mały|alt=Wewnątrz wirnik z widocznym komutatorem. Wokół komutatora obudowa ze szczotkotrzymaczami. Wokół biegunów wirnika stojan z dwoma uzwojeniami.|Silnik uniwersalny. Po prawej widoczne elektromagnesy stojana wykonane z blach. Silnik uniwersalny – komutatorowy silnik elektryczny, przeznaczony do zasilania dwoma rodzajami prądu elektrycznego: prądem stałym albo prądem przemiennym.

Konstrukcyjnie jest to szeregowy silnik prądu stałego przystosowany do pracy z napięciem przemiennym poprzez zastosowanie blach w elektromagnesach stojana w celu ograniczenia strat energii przy przemagnesowywaniu.

Silniki uniwersalne mogą osiągać duże prędkości obrotowe oraz duży moment rozruchowy.

mały|alt=wejście L= (prądu stałego) podłączone do początku pierwszego uzwojenia wzbudzenia (zacisk E1), zaraz pod nim wejście L~ (prądu przemiennego) jako odczep, następnie szeregowo z końca pierwszego uzwojenia wzbudzenia (zacisk F1) do szczotki wirnika A2, następnie ze szczotki A1 szeregowo do drugiego uzwojenia wzbudzenia (zacisk E2), a drugi zacisk drugiego uzwojenia wzbudzenia (F2) podłączony na wejście N|Schemat połączeń uzwojeń silnika uniwersalnego z dwoma uzwojeniami wzbudzenia. Widoczne odczepy do zasilania prądem stałym oraz przemiennym. Silnik uniwersalny zasilany prądem przemiennym osiąga tylko ok. 70–80% mocy w porównaniu do zasilania prądem stałym. W związku z tym silnik może być wyposażony w dodatkowy odczep na uzwojeniu wzbudzenia lub dwa uzwojenia wzbudzenia, przy czym uzwojenie dla prądu przemiennego ma mniejszą liczbę zwojów nawiniętych grubszym drutem.

Zmiana kierunku obrotów Zmianę kierunku wirowania można osiągnąć przez zmianę polaryzacji uzwojenia wzbudzenia względem wirnika.

Rozbieganie Silnik uniwersalny (jak każdy silnik szeregowy prądu stałego) może ulec uszkodzeniu w wyniku rozbiegania. Ma to miejsce gdy obciążenie wału jest zbyt małe. Silnik osiąga wtedy prędkości obrotowe przekraczające wartości znamionowe.

Zastosowanie mały|Wiertarka ze zdjętą obudową, z widocznym silnikiem uniwersalnym, gdzie: 4 – szczotki (wewnątrz szczotkotrzymaczy z tworzywa), 5 – komutator, 6 – elektromagnesy stojana wykonane z blach – po lewej i prawej stronie widoczne wystające uzwojenie wzbudzenia.

artykuły gospodarstwa domowego (np. odkurzacz, mikser kuchenny) elektronarzędzia (np. wiertarka)

Przypisy

Kategoria:Silniki elektryczne