Komisja ziemska (PRL) – centralna jednostka organizacyjna rządu istniejąca w latach 1946-1971, mająca na celu przeprowadzanie parcelacji majątków ziemskich w ramach reformy rolnej i osadnictwa na ziemiach odzyskanych.
Powołanie Komisji ziemskiej Na podstawie dekretu z 1946 r. o organizacji komisji ziemskich postanowiono ustanowić Główną Komisję Ziemską przy Ministrze Rolnictwa i Reform Rolnych, wojewódzkie komisje ziemskie przy wojewodach oraz powiatowe komisje ziemskie przy starostachDekret z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisji ziemskich. .
Główna Komisja Ziemska Główna Komisja Ziemska rozpoznawała w drugiej instancji odwołania od orzeczeń wojewódzkich komisji ziemskich.
Główna Komisja Ziemska, rozpatrywała odwołanie od orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej, mogła zaskarżone orzeczenie z urzędu zmienić lub uchylić w części niezaskarżonej, jeżeli orzeczenie to naruszało przepisy prawa.
Prezes Głównej Komisji Ziemskiej Prezesem Głównej Komisji Ziemskiej był z urzędu Minister Rolnictwa i Reform Rolnych.
W zastępstwie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych przewodniczyć mógł na posiedzeniu Głównej Komisji Ziemskiej podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych.
Wiceprezesa Głównej Komisji Ziemskiej mianował Prezes Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych.
Minister Rolnictwa i Reform Rolnych mógł również delegować do przewodniczenia na poszczególnych posiedzeniach Głównej Komisji Ziemskiej urzędnika z wykształceniem prawniczym spośród podległego mu personelu.
Skład Głównej Komisji Ziemskiej W skład Głównej Komisji Ziemskiej oprócz przewodniczącego wchodzili z głosem stanowiącym:
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez Prezydium Krajowej Rady Narodowej, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Prezesa Rady Ministrów, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Ministra Sprawiedliwości spośród sędziów sądu apelacyjnego, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych spośród urzędników Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Ministra Administracji Publicznej, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Związek Samopomocy Chłopskiej.
Ponadto Minister Rolnictwa i Reform Rolnych miał prawo delegowania na posiedzenie Komisji urzędników Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych jako referentów z głosem doradczym.
Wojewódzka komisja ziemska Wojewódzka komisja ziemska:
orzekała w sprawach scalenia gruntów, likwidacji służebności, podziału wspólnot oraz w innych sprawach, które należały do jej właściwości, stosownie do przepisów szczególnych, wydawała opinie na żądanie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, rozpatrywała odwołania od decyzji powiatowych komisji ziemskich.
Przewodniczący wojewódzkiej komisji ziemskiej Przewodniczącym wojewódzkiej komisji ziemskiej był z urzędu wojewoda.
W zastępstwie wojewody mógł przewodniczyć na posiedzeniach komisji wyznaczony przez niego zastępca spośród urzędników wojewódzkiej administracji rolnictwa i reform rolnych.
Skład wojewódzkiej komisji ziemskiej W skład wojewódzkiej komisji ziemskiej oprócz przewodniczącego wchodzili z głosem stanowiącym:
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez prezesa właściwego sądu apelacyjnego spośród sędziów sądu okręgowego, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez wojewodę spośród urzędników wojewódzkiej administracji rolnictwa i reform rolnych, dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez Związek Samopomocy Chłopskiej.
Ponadto wojewoda miał prawo delegować na posiedzenie komisji podległych sobie urzędników jako referentów z głosem doradczym.
Powiatowa Komisja Ziemska Powiatowa Komisja Ziemska:
wydawała opinie na żądanie wojewody lub starosty, orzekała we wszystkich sprawach, w których stosownie do przepisów szczególnych zastrzeżony jest udział pełnomocnika do spraw reformy rolnej.
Przewodniczącym powiatowej komisji ziemskiej był z urzędu starosta.
W zastępstwie starosty mógł przewodniczyć na posiedzeniach komisji wyznaczony przez niego zastępca.
Skład powiatowej komisji ziemskiej W skład powiatowej komisji ziemskiej oprócz przewodniczącego wchodzą z głosem stanowiącym:
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez prezydium właściwej powiatowej rady narodowej, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez prezesa właściwego sądu okręgowego spośród sędziów sądu grodzkiego, jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez starostę spośród urzędników powiatowej administracji rolnictwa i reform rolnych, dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez Związek Samopomocy Chłopskiej.
Ponadto starosta miał prawo delegować na posiedzenie komisji podległych sobie urzędników jako referentów z głosem doradczym.
Zniesienie komisji ziemskiej Na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych zniesiono komisje ziemskieUstawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. .
Przypisy
Kategoria:Nieistniejące urzędy centralne w Polsce