thumb|Leuza krokoszowata Leuza, leuzea (Leuzea DC.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 25 gatunków. Rośliny te występują na wyspach Makaronezji, w północnej Afryce i południowej Europie oraz na rozległych obszarach Azji po Japonię na wschodzie (jednak bez południowych i północno-wschodnich krańców tego kontynentu). Liczne gatunki związane są z obszarami górskimi.
Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne na rabatach bylinowych i w ogrodach skalnych. Leuzea repens jest bardzo uciążliwym gatunkiem inwazyjnym w Ameryce Północnej i Australii.
Morfologia Pokrój Byliny nieuzbrojone. Pędy wzniesione, pojedyncze lub rozgałęzione. Liście Całobrzegie i o blaszce pierzasto wcinanej do pierzasto klapowanej. Kwiaty Zebrane w pojedyncze, okazałe koszyczki na szczytach pędów. Listki okrywy są dachówkowato ułożone, na brzegach błoniaste, na końcach z łuskowatymi, całobrzegimi lub postrzępionymi przydatkami albo szydlaste. Wszystkie kwiaty jednakowe, obupłciowe. Korona różowa do fioletowej, na szczycie z pięcioma wąskimi łatkami. Owoce Niełupki nagie, jajowato-podługowate, ożebrowane, z żebrami przechodzącymi na szczycie owocu w karbowany pierścień z 8–10 ząbkami. Puch kielichowy składa się z zewnętrznego szeregu krótkich włosków lub łusek oraz wewnętrznego pierścienia dłuższych włosków.
Systematyka Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae z podrodziny Carduoideae, z plemienia Cardueae i podplemienia Centaureinae.
Zaliczane tu rośliny w części przez długi czas klasyfikowane były jako rodzaj szczodrak Rhaponticum Vaill., jednak w 1973 roku wykazane zostało, a na początku XXI wieku potwierdzono, że zgodnie z kodeksem nomenklatury botanicznej priorytet ma nazwa Leuzea, a nazwa Rhaponticum jako przedlinneuszowska nie powinna być używana.
Wykaz gatunków Leuzea acaulis (L.) Holub Leuzea altaica Link Leuzea annae-bentiae (Rech.f.) Holub Leuzea aulieatensis (Iljin) Holub Leuzea australis Gaudich. Leuzea berardioides Batt. Leuzea carthamoides (Willd.) DC. – leuza krokoszowata, szczodrak korkoszowaty Leuzea caulescens (Coss. & Balansa) Holub Leuzea centauroides (L.) Holub – leuza bławatkowata, leuza chabrowata Leuzea conifera (L.) DC. – leuza szyszkowata Leuzea cynaroides (C.Sm.) Font Quer ex G.López Leuzea exaltata Cutanda ex Willk. Leuzea insignis (Boiss.) Holub Leuzea integrifolia (C.Winkl.) Holub Leuzea karatavica (Regel & Schmalh.) Holub Leuzea longifolia Hoffmanns. & Link Leuzea lyrata (C.Winkl. ex Iljin) Holub Leuzea namanganica (Iljin) Holub Leuzea nana (Lipsky) Holub Leuzea nitida (Fisch. ex DC.) Holub Leuzea pulchra (Fisch. & C.A.Mey.) Holub – leuza nadobna Leuzea pusilla Spreng. Leuzea repens (L.) D.J.N.Hind Leuzea rhapontica (L.) Holub – leuza lecznicza, leuza szczodrakowata Leuzea uniflora (L.) Holub
Przypisy
Kategoria:Carduoideae