Fumana (Fumana (Dunal) Spach) – rodzaj roślin należący do rodziny czystkowatych (posłonkowatych). Należy do niego 19–21 gatunków. Występują one głównie w basenie Morza Śródziemnego – w południowej, zachodniej i środkowej Europie (na północy sięgając po szwedzką Olandię), w północnej Afryce i w zachodniej Azji, na wschodzie sięgając po Iran i Turkmenistan. Centra zróżnicowania stanowią obszar śródziemnomorski z 13 gatunkami i Azja Mniejsza z 10. Rosną w miejscach suchych, na podłożu skalistym i piaszczystym, zwykle w niskich formacjach zaroślowych.
Rośliny z tego rodzaju bywają uprawiane jako ozdobne.
Morfologia thumb|Fumana arabica Pokrój Niskie krzewinki o pędach ścielących się lub wznoszących. Liście Ulistnienie naprzeciwległe, z przylistkami lub bez. Blaszka bardzo wąska, często szydlasta. Kwiaty Kwiaty promieniste, pięciokrotne, tworzące się na szypułkach. Kielich tworzony jest przez 5 działek, z czego dwie zewnętrzne są mniejsze od trzech wewnętrznych i jednożyłkowe (zewnętrzne mają 4–5 wyraźnych wiązek przewodzących). Płatków korony jest 5, zawsze barwy żółtej. Pręciki są liczne, przy czym charakterystyczne dla tego rodzaju jest to, że zewnętrzny ich okółek jest sterylny, o nitkach przewęzistych. Zalążnia górna, powstaje z trzech owocolistków, z zalążkami anatropowymi. Szyjka słupka pojedyncza, długa i cienka. Znamię zwykle okazałe, rozszerzające się i trójłatkowe. Owoce Torebki. Nasiona duże, czasem dwojakiego rodzaju, z okazałym szwem na łupinie.
Systematyka Rodzaj z rodziny czystkowatych Cistaceae. W obrębie rodziny zajmuje pozycję bazalną. Kolejną linię ewolucyjną stanowi rodzaj cienkota Lechea, wskazywany też jako siostrzany względem Fumana. Analizy molekularne wskazują na to, że ostatni wspólny przodek gatunków tworzących grupę koronną rodzaju żył ok. 20,72 miliony lat temu oraz, że rodzaj wyewoluował w północno-zachodniej części obszaru środziemnomorskiego.
Wykaz gatunków Fumana aciphylla Boiss. Fumana arabica (L.) Spach Fumana bonapartei Maire & Petitm. Fumana ericoides (Cav.) Gand. Fumana fontanesii Clauson ex Pomel Fumana fontqueri Güemes Fumana grandiflora Jaub. & Spach Fumana × heywoodii Rivas Mart. & al. Fumana juniperina (Lag. ex Dunal) Pau Fumana lacidulemiensis Güemes Fumana laevipes (L.) Spach Fumana laevis (Cav.) Pau Fumana oligosperma Boiss. & Kotschy Fumana paphlagonica Bornm. & Janch. Fumana paradoxa Heywood Fumana procumbens (Dunal) Gren. & Godr. – fumana rozesłana Fumana scoparia Pomel Fumana thymifolia (L.) Webb Fumana trisperma Hub.-Mor. & Reese Fumana viridis (Ten.) Sennen
Przypisy
Kategoria:Czystkowate