Cukrownik białobrzuchy (Dacnis albiventris) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w północnej Ameryce Południowej. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern).
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku dokonał brytyjski przyrodnik Philip Lutley Sclater w 1852 roku, nadając mu nazwę Pipraeidea albiventris. Opis ukazał się na łamach czasopisma „Revue et Magasin de Zoologie Pure et Appliquée”. Jako miejsce typowe autor wskazał Nową Granadę (obecnie Bogota w Kolumbii). Nie wyróżnia się podgatunków.
Etymologia Dacnis: greckie daknis – rodzaj ptaka z Egiptu, dotychczas niezidentyfikowany, wymieniony przez Hezychiusza i Pompejusza Festusa. albiventris: „biały”, ventris „brzuch”.
Morfologia Mały ptak o krótkim, stożkowym, szpiczastym i lekko zaokrąglonym czarniawym dziobie, górna szczęka nieco dłuższa. Nogi szare. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Tęczówki u samców jasnożółtozłote, u samic od jasnobrązowych do szarobrązowych. Samce: mają jasne kobaltowoniebieskie górne części ciała, głowę, kark, gardło, szyję i piersi, na twarzy czarna maska rozszerzająca się od nasady dzioba do pokryw nausznych. Brzuch, zad i pokrywy podogonowe białe, boki szarawe. Pokrywy skrzydeł są czarne z kobaltowymi obrzeżami lotek. Ogon czarny. Samice: górne partie ciała matowooliwkowe, dolne żółtawe. W okolicach zadu oliwkowozielone. Lotki pierwszego rzędu z czarniawymi obrzeżami. Środkowa część brzucha jest bardziej żółtawa niż reszta dolnych części ciała, a gardło szarawobiałe. Młode osobniki są podobne do dorosłych samic.
Długość ciała 10–10,9 cm, masa ciała 11–11,5 g.
Zasięg występowania Cukrownik białobrzuchy występuje na terenach położonych do wysokości 1000 m n.p.m., większość obserwacji miała miejsce jednak poniżej poziomu 400 m n.p.m. (w Ekwadorze poniżej 300 m n.p.m., a w Wenezueli poniżej 200 m n.p.m.). Jego zasięg występowania, według szacunków organizacji BirdLife International, obejmuje około 2,93 mln km². Główny obszar występowania rozciąga się od nisko położonych obszarów górnej części dorzecza Amazonki do wschodnich podnóży Andów. Gatunek ten występuje w północno-wschodnim Peru, południowym i wschodnim Ekwadorze, środkowej i południowej Kolumbii, północno-zachodniej Brazylii i południowej Wenezueli. Cukrownik białobrzuchy był także obserwowany w środkowej Brazylii w stanie Pará odległym o ponad 1000 km od głównego obszaru występowania.
Ekologia Jego głównym habitatem są półotwarte siedliska w wilgotnych, wiecznie zielonych lasach tropikalnych, spotykany jest także na sawannach, wzdłuż granic lasów, w okolicach polan, brzegów rzek i jezior. Jest gatunkiem osiadłym. Cukrownik białobrzuchy jest gatunkiem w zasadzie wszystkożernym, do jego diety należą owoce, nektar i owady. Zazwyczaj występuje w stadach mieszanych z innymi gatunkami ptaków, pojedynczo, w parach lub małych grupach tego samego gatunku. Spotykany jest głównie w środkowych i górnych partiach lasów.
Rozmnażanie Brak jest informacji o rozrodzie tego gatunku. Autorzy Birds of the World uważają, że gniazdo i miejsce jego umieszczenia jest analogiczne do innych gatunków tego rodzaju: cukrownika żółtobrzuchego, cukrownika modrolicego czy cukrownika niebieskiego.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN cukrownik białobrzuchy jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako rzadki i rozmieszczony punktowo. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1852 roku Kategoria:Taksony opisane przez Philipa Lutleya Sclatera Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Wenezueli