Wojska Rosji w obwodzie królewieckim – związki operacyjne, taktyczne, oddziały i sprzęt bojowy Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej rozmieszczony w obwodzie królewieckim.
Struktura i zadania Do roku 1991, czyli do czasu rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, na terenie obwodu królewieckiego stacjonowały jednostki Bałtyckiego Okręgu Wojskowego. Były to między innymi następujące jednostki komponentu lądowego: 1. i 40 Dywizja Pancerna, 1. i 26 Dywizja Zmotoryzowana, 152 Brygada Rakietowa, 244 Brygada Artylerii, 183. i 259 Brygada Rakiet Przeciwlotniczych, 689 pułk artylerii rakietowej, 710 pułk artylerii, 993 pułk artylerii przeciwpancernej, 288. i 489 pułk śmigłowców, 40 pułk bezpilotowych aparatów latających, 87 mieszana eskadra lotnicza, a także brygada powietrznodesantowa. Jednostki lotnicze to: 689 pułk lotnictwa myśliwskiego, 4 pułk lotnictwa bombowego, 43 Brygada Rakiet Przeciwlotniczych. W skład Floty Bałtyckiej wchodziły wówczas 232 okręty różnych klas i typów oraz następujące jednostki lotnictwa morskiego: 846 pułk lotnictwa szturmowego, 15 pułk lotnictwa rozpoznawczego, 751 mieszany pułk lotniczy oraz 49 i 145 mieszana eskadra lotnicza.
Stan osobowy jednostek stacjonujących w obwodzie wynosił: w 1991 – 69 000, w 1992 – około 295 200. Po 1993 liczbę żołnierzy systematycznie redukowano. Część demobilizowano, a część przebazowano w głąb Rosji. W 1998 roku w eksklawie stacjonowało już tylko około 60 000 żołnierzy. Kolejne redukcje sprawiły, że liczebność wojsk zmalała w roku 2000 do 25 000 żołnierzy.
Sytuacja geopolityczna w rejonie wymusiła przyjęcie na teren enklawy wojsk wycofywanych z krajów nadbałtyckich, a tym samym reorganizację struktur wojskowych. Bałtycki Okręg Wojskowy przemianowano na Północno-Zachodnią Grupę Wojsk, a 1 stycznia 1995 roku utworzono na jej bazie Kaliningradzki Rejon Specjalny.
Kolejnym etapem reorganizacji było utworzenie w 1997 Zgrupowania Sił Lądowych Wojsk Brzegowych Floty Bałtyckiej, które podporządkowano dowódcy Floty. W strukturach Floty Bałtyckiej utworzono także zintegrowany system obrony powietrznej.
Na bazie Floty Bałtyckiej utworzono unikatową strukturę wojskową, w skład której wchodziły zarówno siły morskie, jak też wojska lądowej obrony wybrzeża, oraz siły i środki obrony powietrznej. Dowódca Floty był jednocześnie komendantem Kaliningradzkiego Specjalnego Rejonu Obronnego.
W 2005 roku w obwodzie królewieckim stacjonowała większość sił Floty Bałtyckiej. W skład jej komponentu morskiego wchodziły: 128 Brygada Okrętów Nawodnych, 36 Brygada Kutrów Rakietowych, 71 Brygada Okrętów Desantowych i 64 Brygada Okrętów Ochrony Rejonu Wodnego. Siły obrony wybrzeża składały się z: 336 Brygady Piechoty Morskiej, 7., 18. i 79 Brygady Zmotoryzowanej, 275 pułku zmotoryzowanego, 152 Brygady Rakietowej, 244 Brygady Artylerii i 25 brzegowego pułku rakietowego. Lotnictwo reprezentowane było przez: 4 pułk lotnictwa bombowego, 689 pułku lotnictwa myśliwskiego, 263 mieszanego pułku lotniczego, 125 pułku śmigłowców oraz 396 eskadry śmigłowców ZOP. W skład obrony powietrznej wchodziły 43. i 183 Brygada Rakiet Przeciwlotniczych.
W 2010 nastąpiły zmiany w systemie dowodzenia Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Kaliningradzki Specjalny Rejon Obronny podporządkowano dowództwu nowo powstałego Zachodniego Okręgu Wojskowego. Na terenie enklawy rozformowano bazy sprzętu i uzbrojenia pozostawiając jedynie 2574 i 2676 Bazę Uzbrojenia i Zapasów Wojennych oraz 42 Arsenał GRAU. Z terytorium obwodu wycofano nadwyżki uzbrojenia i wyposażenia. Szacuje się, że w 2012 liczebność jednostek stacjonujących w obwodzie mieściła się w przedziale 18–25 000.
W 2018 w skład Floty Bałtyckiej wchodziły następujące siły morskie: 128 Brygada Okrętów Nawodnych, 71 Brygada Okrętów Desantowych, 36 Brygada Kutrów Rakietowych, 64 Brygada Okrętów Ochrony Rejonu Wodnego z jednostkami pomocniczymi, dwie bazy wojenne w Bałtyjsku i Królewcu, kilka punktów bazowania z jednostkami pomocniczymi oraz brzegowe jednostki zabezpieczenia. W skład komponentu lądowego i powietrznego FB wchodzą: 336 Brygada Piechoty Morskiej, 313 Oddział Specjalnego Przeznaczenia, 4 pułk lotnictwa szturmowego, 689 pułk lotnictwa myśliwskiego, 398 eskadra lotnictwa transportowego, 125 eskadra śmigłowców i 396 eskadra śmigłowców ZOP.
Większość jednostek wojsk lądowych podlega bezpośrednio Dowództwu Zachodniego Okręgu Wojskowego. Są to między innymi: 79 Brygada Zmotoryzowana, 7 pułk piechoty zmotoryzowanej, 152 Brygada Rakietowa, 244 Brygada Artylerii, 25 brzegowy pułk rakietowy, pododdziały specnazu, 3 Brygada Sił Powietrzno-Kosmicznych, 73 batalion pontonowo-mostowy, 841 Centrum Walki Radioelektronicznej, 302 pułk walki radioelektronicznej, 142 batalion walki radioelektronicznej, 37 batalion inżynieryjno-saperski, 148 batalion remontowy i 1488 batalion samochodowy. Na podstawie analizy prowadzonych ćwiczeń oceniano, że liczebności wojsk w 2018 zawiera się w przedziale 15 000–20 000 żołnierzy.
Jednostki wojskowe w obwodzie królewieckim Autorzy, wydanego przez Ośrodek Studiów Wschodnich w grudniu 2016 raportu: Obwód kaliningradzki 2016; społeczeństwo, gospodarka, armia, tak ocenili siły i środki wojsk Federacji Rosyjskiej w Obwodzie:
Jednostki centralnego podporządkowania1407 Centralna Baza Uzbrojenia ArtyleriiKrólewiec Jednostki podporządkowane bezpośrednio dowództwu Zachodniego Okręgu Wojskowego Dowództwo Zachodniego OW82 Brygada RadiotechnicznaPrimorsk841 Centrum Walki RadioelektronicznejJantarny Siły Powietrzno-Kosmiczne ? węzeł radiotechnicznystacja radiotechniczna Woroneż DMPioniersk 26 punkt pomiarowystacja kwantowo optyczna Sażeń-TMsystem dowódczo-pomiarowy Fazan Flota Bałtycka Komponent morski128 Brygada Okrętów NawodnychBałtyjsk71 Brygada Okrętów DesantowychBałtyjsk64 Brygada Ochrony Rejonu WodnegoBałtyjsk323 dywizjon trałowcówOddział SpecNaz Parusnoje36 Brygada Okrętów RakietowychBałtyjsk342 Oddział Awaryjno-RatowniczyBałtyjsk72 dywizjon okrętów rozpoznawczychBałtyjsk603 dywizjon okrętów hydrograficznychBałtyjsk51 Rejon Służby HydrograficznejBałtyjskGrupa Jednostek ZabezpieczeniaBałtyjsk Komponent lądowy336 Brygada Piechoty MorskiejBałtyjsk561 morski pułk rozpoznawczyParusnoje25 pułk rakietowy Obrony WybrzeżaDonskojeKomponent powietrznyeskadra śmigłowców ZOP 72 Bazy LotniczejDonskoje 34 Mieszana Dywizja Lotnicza4 mieszany pułk lotniczyCzerniachowsk689 pułk lotnictwa myśliwskiegoCzkałowsk396 mieszany pułk śmigłowcówDonskoje Zgrupowanie Wojsk Lądowych podległe dowództwu Floty Bałtyckiej 11 Korpus Armijny Królewiec7 pułk zmechanizowanyKrólewiec79 Brygada Zmechanizowana (18 DZ)Gusiew244 Brygada ArtyleriiKrólewiec152 Brygada RakietowaCzerniachowsk22 pułk rakietowy Obrony PowietrznejKrólewiec46 batalion rozpoznawczyGusiew40 batalion dowodzeniaGusiew Jednostki Wojsk Lądowych w bezpośrednim podporządkowaniu dowództwa Floty Bałtyckiej Dowództwo Floty69 pułk inżynieryjnyGwardiejsk254 batalion radiotechniczny SpecNazGwardiejsk134 batalion łącznościKrólewiec135 batalion łącznościKrólewiec2574 Baza Uzbrojenia i AmunicjiProchładnoje148 batalion remontowo-budowlanyKrólewiec Zgrupowanie Sił Powietrzno-Kosmicznych podległe dowództwu Floty Bałtyckiej 44 Dywizja Obrony Powietrznej Królewiec183 pułk rakietowy Obrony PowietrznejGwardiejsk1545 pułk rakietowy Obrony PowietrznejZnamiensk81 pułk radiotechnicznyPieriesławskoje Jednostki w bezpośrednim podporządkowaniu dowództwa Floty Bałtyckiej 72 Baza Lotnicza Czkałowskeskadra szturmowa 72 Bazy LotniczejCzerniachowskeskadra transportowa 72 Bazy LotniczejChrabrowo81 batalion łączności i zabezpieczenia radiotechnicznegoPrimorsk/ Łunino82 batalion łączności i zabezpieczenia radiotechnicznegoKrólewiec
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej Kategoria:Obwód królewiecki Kategoria:Flota Bałtycka