Vitoria-Gasteiz – miasto w północnej Hiszpanii, stolica prowincji Álava i wspólnoty autonomicznej Kraju Basków. Około 242 tysięcy mieszkańców w 2012 roku. Vitoria-Gasteiz była Zieloną Stolicą Europy w 2012 roku.
Historia W 581 Leowigild, władca Wizygotów, założył miasto Victoriacum dla uczczenia zwycięstwa nad Baskami. Na jego miejscu w 1181 Sancho VI Mądry, król Nawarry, założył miasto pod nazwą Nova Victoria. Od 1199 miasto przeszło w posiadanie Kastylii, gdy po dziewięciomiesięcznym oblężeniu zdobył je Alfons VIII Szlachetny. Pod panowaniem kastylijskim miasto wzbogaciło się na handlu wełną. W 1431 Vitoria otrzymała prawa miejskie. 21 czerwca 1813 w bitwie pod Vitorią wojska lorda Artura Wellingtona odniosły zwycięstwo nad Francuzami dowodzonymi przez marszałka Jean-Baptiste’a Jourdana. Wynik bitwy przesądził o wycofaniu się Francuzów z Hiszpanii.
Zabytki Catedral de Santa María, XIV-wieczna gotycka katedra znajdująca się na szczycie obronnego wzgórza; neogotycka Catedral de María Inmaculada budowana w latach 1907-1973; XIV-wieczne kościoły San Miguel (z wielkim barokowym ołtarzem zbudowanym przez Gregoria Fernándeza w latach 1624-1632), San Vicente, San Pedro zbudowane przez bogatych kupców. Kościoły reprezentują styl renesansowy; Palacio de Escoriaza-Esquibel; XVI-wieczny renesansowy pałac z patio w stylu plateresco; Plaza de la Virgen Blanca (Plac Białej Dziewicy) na południu miasta; Plaza de España – klasyczny XVIII-wieczny hiszpański zespół architektoniczny, z ratuszem po północnej stronie.
Muzea Museo Provincial de Arquelogía; znajdują się tu pozostałości z epoki żelaza i epoki rzymskiej; Museo de Naipes, muzeum kart z kolekcją ponad 6000 obiektów. Najstarszym eksponatem są włoskie karty z końca XIV wieku. W kolekcji znajdują się również karty do tarota wykonane według projektu Salvadora Dalego; Museo de Armería, muzeum broni; Museo Diocesano de Arte Sacro, muzeum sztuki sakralnej.
Vitoria-Gasteiz jest ośrodkiem przemysłu środków transportu, także przemysłu maszynowego (produkcja maszyn rolniczych), chemicznego, włókienniczego, skórzanego, drzewnego i spożywczego.
Węzeł kolejowy i drogowy. W mieście znajduje się stacja kolejowa Vitoria-Gasteiz oraz port lotniczy.
Demografia
Ludzie związani z Vitorią-Gasteiz
Bibliografia
Miasta partnerskie Anaheim, Stany Zjednoczone Angoulême, Francja Cogo, Gwinea Równikowa Kutaisi, Gruzja Victoria, Stany Zjednoczone Vitória, Brazylia Pruszcz Gdański, Polska
Kategoria:Miasta w Kraju Basków