5 Chersońska Brygada Artylerii – oddział artylerii Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej.
Formowanie i działania Rozkazem dowództwa Armii Czynnej nr 50 z 23 czerwca 1920 na pełniącego obowiązki dowódcy 5 Chersońskiej Brygady Artylerii został wyznaczony gen. Wołodymyr Bańkiwskyj. Podporządkowane mu zostały obydwie baterie artylerii dywizji. Wkrótce utworzono dowództwo brygady i kureń artylerii, w którego skład wchodziły trzy baterie i park artyleryjski. Jednak tylko jedna bateria była uzbrojona, a dwie pozostałe miały jedynie charakter kadrowy.
26 lipca pod Krzywczami brygada utraciła jedno działo. W ten sposób dywizja pozostała praktycznie bez artylerii, gdyż drugie działo nie było wtedy sprawne. Interwencja dowództwa ACz spowodowała, że w połowie sierpnia 5 Chersońska Brygada Artylerii znowu miała dwa lekkie działa polowe, a jej stan wynosił: 24 oficerów, 59 szeregowych, 5 koni wierzchowych, 12 zaprzęgowych i 25 taborowych; 8 wozów i 2 kuchnie polowe.
W nocy z 25 na 26 sierpnia 1 bateria opuściła pozycje bojowe i wraz z innymi żołnierzami 5 Chersońskiej DS pochodzącymi z Galicji zdezerterowała i przeszła do Czechosłowacji. Z resztek stanu osobowego brygady utworzono jedną baterię z dwoma działami, przy czym zachowano ogniwa dowodzenia brygady i kurenia. Dowódcą brygady został sot. Katche, który jednocześnie pełnił obowiązki dowódcy kurenia artylerii. W październiku Armia URL przeprowadziła mobilizację. W jej wyniku liczebność jej oddziałów znacznie wzrosła. W związku z podpisaniem przez Polskę układu o zawieszeniu broni na froncie przeciwbolszewickim, od 18 października wojska ukraińskie zmuszone były prowadzić działania zbrojne samodzielnie.21 listopada, w następstwie klęski wojsk ukraińskich na froncie bolszewickim, 5 Chersońska Brygada Artylerii przeszła na zachodni brzeg Zbrucza, gdzie została rozbrojona przez oddziały polskie i internowana. Polacy przejęli wtedy 4 lekkie 3-calowe działa polowe.
Brygada istniała do maja 1921, kiedy w następstwie połączenia 5 Chersońskiej Dywizji Strzelców z 1 Dywizją Karabinów Maszynowych utworzono nową 5 Brygadę Artylerii, w której znaleźli się artylerzyści z obydwu jednostek.
Struktura organizacyjna Stan we wrześniu 1920 dowództwo i sztab 13 kureń artylerii (dwie baterie) park artyleryjski 28 października 1920 brygada posiadała: 218 ludzi (15 oficerów, 188 szeregowych, 15 pracowników cywilnych); 87 koni (3 wierzchowe, 34 zaprzęgowe, 20 taborowych z wojska, 15 taborowych zmobilizowanych z gospodarstw); 3 wozy z wojska i 15 zmobilizowanych z gospodarstw, 2 kuchnie polowe. Z tego w stanie bojowym 11 oficerów, 80 bagnetów, 16 żołnierzy obsługi karabinów maszynowych, 60 artylerzystów; 3 konie wierzchowe, 34 zaprzęgowe i 20 taborowych. Na uzbrojeniu posiadała 4 lekkie 3-calowe działa polowe.
Żołnierze oddziału Dowództwo jednostki Stopień, imię i nazwisko Okres pełnienia służby UwagiDowódca brygadygen. chor. Wołodymyr Bańkiwskyj14 VI 1920 – 19 V 1921Adiutancipor. Wołodyrnyr Czornomorciwchor. Wiaczesław Zajciw
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Brygady artylerii Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej Kategoria:Oddziały wojskowe o nazwie Chersoński (-ska) Kategoria:Ukraińskie jednostki artylerii utworzone w 1920 Kategoria:Ukraińskie jednostki artylerii rozwiązane w 1921