Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska, właśc. Antonina Wiłucka (ur. 28 października 1890 w Warszawie, zm. 28 listopada 1946 w Felicjanowie) – przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Mariawitek, od 1929 r. arcykapłanka, biskupka Starokatolickiego Kościoła Mariawitów w latach 1929–1935, biskupka Kościoła Katolickiego Mariawitów w latach 1935–1946, Przewodnicząca Rady Przełożonych Kościoła Katolickiego Mariawitów w latach 1940–1946Józef M. Rafael Wojciechowski: Pisma wybrane. Dzieło Bożego Ratunku. Mariawicki znak czasu. Wydawnictwo Kościoła Katolickiego Mariawitów, Felicjanów 2003, s. 142–146..
Młodość Antonina Wiłucka pochodziła z rodziny ziemiańskiej. Była córką Adama Wiłuckiego i Marii Antoniny z domu Horn. Przez kilka lat uczęszczała do gimnazjum rosyjskiego w Warszawie, a następnie wstąpiła do IV klasy wyróżniającego się wysokim poziomem nauczania Zakładu Wychowawczo-Naukowego Żeńskiego Marty Łojkówny w Warszawie. Ukończyła go w 1909 r. W następnym roku na prośbę znanej poleskiej rodziny ziemiańskiej Ordów, wyjechała do jednego z ich majątków, Perekali na Polesiu, gdzie przez rok miała być nauczycielką ich starszych dzieci. Pobyt ten przedłużył się do czterech lat. Jeden z Ordów ubiegał się nawet o jej rękę. Posiadała gruntowną znajomość języków: angielskiego, francuskiego, niemieckiego i rosyjskiego oraz była uzdolniona muzycznie.
Powołanie Po wybuchu I wojny światowej i śmierci właściciela majątku, została, wraz z rodziną Ordów, wywieziona na Krym, skąd po trzech latach, w 1918 r., wróciła do Polski, do rodziny w Warszawie. W tym samym roku, będąc u rodziny w Płocku poznała mariawityzm i jego założycielkę Feliksę Kozłowską. Wkrótce po tym zdarzeniu, mimo oporu ze strony rodziny, wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Mariawitek. W 1920 r. przyjęła imiona zakonne Maria Izabela, złożyła śluby wieczyste i 8 września 1922 r., zgodnie z zaleceniami zmarłej rok wcześniej Feliksy Kozłowskiej, została wybrana jako jej następczyni na przełożoną generalną Zgromadzenia Sióstr Mariawitek. W tym samym roku, po wprowadzeniu małżeństw zakonnych w Kościele Mariawitów, Izabela Wiłucka zawarła związek małżeński ze zwierzchnikiem Kościoła Mariawitów, arcybiskupem Janem Marią Michałem Kowalskim.
Biskupka mariawicka 28 marca 1929 r., po wprowadzeniu w Starokatolickim Kościele Mariawitów kapłaństwa kobiet Antonina Maria Izabela Wiłucka wraz z 11 innymi siostrami zakonnymi została w Świątyni Miłosierdzia i Miłości w Płocku wyświęcona na diakonkę i kapłankę; jeszcze tego samego dnia w tym samym miejscu otrzymała sakrę biskupią. Od tego czasu z tytułem arcykapłanki wchodziła w skład zarządu Starokatolickiego Kościoła Mariawitów obok biskupów: Romana Marii Jakuba Próchniewskiego, Klemensa Marii Filipa Feldmana i Wacława Marii Bartłomieja Przysieckiego. Do jej obowiązków należało m.in. roztaczanie szczególnej opieki nad kapłaństwem sióstr. W 1926 r. Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska uczestniczyła w delegacji biskupów mariawickich na Bałkany i Bliski Wschód. Brała udział w przedstawianiu Kościołom wschodnim działalności Kościoła Mariawitów i jego posłannictwa.
Po rozłamie w Kościele Mariawitów w 1935 r. opowiedziała się za arcybiskupem Janem Marią Michałem Kowalskim i wraz z nim została przesiedlona z Płocka do Felicjanowa. Pełniła nadal urząd przełożonej Zgromadzenia Sióstr Mariawitek i uczestniczyła w zarządzie Kościoła Katolickiego Mariawitów (denominacja felicjanowska).
Gdy w lipcu 1936 r. zwierzchnik Kościoła Katolickiego Mariawitów arcybiskup Jan Maria Michał Kowalski został osadzony na półtora roku w więzieniu w Rawiczu dla odbycia wyroku sądowego z 1931 r., Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska sprawowała w tym czasie urząd przełożonej Kościoła. W latach 1936–1939 wznowiła i prowadziła w Felicjanowie dwutygodnik religijno-społeczny „Królestwo Boże na Ziemi”.
Arcykapłanka Kościoła Katolickiego Mariawitów Od stycznia 1940 r., po aresztowaniu arcybiskupa Jana Marii Michała Kowalskiego przez gestapo i wywiezieniu go najpierw do więzienia płockiego, a następnie do obozu w Dachau, arcykapłanka Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska przejęła i pełniła do swej śmierci obowiązki zwierzchnika Kościoła Katolickiego Mariawitów.
W marcu 1941 r., wraz ze wszystkimi mieszkańcami ośrodka kościelnego w Felicjanowie została wywieziona do obozu koncentracyjnego KL Soldau w Działdowie, a następnie do obozu w Forcie III w Pomiechówku. Po zwolnieniu z więzienia, z powodu rozproszenia zgromadzenia zakonnego arcykapłanka Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska zamieszkała w Płońsku, gdzie część sióstr zatrudniono w szpitalu. Stąd w miarę możliwości kierowała całym Kościołem Katolickim Mariawitów oraz utrzymywała korespondencję z uwięzionym w KL Dachau arcybiskupem Janem Marią Michałem Kowalskim.
Po przejściu frontu, wiosną 1945 r. wróciła do zniszczonego Felicjanowa. Zmarła 28 listopada 1946 r. Pochowana została w parku przed dworemGłówny budynek klasztoru mariawickiego z kaplicą, siedziba władz Kościoła Katolickiego Mariawitów. w Felicjanowie (na klasztornym dziedzińcu, w obrębie klombuSławomir P. Markowski: Teologiczne założenia programu ogrodu mariawitów w Felicjanowie. Rocznik Teologiczny LXVI – z. 4/2024, DOI: 10.36124/rt2024.06, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, Warszawa 2024, s. 164.). Po śmierci została uznana przez wiernych Kościoła Katolickiego Mariawitów za świętą.
Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska była pierwszą w Polsce kobietą, która przyjęła święcenia kapłańskie i sakrę biskupią.
Zobacz też Wiera Jelinek Biskupi Kościoła Starokatolickiego Mariawitów Dzieło Wielkiego Miłosierdzia Biblia w przekładzie mariawickim
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biskupi służebni Kościoła Katolickiego Mariawitów Kategoria:Duchowne Kościoła Katolickiego Mariawitów Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Płockiem Kategoria:Ludzie związani z Płońskiem Izabela Wiłucka Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Więźniowie KL Soldau Kategoria:Więźniowie więzienia karno-śledczego Gestapo w Forcie III w Pomiechówku Kategoria:Zmarli w 1946