Strojnogłowik półobrożny (Arremon semitorquatus) – gatunek małego ptaka z rodziny pasówek (Passerellidae). Opisany po raz pierwszy w 1838 roku. Występuje na obszarach wilgotnych górskich lasów liściastych w pasie gór przyatlantyckich w południowej Brazylii. Jest gatunkiem najmniejszej troski.
Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał William Swainson. Opis ukazał się w 1838 roku w 98. tomie The cabinet cyclopedia „Animals in menageries”. Jako miejsce typowe autor wskazał Brazylię; w 1912 roku Berlepsch uściślił, że chodziło o stan Rio de Janeiro. Do 2003 roku strojnogłowik półobrożny był uznawany za podgatunek strojnogłowika amazońskiego (Arremon taciturnus), kiedy to South American Classification Committee przegłosował wyodrębnienie go do osobnego gatunku Arremon semitorquatus. Nie wyróżnia się podgatunków.
Etymologia Arremon: arrhēmōn, αρρημονος arrhēmonos „cichy, bez mowy”, od negatywnego przedrostka α- a-; ῥημων rhēmōn, ῥημονος rhēmonos „mówca”, od ερω erō „będę mówić”, od λεγω legō „mówić”. semitorquatus: „półkołnierz”; „pół”; „kołnierzyk”.
Morfologia Nieduży ptak ze średniej wielkości, charakterystycznym dwukolorowym dziobem z czarną górną szczęką i pomarańczowożółtą żuchwą. Tęczówki ciemne, czerwonawobrązowe. Nogi szaraworóżowe. Głowa czarna z białymi paskami nadocznymi zaczynającymi się tuż nad podstawą dzioba, a kończącymi się na szarym karku. Głowa kontrastuje z białym gardłem i podgardlem. Poniżej nich czarna, przerwana półopaska. Prawie nie występuje dymorfizm płciowy. Dolna część ciała jasna, u samców środek piersi i brzuch biały, boki szarawe, u samic gardło i spód ciała białawe do kremowobiałego z jasnobrązowym odcieniem. Górne części ciała w większości oliwkowozielone, ogon także w kolorze oliwkowozielonym. Młode osobniki są nieco ciemniej ubarwione. Długość ciała z ogonem 15 cm, masa ciała 22–28 g.
Zasięg występowania Strojnogłowik półobrożny jest endemitem Mata Atlântica, występującym zazwyczaj w przedziale wysokości od 300 do 1000 m n.p.m. Jest gatunkiem osiadłym. Jego zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje 472 tys. km². Występuje w górskich obszarach lasu atlantyckiego w południowo-wschodniej Brazylii (we wschodnim Minas Gerais i Espírito Santo na południe do północno-środkowej części stanu Paraná i północno-wschodniej części Rio Grande do Sul).
Ekologia Głównym habitatem strojnogłowika półobrożnego jest podszyt i runo lasów górskich i lasów wtórnych, występuje także na zarośniętych polach i ogrodach. Najczęściej jest spotykany w wąwozach z gęstym zakrzewieniem. Brak szczegółowych informacji o diecie tego gatunku. Żeruje na ziemi, poszukując pożywienia w ściółce. Występuje zazwyczaj pojedynczo, czasem w parach lub grupach rodzinnych. Długość pokolenia jest określana na 3,8 lat.
Rozmnażanie Informacje o rozmnażaniu i gniazdowaniu tego gatunku są bardzo skąpe. Sezon lęgowy prawdopodobnie ma miejsce od września do grudnia. Gniazda buduje bezpośrednio na ziemi lub tuż nad nią. Gniazdo ma formę masywnej kuli zbudowanej z gałązek, suchych traw i suchych liści. W lęgu 2 białawe jaja z brązowawymi plamkami.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN strojnogłowik półobrożny jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten jest opisywany jako niepospolity, tylko lokalnie dość pospolity. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako spadkowy ze względu na niszczenie jego naturalnych siedlisk.
Przypisy
Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pasówki Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Brazylii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1838 roku Kategoria:Taksony opisane przez Williama Swainsona