Christopher Walken, właśc. Ronald Christopher Walken (ur. 31 marca 1943 w Nowym Jorku) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy, także tancerz, piosenkarz i model. Zdobywca Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego w 1978, za rolę w Łowcy jeleni Michaela Cimino.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Queens w Nowym Jorku w rodzinie metodystów jako najmłodszy z trzech synów piekarza – emigranta z Niemiec, Paula Walkena – i emigrantki ze Szkocji, Rosalie (z domu Russell). Jego imię Ronald nadano mu na cześć aktora Ronalda Colmana.
W wieku trzech lat pojawiał się w katalogach jako dziecięcy model, był także w tle w komediowych skeczach takich komików jak Jerry Lewis, Steve Allen i Jackie Gleason. Wraz ze swoimi starszymi braćmi, Glennem i Kennethem, od najmłodszych lat uczęszczał na lekcje tańca. W 1961 ukończył Professional Children’s School na nowojorskim Manhattanie.
Kariera Edukację jako aktor i tancerz kontynuował w Hofstra University & ANTA w Hempstead, podczas gdy od czasu do czasu zastępował brata Glenna jako Mike Bauer w operze mydlanej CBS Guiding Light (The Guiding Light, 1954–1956). W 1959, jako 16-latek zadebiutował na Broadwayu – American National Theatre and Academy Theatre w roli Davida w uhonorowanej nagrodą Pulitzera sztuce Archibalda MacLeisha J.B. (1959), współczesny wersji Księgi Hioba. W pierwszych latach swojej kariery Walken występował w musicalach.
W 1966 za rolę Króla Filipa II w sztuce broadwayowskiej Lew w zimie zdobył nagrodę im. Clarence’a Derwenta. W 1967 jako Jack Hunter w dramacie Tatuowana róża Tennessee Williamsa odebrał nagrodę Theatre World Award. Zagrał reżysera w niezależnym filmie Roberta Franka Me and My Brother (1968). W serialu CBS Hawaii Five-O (1969) pojawił się jako patrol United States Navy Walt Kramer. W 1970 otrzymał nagrodę specjalną Drama Desk Award za kreację Alana w Lemon Sky w Playhouse Theatre.
Tytułowa postać w przedstawieniu Kid Champion przyniosła mu w 1975 nagrodę Obie. W Annie Hall (1977) Woody’ego Allena zagrał Duane’a Halla, neurotycznego brata tytułowej bohaterki (Diane Keaton). Za rolę żołnierza wyniszczonego psychicznie przez wojnę w Wietnamie w Łowcy jeleni (1978) Michaela Cimino otrzymał Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego.
Z racji swojej specyficznej urody z reguły był obsadzany w rolach psychopatów, szaleńców i ludzi pozostających na marginesie życia, np. jako lokalny gangster, młody nauczyciel zakochany w swojej koleżance w Martwej strefie (1983) Davida Cronenberga. Wcielił się w postać głównego antagonisty agenta 007 (w tej roli Roger Moore), niezwykle inteligentnego Maxa Zorina w filmie Zabójczy widok (1985). Równie często pokazywał się na ekranie jako filmowy czarny charakter; narkotykowy boss w Królu Nowego Jorku (1990) Abla Ferrary, nieuczciwy biznesmen w Powrocie Batmana (1992) Tima Burtona, Vincent Coccotti w Prawdziwym romansie (1993) Tony’ego Scotta, Kapitan Koons w Pulp Fiction (1994) Quentina Tarantino, Carlo Bartolucciego w Pokerowej zagrywce (1997) czy w tytułowej roli w Jeźdźcu bez głowy (1999) też wyreżyserowanym przez Burtona.
Nie stronił od ról, w których jest karykaturą samego siebie, tak jak w Rzeczy, które robisz w Denver, będąc martwym (1995). W 1997 został uhonorowany nagrodą Susan Stein Shiva Award za dokonania aktorskie w Public Theatre Josepha Pappa. W czarnej komedii 7 psychopatów (2012) wcielił się w jednego z członków nietypowej szajki, która zajmuje się porywaniem psów.
Znany także z brawurowej sekwencji tanecznej w teledysku Fatboy Slima „Weapon of choice” (2000).
Życie prywatne W styczniu 1969 poślubił Georgianne Thon, reżyserkę castingu, tancerkę i asystentkę producenta.
Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola Reżyser 1966 Boso w Atenach (Barefoot in Athens, TV) Lamprocles George Schaefer 1969 Trzech muszkieterów (The Three Musketeers, TV) John Felton Me and My Brother) Reżyser Robert Frank 1971 Taśmy prawdy (The Anderson Tapes) Dzieciak Sidney Lumet 1972 The Happiness Cage Szeregowy James H. Reese Bernard Girard 1975 Valley Forge Hessian Fielder Cook 1976 Następny przystanek Greenwich Village (Next Stop, Greenwich Village) Robert Paul Mazursky1977 Annie Hall Duane Hall Woody Allen Strażnik (The Sentinel) Detektyw Rizzo Michael Winner Roseland Russel (The Hustle) James Ivory1978 Łowca jeleni (The Deer Hunter) Nikanor „Nick” Chevotarevich Michael Cimino Shoot the Sun Down Pan Rainbow David Leeds1979 Ostatni uścisk (Last Embrace) Eckart Jonathan Demme1980 Psy wojny (The Dogs of War) James „Jamie” Shannon John Irvin Wrota niebios (Heaven’s Gate) Nathan D. Champion Michael Cimino 1981 Grosz z nieba (Pennies from Heaven) Tom Herbert Ross1983 Możesz być kim chcesz ? (Who Am I This Time?) Harry Nash Jonathan Demme Burza mózgów (Brainstorm) Dr Michael Anthony Brace Douglas Trumbull Martwa strefa (The Dead Zone) Johnny Smith David Cronenberg 1985 Zabójczy widok (A View to a Kill) Max Zorin John Glen 1986 W swoim kręgu (At Close Range) Brad Whitewood Sr. James Foley 1987 Świadek wojny (Deadline) Don Stevens Nathaniel Gutman1988 Fasolowa wojna (The Milagro Beanfield War) Kyril Montana Robert Redford Biloxi Blues Sierżant Merwin J. Toomey Mike Nichols Swój chłopak (Homeboy) Wesley Pendergass Michael Seresin Kot w butach (Puss in Boots) Kot w butach Eugene Marner 1989 Wspólnota (Communion) Louis Whitley Strieber Philippe Mora1990 Pociecha od obcych (The Comfort of Strangers) Robert Paul Schrader Król Nowego Jorku (King of New York) Frank White Abel Ferrara 1991 Rodzina Sary. Anons (Sarah, Plain and Tall, TV) Jacob Witting Glenn Jordan McBain Bobby McBain James Glickenhaus 1992 Obsesja (Mistress) Warren Zell Barry Primus Powrót Batmana (Batman Returns) Max Shreck Tim Burton Day of Atonement Pasco Meisner Alexandre Arcady W kręgu podejrzeń (All-American Murder) P.J. Decker Anson Williams 1993 Chybiony cel (Scam) Jack Shanks John Flynn Rodzina Sary. Skowronek (Skylark, TV) Jacob Witting Glenn Jordan Prawdziwy romans (True Romance) Vincenzo Coccotti Tony Scott Świat Wayne’a 2 (Wayne’s World 2) Robert C. „Bobby” Cahn Stephen Surjik 1994 Pulp Fiction Kapitan Koons Quentin Tarantino1995 Na żywo (Nick of Time) Pan Smith John Badham Armia Boga (The Prophecy) Gabriel Gregory Widen Uzależnienie (The Addiction) Peina Abel Ferrara Smak ryzyka (Wild Side) Bruno Buckingham Donald Cammell Ktoś tu kręci (Search and Destroy) Kim Ulander David Salle Rzeczy, które robisz w Denver, będąc martwym (Things to Do in Denver when You’re Dead) Człowiek z planem Gary Fleder 1996 Pogrzeb (The Funeral) Raimundo „Ray” Tempio Abel Ferrara Ostatni sprawiedliwy (Last Man Standing) Hickey Walter Hill Celluloide Oficer USA Rod Geiger Carlo Lizzani Basquiat – Taniec ze śmiercią (Basquiat) prowadzący wywiad Julian Schnabel 1997 Polowanie na mysz (MouseHunt) Caesar, eksterminator Gore Verbinski Pokerowa zagrywka (Suicide Kings) szef mafii Carlo Bartolucci/Charlie Barret Peter O’Fallon Nadbagaż (Excess Baggage) Raymond „Wujek Ray” Perkins, wujek Emily Marco Brambilla 1998 Armia Boga II (The Prophecy II) Gabriel Greg Spence Illuminata Umberto Bevalaqua John Turturro New Rose Hotel Fox Abel Ferrara Trans (Trance) Wujek Bill Ferriter Michael Almereyda Mrówka Z (Antz) Pułkownik Cutter (głos) Eric Darnell 1999 Jeździec bez głowy (Sleepy Hollow) Jeździec Tim Burton Kiss Toledo Goodbye Max Lyndon Chubbuck Rodzina Sary: Anons (Sarah, Plain and Tall: Winter’s End, TV) Jacob Witting Glenn Jordan Vendetta (TV-HBO) James Houston Thomas Nicholas Meyer Atomowy amant (Blast from the Past) Calvin Webber Hugh Wilson 2000 Oportuniści (The Opportunists) Victor „Vic” Kelly Myles Connell 2001 Armia Boga: Proroctwo (The Prophecy 3: The Ascent) Gabriel Patrick Lussier Ulubieńcy Ameryki (America’s Sweethearts) Hal Weidmann Joe Roth Joe Dirt Anthony Benedetti/Clem Doore/Gert B. Frobe Dennie Gordon Afera naszyjnikowa (The Affair of the Necklace) Alessandro di Cagliostro Charles Shyer Złoty interes (Scotland, PA) Lejtnant McDuff Billy Morrissette Popcorn Shrimp scenariusz, reżyseria Christopher Walken Country Miśki (The Country Bears) Reed Thimple Peter Hastings Jungle Juice Roy Tony Vitale 2002 Złap mnie, jeśli potrafisz (Catch Me If You Can) Frank William Abagnale Sr., ojciec Franka Steven Spielberg Zakopana Betty (Plots with a View) Frank Featherbed Nick Hurran Engine Trouble Rusty (głos) Brad Barnes Poolhall Junkies Wujek Mike Flynn Mars Callahan 2003 Kangur Jack (Kangaroo Jack) Salvatore „Sal” Maggio David McNally Witajcie w dżungli (The Rundown/Welcome to the Jungle) Cornelius Bernard Hatcher Peter Berg Gigli Detektyw Stanley Jacobellis Martin Brest2004 Zawiść (Envy) J-Man Barry Levinson Żony ze Stepford (The Stepford Wives) Mike Wellington Frank Oz Człowiek w ogniu (Man on Fire) Paul Rayburn Na zakręcie (Around the Bend ) Turner Lair Jordan Roberts 2005 Polowanie na druhny (Wedding Crashers) Sekretarz William Cleary David Dobkin Domino Mark Heiss Tony Scott 2006 Romanse i papierosy (Romance & Cigarettes) Kuzyn Bo John Turturro Klik: I robisz, co chcesz (Click) Morty Frank Coraci Człowiek roku (Man of the Year) Jack Menken Barry Levinson Czarna magia (Fade to Black) Agent CIA Brewster Oliver Parker 2007 Piłki z jajami (Balls of Fury) Feng Robert Ben Garant Lakier do włosów (Hairspray) Wilbur Turnblad Adam Shankman 2008 Five Dollars a Day (zapisywane także jako $5 a Day) Nat Parker Nigel Cole 2009 Plan prawie doskonały (The Maiden Heist) Roger Barlow Peter Hewitt 2010 Życie jak plaża (Life's a Beach) Roy Callahan Tony Vitale Obywatel Brando (Citizen Brando) Joe Ridha Behi2011 Zabić Irlandczyka (Kill the Irishman) Alex 'Shondor' Birns Jonathan Hensleigh Czarny koń (Dark Horse) Jackie Todd Solondz2012 7 psychopatów (Seven Psychopaths) Hans Kieslowski Martin McDonagh Późny kwartet (A Late Quartet) Peter Mitchell Yaron Zilberman2013 Twardziele (Stand Up Guys) Doc Fisher Stevens The Power of Few Doke Leone Marucci Gods Behaving Badlyt Zeus Marc Turtletaub2014 Jersey Boys (Chłopaki z Jersey) Angelo „Gyp” DeCarlo Clint Eastwood Turks i Caicos (Turks & Caicos) Curtis Pelissier David Hare Peter Pan Live! Kapitan Hak Rob Ashford2015 When I Live My Life Over Again Paul Robert Edwards The Family Fang Caleb Fang Jason Bateman Joe Dirt 2: Beautiful Loser Anthony Benedetti/Clem Doore/Gert B. Frobe Fred Wolf2016 Eddie zwany Orłem (Eddie the Eagle) Warren Sharp Dexter Fletcher Księga dżungli (The Jungle Book) Król Louie (głos) Jon Favreau Jak zostać kotem (Nine Lives) Felix Grant Barry Sonnenfeld2017 Bękarty (Father Figures) doktor Walter Tinkler Lawrence Sher 2024 Diuna: Część druga Imperator Shaddam IV Corrino Denis Villeneuve
Seriale TV Rok film fabularny/serial TV Rola 1954–56 Guiding Light Michael „Mike” Bauer 1963 Naked City Chris Johannis 1970 Hawaii Five-O Walt Kramer 1977 Kojak Ben Wiley 2003 Juliusz Cezar (Julius Caesar) Katon Młodszy 2014 Piotruś Pan żyje! (Peter Pan Live!) Kapitan Hook2021The OutlawsFrank Sheldon2022RozdzielenieBurt
Gry wideo Rok Tytuł Rola 1996 Ripper Detektyw Vince Magnotta 1996 Privateer 2: The Darkening David Hassan 2003 True Crime: Streets of LA George 2005 True Crime: New York City Gabriel Whitting
Teledyski Rok Tytuł Wykonawca Rola 1993„Bad Girl”Madonnaanioł stróż 1995 „Breakin' Down” Skid Row Gabriel 2000„Weapon of Choice” Fatboy Slim także choreografia
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1979 Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy aktor drugoplanowy Łowca jeleni (1978) 1997 Malaga International Week of Fantastic Cinema Wyróżnienie specjalne Uzależnienie (1995)2003 Nagroda BAFTA Najlepszy aktor drugoplanowyZłap mnie, jeśli potrafisz (2002) Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych Najlepszy aktor drugoplanowy 2004 Festiwal Filmowy w Montrealu Najlepszy aktorNa zakręcie (2004) 2005 Nagroda Satelita Najlepszy aktor drugoplanowy w dramacie
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia szkockiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi