thumb|Koszyczek Cotula turbinata Kotula (Cotula J.Gay) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ponad 50 gatunków. Rośliny te występują głównie w południowej Afryce, poza tym na pozostałej części tego kontynentu, w południowej Azji (od Półwyspu Arabskiego poprzez Półwysep Indyjski po Półwysep Indochiński, południowe Chiny, Tajwan i Sumatrę). Rosną także w Australii i na Nowej Zelandii, a jako introdukowane obecne są na obu kontynentach amerykańskich, w Europie i na Dalekim Wschodzie. W Polsce gatunkiem inwazyjnym na Pomorzu Zachodnim jest kotula wronogolistna Cotula coronopifolia, a przejściowo dziczeje także kotula rumianowata C. anthemoides.
Niektóre gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako ozdobne rośliny okrywowe (niektóre gatunki uprawiane i dawniej tu zaliczane, przeniesione zostały do rodzaju leptinella Leptinella).
Nazwa rodzaju utworzona została z greckiego słowa kotule oznaczającego drobną czarkę.
Morfologia thumb|Cotula lineariloba Pokrój Rośliny jednoroczne i byliny, zwykle niskie – osiągające od 2 do 25 cm wysokości, rzadko wyższe. Pędy pojedyncze, rozgałęzione, wzniesione, podnoszące lub płożące się i wówczas czasem korzeniące się w węzłach, nagie lub owłosione, rzadko aromatyczne. Liście Skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe, łodygowe, rzadziej też odziomkowe, ogonkowe lub siedzące. Blaszki równowąskie do jajowatych i łopatkowatych, czasem pojedynczo, podwójnie lub potrójnie pierzasto klapowane, poza tym całobrzegie lub ząbkowane. Kwiaty Zebrane w koszyczki kwiatowe umieszczone pojedynczo na szczytach pędów. Okrywa półkolista do miseczkowatej o średnicy od 3 do kilkunastu mm. Listki okrywy trwałe, w liczbie kilkunastu lub kilkudziesięciu, ułożone w 2–3 lub większej liczbie rzędów, na brzegach suchobłoniaste (bezbarwne, brązowe lub fioletowe). Dno koszyczka płaskie lub wypukłe, bez plewinek. Brzeżnych kwiatów języczkowatych brak lub jest ich zwykle tylko kilka, żeńskich z białym języczkiem. Kolejny szereg, dwa lub trzy kwiatów w koszyczku to także kwiaty żeńskie, z reguły bez języczków. Wewnętrzne kwiaty rurkowate w liczbie od kilkunastu do kilkuset są obupłciowe, kremowe lub żółte, z koroną zwieńczoną czterema, rzadziej trzema trójkątnymi łatkami. Owoce Jajowate do podługowatych, mniej lub bardziej spłaszczone niełupki, z dwoma bocznymi żebrami, czasem skrzydełkowato rozszerzonymi. Puchu kielichowego brak.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Cotulinae, plemienia Anthemideae, podrodziny Asteroideae i rodziny astrowatych Asteraceae. Gatunki tworzące w obrębie tego rodzaju wcześniej sekcję Leptinella wyodrębnione zostały do osobnego rodzaju leptinella Leptinella, jednak relacje między tymi taksonami (oraz rodzajem Soliva) pozostają niejasne.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Asteroideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza