Primera División, od 2020 Liga Profesional de Fútbol – najwyższa klasa rozgrywkowa dla klubów piłki nożnej w Argentynie, jej rozgrywki wyłaniają mistrza kraju. Do 2015 roku rozgrywki były podzielone na dwie równorzędne części: Initial i Final. Initial (sezon otwarcia, od sierpnia do grudnia) oraz Final (sezon zamknięcia, od lutego do czerwca). Na zakończenie sezonu pomiędzy zwycięzcami obu części rozgrywany był mecz mający wyłonić mistrza. Od 2015 roku podział zniknął, a rozgrywki prowadzone są w klasyczny sposób.
W Argentynie, po wielu latach, w sezonie 2011/2012 powróciły rozgrywki pucharowe, czyli Copa Argentina skupiające drużyny Primera División oraz Nacional B. Zasady spadku określa tabela trzyletnia, z której dwa najgorsze zespoły są relegowane. Mistrz i wicemistrz 2. ligi awansują bezpośrednio do Primera División, trzecia drużyna rozgrywa dwumecz barażowy z trzecią najgorszą drużyną tabeli trzyletniej.
Primera División jest zaliczana przez Międzynarodową Federację Historyków i Statystyków Futbolu do 5 najlepszych lig świata razem z angielską Premier League, hiszpańską Primera División, włoską Serie A oraz niemiecką Bundesligą. W roku 2015 liga została uznana za 4. najlepszą na świecie.
Format rozgrywek W sezonie 2022 rywalizowało 28 drużyn, z czego 26 drużyn pochodziło z poprzedniego sezonu, plus dwie drużyny awansowały z Primera B Nacional. Nie miały miejsca żadne spadki z ligi w sezonie 2021. Sezon trwał od czerwca do października 2022 roku, przed Mistrzostwami Świata FIFA w Katarze. Rozgrywki prowadzone były w systemie jednorundowym, a każda z drużyn rozegrała 27 spotkań. Przywrócono system spadkowy, po tym jak został on zawieszony z powodu pandemii COVID-19.
Obowiązujące zasady spadku z ligi Spadek z ligi oparty jest na tzw. systemie „uśredniania”. Na koniec każdego sezonu tworzy się tabelę drużyn pierwszoligowych wraz z ich średnią liczbą punktów w przeliczeniu na 1 mecz z ostatnich trzech sezonów. Dwie najgorsze drużyny w tej tabeli spadają do drugiej ligi (Primera B Nacional Argentina). Drużyny, które w tej „uśrednionej” tabeli zajęły miejsca 17 i 18 rozgrywają baraże z drużynami z drugiej ligi, które do tych baraży zdołały się zakwalifikować. Zatem liczba drużyn, które mogą co sezon awansować do pierwszej ligi waha się od 2 do 4.
Ogólnie przypuszcza się, że system „uśredniania”. zaprowadzony pierwszy raz w 1957 r., a pięć lat później zarzucony, przywrócono w nieco zmienionej formie w latach 80. XX w. w celu zminimalizowania możliwości spadku wielkich klubów. Wpływ na jego przywrócenie miał spadek z pierwszej ligi w 1981 r. San Lorenzo de Almagro, a inny wielki klub Racing Club był bardzo bliski tego nieszczęścia. Także w 1984 wielki Boca Juniors z trudem uniknął katastrofy. Pierwsza tabela uśredniająca powstała w sezonie 1983, wraz z powrotem do ligi San Lorenzo de Almagro.
Historia Zawodowstwo w futbolu argentyńskim zostało wprowadzone w roku 1931. We wczesnych latach do narodowego związku piłkarskiego należały jedynie kluby z zespołu miejskiego Buenos Aires oraz z La Platy. Kluby z Rosario i Santa Fe dołączyły w późniejszych latach.
Każdego roku rozgrywano pojedynczy turniej i drużyna z największą liczbą punktów zostawała mistrzem Argentyny. Tak było aż do roku 1966 (jedynie w roku 1936 zwycięzcy Copa de Honor i Campeonato rozegrali mecz o mistrzostwo Argentyny).
Począwszy od roku 1967 rozgrywano dwa mistrzostwa w jednym sezonie: Metropolitano, mający taki sam skład, jak dotychczasowa liga, oraz Nacional, który był turniejem dla klubów z prowincji.
W argentyńskim futbolu doszło do rewolucji, a mniejsze kluby (najpierw Estudiantes, potem Vélez Sársfield, Chacarita Juniors i inne) przerwały hegemonię wielkiej piątki, która dzieliła pomiędzy siebie dotychczasowe tytuły.
Początkowo Nacional to były jednogrupowe mistrzostwa, z których 6 najlepszych drużyn awansowało do Metropolitano. W roku 1970 turnieje zostały od siebie oddzielone: Metropolitano miał własne grupy kwalifikacyjne, a Nacional dwie grupy i baraże. W 1977 Metropolitano stał się jednogrupową, dwurundową ligą.
Do roku 1983 Metropolitano zawsze rozgrywany był jako pierwszy. Potem nastąpiła zmiana i jako pierwszy rozgrywany był turniej Nacional.
Postępując za radą trenera reprezentacji Argentyny Carlosa Salvadora Bilardo, w roku 1985 zmodyfikowano strukturę rozgrywek. Tego roku po rozegraniu turnieju Nacional, rozegrany został nowy pojedynczy turniej systemem wiosna-jesień 1985/86. Ostatecznie zerwano z podziałem mistrzostw na Nacional i Metropolitano.
Pięć lat później jednoroczny turniej podzielono na dwa jednorundowe turnieje. W sezonie 1990/91 o mistrzostwo kraju zmierzyli się mistrzowie turnieju Apertura (Newell’s Old Boys Rosario) oraz Clausura (Boca Juniors Buenos Aires – wygrał w imponującym stylu, bez porażki). W obu meczach wygrali gospodarze po 1:0, ale w karnych Boca Juniors przegrał 1:3. Sytuacja ta wywołała wiele kontrowersji, doprowadzając do systemu obowiązującego do dziś, czyli że począwszy od sezonu 1991/92 w jednym sezonie Argentyna ma dwóch mistrzów – zwycięzcę turnieju Apertura (Otwarcia) i zwycięzcę turnieju Clausura (Zamknięcia). Co prawda w sezonie 1991/92 zwycięzcy obu turniejów rozegrali mecz o tytuł ogólnego mistrza, ale wyników nie wzięto pod uwagę i oba zespoły pozostały mistrzami Argentyny (wówczas były to River Plate Buenos Aires i Newell’s Old Boys Rosario – znów lepszy był klub z Rosario). Od następnego sezonu zaniechano tego typu pojedynków.
Pomimo że obecny system rozgrywek daje klubom prowincjonalnym otwarty dostęp do pierwszej ligi, począwszy od połowy lat 90. XX w. dominacja największych klubów argentyńskich Boca Juniors i River Plate wydaje się narastać. Tylko jeden klub spoza Buenos Aires i Rosario zdobył tytuł mistrza kraju (trzykrotnie dokonał tego Estudiantes La Plata), i nie zanosi się, by to się w przyszłości zmieniło.
Począwszy od sezonu 1995/96 w lidze argentyńskiej za zwycięstwo przysługują 3 punkty (dotąd zwycięzca otrzymywał tylko 2 punkty).
Rozgrywki międzynarodowe W Copa Libertadores w każdym roku tradycyjnie występowały dwa zespoły z Argentyny. Od roku 1987 CONMEBOL wspiera także inne puchary (na początku były to już zaniechane Supercopa Sudamericana, Copa CONMEBOL oraz Copa Mercosur) obecnie zastąpione przez Copa Sudamericana, a liczba klubów argentyńskich występujących w Copa Libertadores wzrosła do pięciu. Dlatego co najmniej pięć klubów obok udziału w rozgrywkach ligowych musi rozgrywać mecze w pucharach międzynarodowych.
Copa Libertadores pozostał najbardziej prestiżowym turniejem w Ameryce Południowej. Drużyny z Argentyny odniosły tutaj wielkie sukcesy. Independiente jest 7-krotnym triumfatorem, Boca – 5-krotnym, Estudiantes – trzykrotnym, River Plate – dwukrotnym, a Racing, Argentinos Juniors i Vélez Sársfield wygrywały po jednym razie.
Zespoły w Primera División w 2023 roku
Klub Miasto Stadion Pojemność Argentinos Juniors Buenos Aires Diego Armando Maradona 24 800 Arsenal de Sarandi Sarandi Julio Humberto Grondona 16 300 Atlético Tucumán San Miguel de Tucumán Monumental José Fierro 32 700 Barracas Central Buenos Aires Claudio "Chiqui" Tapia 4 400Belgrano Córdoba Julio César Villagra 30 000Boca JuniorsBuenos AiresAlberto J. Armando57 395CA BanfieldBanfieldFlorencio Sola34 900CA LanúsLanúsCiudad de Lanús – Néstor Díaz Pérez47 000Central Córdoba Santiago del Estero Único Madre de Ciudades 30 000Colón Santa Fe Brigadier General Estanislao López 40 000 Defensa y Justicia Buenos Aires Norberto "Tito" Tomaghello 12 000EstudiantesLa PlataJorge Luis Hirschi30 000 Gimnasia y Esgrima La Plata Juan Carmelo Zerillo 33 500 Godoy Cruz Godoy Cruz Malvinas Argentinas 34 875 Huracán Buenos Aires Tomás Adolfo Ducó 48 314 Independiente Avellaneda Libertadores de América 52 853 Instituto Córdoba Presidente Perón 26 500 Newell’s Old Boys Rosario Marcelo Bielsa 42 000 Platense Vicente López Ciudad de Vicente López 28 500 Racing Avellaneda Presidente Juan Domingo Perón 64 161 River Plate Buenos Aires Monumental 65 645Rosario CentralRosarioGigante de Arroyito41 654San LorenzoBuenos AiresPedro Bidegain47 964SarmientoJuninEva Perón19 000TalleresCórdobaMario Alberto Kempes57 000TigreVictoriaJosé Dellagiovanna26 282UniónSanta Fe15 de Abril28 000Vélez SarsfieldBuenos AiresJosé Amalfitani49 540
Mistrzowie Argentyny ery futbolu amatorskiego 1891-1934 Amatorskie mistrzostwa Argentyny – rozgrywki piłkarskie w Argentynie, rozgrywane od 1891 przed utworzeniem w 1931 ligi zawodowej.
Po raz ostatni amatorskiego mistrza Argentyny wyłoniono w 1934. Najwięcej tytułów mistrzowskich zdobył zespół Alumni – 10.
Tabela mistrzów Rok Mistrz Wicemistrz1891 Saint Andrew’s Old Caledonians1892 - -1893 Lomas Athletic Flores AthleticQuilmes Rovers1894 Lomas Athletic Rosario Athletic1895 Lomas Athletic Lomas Academy1896 Lomas Academy Flores Athletic1897 Lomas Athletic Lanús Athletic1898 Lomas Athletic Lobos1899 Belgrano AC Lobos1900 English High School AC Lomas Athletic1901 Alumni Belgrano AC1902 Alumni Barracas Athletic1903 Alumni Belgrano AC1904 Belgrano AC Alumni1905 Alumni Belgrano AC1906 Alumni Lomas Athletic1907 Alumni CA Estudiantes1908 Belgrano AC Alumni1909 Alumni River Plate1910 Alumni Porteño1911 Alumni Porteño1912AAF Quilmes San Isidro1912FAF Porteño Independiente1913AAF Racing Club San Isidro1913FAF Estudiantes La Plata Gimnasia y Esgrima Buenos Aires1914AAF Racing Club CA Estudiantes1914FAF Porteño Estudiantes La Plata1915 Racing Club San Isidro1916 Racing Club Platense1917 Racing Club River Plate1918 Racing Club River Plate1919AAF Boca Juniors Estudiantes La Plata1919AAm Racing Club Vélez Sarsfield1920AAF Boca Juniors BanfieldHuracán1920AAm River Plate Racing Club1921AAF Huracán Del Plata1921AAm Racing Club River Plate1922AAF Huracán CS Palermo1922AAm Independiente River Plate1923AAF Boca Juniors Huracán1923AAm San Lorenzo de Almagro Independiente1924AAF Boca Juniors Temperley1924AAm San Lorenzo de Almagro Gimnasia y Esgrima La Plata1925AAF Huracán Nueva Chicago1925AAm Racing Club San Lorenzo de Almagro1926AAF Boca Juniors Argentinos Juniors1926AAm Independiente San Lorenzo de Almagro1927 San Lorenzo de Almagro Boca Juniors1928 Huracán Boca Juniors1929 Gimnasia y Esgrima La Plata Boca Juniors1930 Boca Juniors Estudiantes La Plata1931 Estudiantil Porteño Almagro1932 Sportivo Barracas ColegialesBarracas Central1933 Sportivo Dock Sud Nueva Chicago1934 Estudiantil Porteño Banfield Objaśnienia: w roku 1892 mistrzostwa nie odbyły się rok 1926 był ostatnim rokiem podziału w argentyńskim futbolu. Zwycięzcy obu konkurencyjnych lig Boca Juniors i Independiente miały rozegrać baraż o ogólny tytuł mistrza Argentyny, jednak 20 lutego 1927 grano tylko 5 minut, po których na boisko wtargnęli widzowie. Mecz powtórzono 3 marca i zakończył się on wynikiem 0:0. Dalszych meczów nie rozgrywano. AAF: Asociación Argentina de Football. AAm: Asociación Amateurs de Football. FAF: Federación Argentina de Football.
Klasyfikacja mistrzów ery amatorskiej Mistrz Wicemistrz Klub10 2 Alumni (razem z English High School AC) 9 1 Racing Club6 3 Boca Juniors5 2 Lomas Athletic4 2 Huracán3 3 Belgrano AC3 2 San Lorenzo de Almagro2 2 Independiente2 2 Porteño2 0 Estudiantil Porteño1 5 River Plate1 3 Estudiantes La Plata1 2 Quilmes (włączając zdobycze Quilmes Rovers)1 1 Gimnasia y Esgrima La Plata1 1 Lomas Academy1 0 Saint Andrew’s1 0 Sportivo Barracas1 0 Sportivo Dock Sud0 3 San Isidro0 2 Banfield0 2 CA Estudiantes0 2 Flores Athletic0 2 Lobos0 2 Nueva Chicago0 1 Almagro0 1 Argentinos Juniors0 1 Barracas Athletic0 1 Barracas Central0 1 Colegiales0 1 Del Plata0 1 Gimnasia y Esgrima Buenos Aires0 1 Lanús Athletic0 1 Old Caledonians0 1 Platense0 1 Rosario Athletic0 1 CS Palermo0 1 Temperley0 1 Vélez Sarsfield
Mistrzowie Argentyny w okresie futbolu zawodowego Tabela mistrzów