Moses Gaster (ur. 16Jacobs & Lipkind 1906. września 1865 w Bukareszcie, zm. 5 marca 1939 w Abingdon) – filolog i folklorysta rumuński, brytyjski rabin i działacz syjonistyczny oraz bibliofil.
Życiorys Dziadek Mosesa był w Rumunii bogatym kupcem tekstylnym, ojciec holenderskim dyplomatą działającym w Rumunii (m.in. konsulem)Rabinovitch 2015..
Gaster w 1874 uzyskał bakalaureat w Bukareszcie, po czym wstąpił do wrocławskiego Żydowskiego Seminarium Teologicznego, gdzie w 1881 zyskał uprawnienia rabina. Równolegle studiował także filologię na uniwersytetach we WrocławiuMoses Gaster Projects . i w Lipsku, w tym ostatnim uzyskując doktorat z filologii rumuńskiej.
Po studiach, w 1881, wrócił do rodzinnego miasta i do 1885 pracował na tamtejszym uniwersytecie jako wykładowca literatury i języka rumuńskiego. Dostał także posadę generalnego inspektora szkół.
Karierę przerwała w 1885 decyzja rządu o jego wydaleniu z kraju, spowodowana aktywną działalnością Gastera na rzecz równouprawnienia Żydów i jego krytyką antysemityzmu w Rumunii. Zatrudnił go Uniwersytet Oksfordzki na stanowisku wykładowcy literatury słowiańskiej. W 1887 został nadrabinemMaciej Łagiewski, 1997: Życie religijne gminy żydowskiej we Wrocławiu. W: Portret wrocławskich duchownych. Muzeum Historyczne we Wrocławiu, 1997, strona 65. gminy sefardyjskiej w Wielkiej Brytanii i funkcję tę pełnił do 1918, a w 1891 mianowano go dyrektorem żydowskiego seminarium teologicznego Judith Lady Montefiore College w Ramsgate, które to stanowisko piastował do 1896.
Zainteresowania naukowe Gastera były dość różnorodne: literatura i filologia rumuńska (m.in. opracował chrestomatię tekstów rumuńskich z lat 1550–1830), słowiańska, żydowska i samarytańska; folklorystyka rumuńska, żydowska i ogólnoeuropejska, w tej ostatniej głosił tezę o dużym wpływie wierzeń bogomiłów na folklor w różnych krajach Europy i na mistycyzm żydowski. Ponadto Gaster był kolekcjonerem – bibliofilem dokumentów piśmienniczych związanych z judaizmem, historią i kulturą żydowską i samarytańską. Jego kolekcja pośmiertnie weszła w skład zbiorów biblioteki Uniwersytetu ManchesterskiegoMoses Gaster collection ..
Jeszcze w czasie pracy w Rumunii zaangażował się w ruch syjonistyczny i wspieranie emigracji Żydów do Palestyny, w Wielkiej Brytanii stał się jednym z istotnych działaczy syjonizmu, będąc m.in. wiceprzewodniczącym pierwszego kongresu w Bazylei, który założył Organizację Syjonistyczną.
Nagrody członek honorowy Academia Română z 1929Strona Akademii z listą członków .
Wybrane publikacje książkowe Gastera Literatura populară română (1883). Wyd. I. G. Haiman, Bukareszt Jewish Folk-Lore in the Middle Ages (1887, Londyn) Chrestomatie Română (2 tomy, oba z 1891). Oba tomy wydane przez F.A. Brockhaus, Lipsk oraz Socecu & Co., Bukareszt. Chrestomatia z tomu 1 obejmuje teksty rumuńskie z lat 1550–1710, a t. 2 z lat 1710–1830. The Sword of Moses from an ancient manuscript book of magic, with introduction, translation, and index (1896, Londyn) The Chronicles of Jerahmeel (1899, Londyn) History of the Ancient Synagogue of the Spanish and Portuguese Jews (1901, Londyn)
Przypisy
Bibliografia Jacobs Joseph, Lipkind, Goodman 1906: „Moses Gaster”. Jewish Encyclopedia . Rabinovitch Simon, 2015: “A Bridge to the East: Moses Gaster as a Romanian Folkorist”, in Bérose – Encyclopédie internationale des histoires de l’anthropologie, Paryż .
Kategoria:Rumuńscy językoznawcy Kategoria:Brytyjscy językoznawcy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Oksfordzkiego Kategoria:Absolwenci Żydowskiego Seminarium Teologicznego we Wrocławiu Kategoria:Rabini w Wielkiej Brytanii Kategoria:Syjoniści Kategoria:Rumuńscy Żydzi Kategoria:Angielscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Bukareszcie Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1939