Kunice Żarskie (potocznie Kunice; Messtischblatt Nr. 4556 Ndr. Hartmannsdorf (1938)) – dzielnica miasta Żary zlokalizowana na południowo-wschodnim krańcu miasta. Od strony zachodniej, południowej i wschodniej koniec Kunic wyznaczają granice miasta. Dzielnica Kunice tworzy wyodrębniony zespół ekstensywnej zabudowy o charakterze wielofunkcyjnym, z przewagą zabudowy jednorodzinnej.

Historia dzielnicy Pierwsza wzmianka dotycząca Kunic pochodzi z 1346 roku i jest w niej mowa o kościele parafialnym. W tym czasie Kunice były wsią parafialną podległą żarskiemu duchownemu. Odnaleziono również dokument, w którym to Urlich Pack – żarski feudał – potwierdza prawo kupna siana w Kunicach dla żarskiego proboszcza Mikołaja Stewitz. Prawdopodobnie około 1463 roku Kunice stały się własnością klasztoru augustianów z pobliskiego Żagania. Żagańscy bracia od świętego Augustyna włodarzami Kunic byli aż do 1810 roku.

Rozwój Kunic postępował w tym okresie niezwykle dynamicznie. Świadczy o tym nie tylko potęga kunickiej świątyni, ale i rozpoczęcie produkcji szkła oraz wydobycia z miejscowych złóż węgla brunatnego na skalę przemysłową. W przedwojennych Kunicach i bezpośredniej okolicy funkcjonowały kopalnie: Augustus , Eichberg , Glückstern , Marie , Martin , Rudolph , Olga , Quos , Wienand . Obecnie pokłady węgla brunatnego i iłów ceramicznych nie są eksploatowane.

Po II wojnie światowej Kunice Żarskie znalazły się na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. II okręg administracyjny – Dolny Śląsk), gdzie początkowo zostały siedzibą efemerycznej gminy Kunice, lecz już w 1946 roku weszły w skład gminy Kadłubia. 28 czerwca 1946 gmina – jako jednostka administracyjna powiatu żarskiego – weszła w skład nowo utworzonego woj. wrocławskiegoNa podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych () oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (). 6 lipca 1950 gmina wraz z całym powiatem żarskim weszły w skład nowo utworzonego woj. zielonogórskiego.

Jesienią, w związku z reformą administracyjną kraju, Kunice stały się siedzibę gromady Kunice Żarskie w powiecie żarskim w woj. zielonogórskim, obejmującej Kunice Żarskie, Marszów i SiodłoUchwała Nr V/30/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu żarskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 55). Dla gromady ustalono 22 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Nr XLIII/297/54 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Żarach z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 7 października 1954 r., Nr. 8, Poz. 49).

1 stycznia 1958 z gromady Kunice Żarskie wyłączono wieś Marszów, włączając ją do nowo utworzonej gromady Żary w tymże powiecieUchwała Nr V/22/57 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 15 listopada 1957 r. w sprawie zmiany siedzib oraz granic niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia 14 grudnia 1957 r., Nr. 12, Poz. 65), po czym gromadę Kunice Żarskie zniesiono nadając jej status osiedla (obejmując zatem Kunice Żarskie i Siodło). 1 stycznia 1969 Kunice Żarskie otrzymały status miasta. 1 stycznia 1972 od miasta Kunice Żarskie odłączono Siodło (1692 ha), włączając je do gromady Żary. Rok później 1 stycznia 1973 zostały włączone do Żar.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki pod wezwaniem Matki Boskiej Szkaplerznej, ul. Wyzwolenia, z 1895 roku, wybudowany na miejscu średniowiecznej świątyni. Wewnątrz ambona i ołtarz z 1740, które zostały tu przeniesione z kaplicy zamkowejWaldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ; plebania z XVIII wieku, nakryta dachem naczółkowym.

Firmy i przedsiębiorstwa Z dawnych gałęzi przemysłu, istniejących jeszcze przed wojną, do dziś funkcjonuje jedynie przemysł szklarski. Spośród obecnie działających firm i przedsiębiorstw w Kunicach można wymienić: SEKURIT SAINT-GOBAIN Hanglas Polska (producent szyb samochodowych), SAINT-GOBAIN Euroverder Polska (producent elementów szklanych do sprzętu AGD), Vitrosilicon S.A. (producent pustaków szklanych), OR-SAT (producent poduch tapicerskich i akcesoriów samochodowych), ALFA-WIL (producent kostki brukowej), MAXNET (dostawca szerokopasmowego internetu), BALONOWY ŚWIAT (balony helowe, dmuchane zamki, wata cukrowa).

Ważniejsze instytucje i obiekty dzielnicy Miejskie Przedszkole nr 4 – ul. Sikorskiego 22, Zespół Szkół: Szkoła Podstawowa nr 10 – ul. Pułaskiego 4, Filia Żarskiego Domu Kultury – ul. Grunwaldzka 3, Klub Sportowy Unia Żary-Kunice – Al. Wojska Polskiego 56, Ochotnicza Straż Pożarna – ul. Strażacka 4.

Zobacz też Żary Kunice – przystanek kolejowy w Kunicach Żarskich

Przypisy

Linki zewnętrzne Blog o historii Kunic

* Kategoria:Dawne miasta w województwie lubuskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku