250px|right VIII Klucz Kominowy (Ża) – polska jednostka lotnicza utworzona we Francji w maju 1940 w jako oddział Polskich Sił Powietrznych.
Formowanie i walki 22 maja 1940 dowództwo francuskich sił powietrznych wydało dyrektywę nakazującą sformowanie w bazie lotniczej w Lyonie pięciu polskich patroli myśliwskich, których zadaniem miała być ochrona ważnych obiektów na zapleczu frontu. W praktyce udało się sformować jedynie dwa takie zespoły. Rozkaz ich sformowania otrzymał kpt. Walerian Jasionowski, który wybrał ośmiu oficerów, pięciu podchorążych i jednego podoficera oraz 34-osobowy zespół personelu naziemnego. VIII klucz kominowy pod dowództwem por. Waleriana Żaka miał zostać skierowany do obrony obiektów przemysłowych w Salon-Istres. Klucz opuścił Lyon 25 maja, a trzy dni później rozpoczął szkolenie na samolotach. 30 maja w rejonie Marsylii wykonywał swoje pierwsze zadanie bojowe. 7 czerwca część pilotów i obsługi naziemnej grupy kpt. Jasionowskiego została skierowana do Tuluzy, gdzie miała wzmocnić VI klucz kominowy por. Czesława Sałkiewicza. W zaistniałej sytuacji podjęto decyzję o utworzeniu z pozostałych pilotów i obsługi naziemnej już tylko jednej eskadry i skierowania jej do Clermont-Aulnat w celu zapewnienia obrony fabryki samolotów „Morane-Saulnier”. To nowe zadanie eskadra wykonywała od 8 do 18 czerwca. Następnego dnia grupa Jasionowskiego otrzymała rozkaz przeniesienia się do Rodez. Stąd Polacy, poprzez port w Bayonne, ewakuowali się do Wielkiej Brytanii.
Żołnierze klucza Piloci por. Walerian Żak – dowódca ppor. Stanisław Czarnecki ppor. Andrzej Malarowski ppor. Jerzy Wolski pchor. Adam Damm pchor. Tadeusz Hegenbarth pchor. Longin Majewski
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polskie klucze kominowe Kategoria:Polskie jednostki lotnicze utworzone w 1940 Kategoria:Polskie jednostki lotnicze rozwiązane w 1940