thumb|240px|Grób Janusza Macieja Michałowskiego na Cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Janusz Maciej Michałowski (ur. 16 października 1932 w Warszawie, zm. 27 sierpnia 2022 tamże) – polski historyk sztuki.
Życiorys Absolwent Sekcji Historii Sztuki Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1956–57 pisał pracę magisterską o życiu i twórczości Feliksa Pęczarskiego, pod kierunkiem prof. dra Juliusza Starzyńskiego. W katalogu pierwszej wystawy monograficznej malarza w 1990 roku w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, Piotr Nowakowski, późniejszy dyrektor MZKiD podkreśla, że Michałowski dokładnie przeanalizował różne aspekty twórczości malarza i uściślił jego biografię.
Był wieloletnim pracownikiem Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, wykładowcą i ekspertem malarstwa polskiego. Począwszy od lat 60., rozpoczął karierę jako publicysta. Szczyt jego działalności przypadł na lata 70. XX wieku. W swoich pracach najwięcej uwagi poświęcił Aleksandrowi Orłowskiemu, Janowi P. Norblinowi i Janowi Matejce. Ponadto był wieloletnim ekspertem teleturnieju Wielka gra z dziedziny historii sztuki.
Był konfirmowanym członkiem zboru ewangelicko-reformowanego w Warszawie i oddanym jego członkiem. Zmarł 27 sierpnia 2022 roku w Warszawie. 3 września spoczął na cmentarzu ewangelicko-reformowanym tamże, w kwaterze 1/5/1.
Żonaty, miał dzieci i wnuki.
Publicystyka Monografia Feliksa Pęczarskiego (maszynopis), 1957. Feliks Pęczarski w Płocku, 1959. Nieznane rysunki A. Orłowskiego w zbiorach leningradzkich i problemy z nimi związane. Warszawa, 1960. Na marginesie radzieckich publikacji o Norblinie. Warszawa, 1961. Nowe materiały do biografii Feliksa Pęczarskiego w: Biuletyn Historii Sztuki. Warszawa, 1961. Uczniowie malarstwa, rzeźby i budownictwa na Uniwersytecie Warszawskim w r. szk. 1829/30. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki i Kultury Materialnej, Państwowy Instytut Sztuki, 1962. Wystawa Jana Matejki we Lwowie. Kraków: Związek Zawodowy Polskich Artystów Plastyków, 1964. U źródeł romantyzmu Aleksandra Orłowskiego. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1964. Litografowany "Miesięcznik Warszawski", zapomniane pisemko społeczne z 1818 r.. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1964. "Zgon Stanisława Augusta" – obraz M. Bacciarellego w kowieńskim muzeum. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki i Kultury Materialnej, 1964. Wit Stosz i przykre nieporozumienia. Moskwa: "Isskustvo", 1964. Z poloniców Leningradu i Moskwy: (S. Czechowicz – J.P. Norblin – J. Kosiński – K. Wojniakowski). Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1965. Karykatury Aleksandra Orłowskiego w Muzeum w Szawlach. Warszawa, 1968. Przypisywane Norblinowi widoki architektoniczne w Zbiorach Kórnickich w świetle materiału porównawczego. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1968. Warszawskie portrety Suworowa w nowym opracowaniu jego ikonografii: (K. Bechon, G. Monaldi, A. Lebrun, J.P. Norblin, F. A. Lohrmann, A. Orłowski). Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1968. O Janie Piotrze Norblinie i Szkole Rycerskiej Stanisława Augusta: (w 200-lecie założenia Szkoły). Warszawa, 1970. Bibliografia prac Mieczysława Gębarowicza. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972. Rysunki Józefa Walla (Wahla) w zbiorach lwowskiej biblioteki. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1972. Prace Aleksandra Orłowskiego z polskiego okresu twórczości w zbiorach muzeów radzieckich, ok. 1973 Wystawa konserwatorska w wileńskim "Lietuvos TSR Dailes Muziejus". Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1973. Jan Piotr Norblin: nowe atrybucje i daty, prace nieznane i niesłusznie przypisywane. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1973. Portret Mary Moore: akwarela Tadeusza Kościuszki w Bibliotece Polskiej w Paryżu. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1973. Konstytucja Trzeciego Maja w twórczości J.P. Norblina. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973. Słownik artystów plastyków (artyści plastycy Okręgu Warszawskiego ZPAP 1945–1970: słownik biograficzny). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973. Autoportrety Jana Piotra Norblina: (w 200-lecie przyjazdu artysty do Polski). Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Instytut Sztuki PAN, 1974. Watteau de Lille, czy Norblin?. Warszawa, 1974. Sztambuch w zbiorach Lwowskiej Biblioteki. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki i Kultury Materialnej, Państwowy Instytut Sztuki, 1974. Prace J.P. Norblina w zbiorach muzeów w Brukseli, Orleanie, Lille, Compiègne i Bibliotece Polskiej w Paryżu. Warszawa, 1974. Dyskurs o tradycji: z zagadnień współczesnej kultury artystycznej w Polsce i ZSRR: materiały Wspólnego sympozjum na temat "Znaczenie narodowych i ludowych tradycji we współczesnej sztuce Polski i ZSRR" część I – Moskwa 1970, część II – Warszawa, Nieborów 1971 (red. naukowy, tłumacz z j. rosyjskiego). Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1974. W kręgu uczniów Norblina: uwagi na marginesie książek H. Cękalskiej-Zborowskiej o M. Płońskim i A. Orłowskim: streszczenie referatu wygłoszonego na zebraniu naukowym Oddziału Warszawskiego Stow. Historyków Sztuki w dniu 19 kwietnia 1967 r.. Warszawa, 1974. Jeszcze raz o "Kożuszku Baranim" J.P. Norblina. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974. Posiedzenie Komitetu Ekspertów "Programu słowiańskiego" UNESCO w Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974. Irena Tessaro-Kosimowa, Historia litografii warszawskiej, PWN, Warszawa, 1973. Warszawie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974. W. Ałpatow, Galeria Drezdeńska : dawni mistrzowie (wybór tekstów polskich, tł. z języka rosyjskiego). Warszawa: Arkady; Drezno: VEB Verlag der Kunst, 1974. Alina Chyczewska, Marcello Bacciarelli, 1731-1818, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk, 1973. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975. Rysunki Józefa i Tadeusza Brodowskiego w Lwowskim Gabinecie Sztuki. Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki i Kultury Materialnej, Państwowy Instytut Sztuki, 1975. "Vademecum polonisty" i kompendium literatury polskiego Oświecenia. Wrocław; Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1976. Nad "Pejzażami dawnej Warszawy": D. Kobielski: Pejzaże dawnej Warszawy, (wyd. 2, poprawione i uzupełnione). Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Sztuki, 1976. Izba Poselska Zamku Królewskiego w rysunkach J.P. Norblina. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976. Juliusz Starzyński 28 II 1906 – 11 XII 1974. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976 Listy i notatki Maksa i Aleksandra Gierymskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976 Pamięć wojny w sztuce (red. naukowy). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1978. Janina Jaworska, Polska sztuka walcząca 1939–1945, WAiF, Warszawa, 1976, seria "Sztuka Polska". Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978. Jan Matejko. Warszawa: Arkady, 1979. Jan Matejko: mit achtzehn farbigen Tafeln und neununddreissig einfarbigen Abbildungen. Berlin: Henschelverlag, 1980. Jan Matejko : portrety. Warszawa: Arkady, 1987.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Pracownicy Instytutu Sztuki PAN Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2022