Gościniec abo krótkie opisanie Warszawy – najstarszy przewodnik turystyczny napisany w języku polskim i najstarszy przewodnik po WarszawieJuliusz Wiktor Gomulicki, Przy lekturze Gościńca Adama Jarzębskiego. Zagadka jednego rymu, w: Roczniki Humanistyczne, tom XLVII, zeszyt 4, 1999.Jacek Głażewski, PROSPEKT Z KRÓLEWSKIEGO GOŚCIŃCA. POETYCKA POCZTÓWKA JANA ANDRZEJA MORSZTY, w: Notatki Płockie, nr 1/2005, s. 7.. Utwór został napisany wierszem przez Adama Jarzębskiego w 1643Zbigniew Kulczycki, Zarys historii turystyki w Polsce, SiT, Warszawa, 1970, s. 37..
Znaczenie Dzieło stanowi bardzo istotny dokument historyczny dla varsavianistów i obfite źródło wiedzy o Warszawie połowy XVII wieku. W oparciu o nie napisanych zostało wiele prac naukowych, w tym monografia Jerzego Lileyki Życie codzienne Warszawy za Wazów z 1984. Oprócz opisu miasta autor nakreślił w swoim dziele sylwetki mieszczan, rzemieślników, przekupek, zakonników, księży, wysokich urzędników państwowych, czy dworzan królewskich.
Ostatnie wydania przewodnika pochodzą z 1909 (tekst opracował Ignacy Chrzanowski) i 1974 (opracowanie Władysława Tomkiewicza).
Krytyka Niezależnie od wartości historiograficznej przewodnika, ma on, zdaniem Juliusza Wiktora Gomulickiego, liczne mankamenty literackie, w tym nieudolne rymy, które stały się przedmiotem krytyki ze strony edytorów, komentatorów oraz czytelników. Julian Ursyn Niemcewicz, który uznał utwór za niedbały i nudny, przedrukował go w 1822, przerabiając na prozę. Wincenty Korotyński stwierdził, że Jarzębski w swoim dziele rymuje w sposób okropny. Bronisław Chlebowski znalazł w Gościńcu niedołęstwo i niejasność prostaka, plączącego się w zamęcie mglistych i mylnych pojęć.
Tamci leżą mazowieckie
Książęta strute, niemieckie
(fragment na temat książąt mazowieckich, Stanisława i Janusza)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Przewodniki turystyczne i wspinaczkowe Kategoria:Historia Warszawy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polskie utwory poetyckie Kategoria:Polska literatura faktu