz do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego (finał nagrody) za tom Skok w dal 2018 – trzy nominacje: do Orfeusza – Nagrody Poetyckiej im. K.I. Gałczyńskiego, do Nagrody Literackiej Gdynia oraz do Nagrody Literackiej „Nike” za tom Stance 2020 – nominacja do Nagrody Poetyckiej im. Kazimierza Hoffmana „KOS” za tom Pali się moja panienko 2021 – dwie nominacje: do Nagrody Literackiej „Nike” i do Nagrody Poetyckiej im. Kazimierza Hoffmana „KOS” za tom Długie spacery nad Olzą, ilustrowany na okładce obrazem Zbigniewa Bielawki
Przypisy
Linki zewnętrzne Utwory Jerzego Kronholda w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Dyrektorzy Instytutów Polskich Kategoria:Konsulowie III Rzeczypospolitej Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej m.st. Warszawy Kategoria:Ludzie urodzeni w Cieszynie Kategoria:Ludzie związani z Ostrawą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Cieszynie Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Uczestnicy ruchu Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Zmarli w 2022