Cmentarz Komunalny w Wieliczce – cmentarz w Wieliczce znajdujący się przy ulicy Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Historia Nekropolia ma swój początek w pierwszej połowie XIX wieku. Jej założenie nastąpiło w czasach intensyfikacji procesów urbanistycznych w mieście i wynikało z wykonania dekretów wydanych przez administrację austriacką, które w latach 1784–1792 wprowadzały zakaz kontynuowania działalności cmentarzy przy kościołach znajdujących się w obrębie aglomeracji miejskiej.
W wyniku zarządzeń eksmisyjnych zlikwidowano kilka cmentarzy, po których współcześnie nie zachowały się żadne pozostałości. Najważniejsza miejska nekropolia była usytuowana w otoczeniu kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Klemensa. Kolejny cmentarz funkcjonował przy XIV-wiecznej świątyni pw. św. Ducha, w sąsiedztwie szpitala oraz przytułku przeznaczonego dla ubogich, okaleczonych pracowników górniczych (w tym miejscu znajduje się współcześnie budynek Magistratu).
Cmentarz po raz pierwszy został odnotowany na mapie Wieliczki sporządzonej przez Ludwika Emanuela Hrdinę w 1818 roku. Nekropolia zlokalizowana była w rejonie umocnień polowej fortecy austriackiej, której budowę przygotowywano w latach 70. XVIII stulecia.
System podziału cmentarza na kwatery został ustanowiony przed rokiem 1878. Wówczas wytyczono główną aleję biegnącą z północy na południe oraz alejkę poprzeczną, która pokrywała się z pierwotną południową linią graniczną nekropolii. W czasie I wojny światowej Wojskowa Komenda Rejonowa działająca przy austriackim dowództwie Okręgu Wojskowego „Galicja Zachodnia” zrealizowała budowę Kwatery Wojskowej. Ta sama kwatera została ponownie użytkowana zarówno w trakcie II wojny światowej, jak i w okresie powojennym.
W latach 1925–1926 zrealizowano budowę Domu Przedpogrzebowego na podstawie projektów budowniczego salinarnego Józefa Zimlera z 1925 oraz Józefa Merendy z 1926. Obiekt ten pełni funkcję kaplicy oraz siedziby zarządu cmentarza.
W 2009 w 91. rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę, na terenie cmentarza zasadzono 11 Dębów Pamięci, określanych mianem Dębów Katyńskich, które stanowią upamiętnienie jeńców zamordowanych w Katyniu w 1940 roku. W dwusetną dziewiętnastą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja posadzono dodatkowo 13 Dębów Pamięci.
Pochowani Tadeusz Chlipalski (1909–1997)In Memoriam. Służyli, odeszli a dzieła ich trwają s. 52, Politechnika Krakowska, 2025 [dostęp 2026-07-02]. Alfons Długosz (1902–1975) Zygmunt Golian (1824–1885) Józef Markowski (1860–1920) Ferdynand Olesiński (1859–1905) Mieczysław Skulimowski (1930–1982) Edward Windakiewicz (1826–1876)
Opracowano na podstawie źródła.
Przypisy
Kategoria:Obiekty sakralne w Wieliczce Kategoria:Cmentarze komunalne w województwie małopolskim