14 Mazurski Pułk, 14 Mazurska Brygada Zmotoryzowana – związek taktyczny Wojsk Obrony Wewnętrznej Wojska Polskiego. mały|Mundur żołnierzy służby zasadniczej 14 Brygady Zmotoryzowanej (1965–1992), replika
Historia Jednostka powstała na bazie Mazurskiej Jednostki KBW przekazanej do MON i przemianowanej w 1966 r. na 14 Mazurski Pułk WOWewn. im. gen. dyw. Bolesława KieniewiczaJacek Wygoda, Radosław Peterman, Zapomniane organy bezpieczeństwa państwa – Wojskowa Służba Wewnętrzna KBW i WOP, Wojskowa Służba Wewnętrzna Jednostek Wojskowych MSW, „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989” (1 (10)), Instytut Pamięci Narodowej, 2012, 135 (przypis 27), 155–158 (Zarządzenie prezesa Rady Ministrów nr 41 z dnia 24 VI 1965 r. w sprawie zmiany podporządkowania wojsk wewnętrznych KBW)..
Od 1 stycznia 1977 r. 14 Mazurski Pułk WOWewn. został przemianowany na 14 Mazurską Brygadę Zmotoryzowaną WOWewn i podporządkowany dowództwu Warszawskiego Okręgu WojskowegoJerzy Depo, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, „Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka” (1), 2012, s. 126, 139, ISSN 1899-6264.. Po rozwiązaniu WOWewn w 1989 r.Stanisław Jarmoszko: Wojsko Polskie pierwszej dekady transformacji: w poszukiwaniu teorii przemian. Wyd. Adam Marszałek, 2003, s. 175. . jednostka została zreorganizowana i w 1992 r. podporządkowana dowódcy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych ze zmienioną nazwą na 14 Pułk OchronyStanisław Jarmoszko: Wojsko Polskie pierwszej dekady transformacji: w poszukiwaniu teorii przemian. Wyd. Adam Marszałek, 2003, s. 175. ..
10 czerwca 1995 r. Pułk otrzymał sztandar ufundowany przez społeczeństwo Warmii i Mazur. Decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych dzień ten został ustalony jako Dzień Święta Pułku.
Na podstawie Ustawy z dnia 22 grudnia 1999 r. (Dz.U nr 2 z 2000 r., poz. 6) w 2001 r. Pułk rozformowanoDz.U. z 2001 r. nr 27, poz. 298. W dokumencie wyznaczono ostateczną datę likwidacji NJW MSWiA. Ich rozformowanie zakończone zostało 31 grudnia 2001 r., następnie żołnierze, z którymi nie rozwiązano stosunku służbowego, przeszli do dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministra Obrony Narodowej.Autopoprawka do projektu ustawy o Biurze Ochrony Rządu. „Sejm”. 2338-A, s. Art. 144, 14 lutego 2001. Warszawa: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej..
Zadania W czasie funkcjonowania w składzie WOWewn, i podporządkowania dowództwu Warszawskiego Okręgu Wojskowego zadaniem jednostki była ochrona obiektów rządowych w czasie wojny i innych zagrożeń, oraz pomoc organom MSW w okresie zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny oraz udział w zwalczaniu desantów powietrznych i ugrupowań dywersyjnychKajetanowicz 2013 ↓, s. 5.. W trakcie wydarzeń grudniowych na Wybrzeżu 1970 r. jeden batalion 14 Mazurskiego Pułku Wojsk Obrony Wewnętrznej został przegrupowany z Olsztyna do Gdańska, utworzono z niego odwód w sile 220 żołnierzy. Żołnierze jednostki pracowali m.in. przy budowie trasy szybkiego ruchu Warszawa-Katowice oraz Linii Hutniczo-Siarkowej (LHS).
Po podporządkowaniu jednostki dowódcy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych pełniła zadania ochrony obiektów rządowych i MSW, przydzielone tej formacji.
Dowódcy mjr dypl. Adam Kucharski mjr dypl. Leszek Posłuszny płk/ gen bryg. Edward Wejner (1976–1978) płk dypl. Roman Kalisz; płk mgr inż. Tadeusz Łopato
Przypisy
Bibliografia Jerzy Kajetanowicz: Wojska Obrony Terytorialnej Kraju w systemie bezpieczeństwa Polski w latach 1959–1989, Poligon 2013, nr 2. Polityka. nr 44(2165) 31 października 1998. Marek Hencler – Odmaszerować Edward Wejner: Wojsko i Politycy bez retuszu. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2006. . OCLC 76325172 Edward Jan Nalepa: Grudzień 1970 w dokumentach wojskowych. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. . OCLC 776641001
Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie Kategoria:Wojska Obrony Wewnętrznej Kategoria:Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe