Budynek plebanii ewangelicko-augsburskiej przy ul. ks. bpa Herberta Bednorza 20 w Katowicach – budynek wzniesiony w latach 1907–1908 w stylu historyzmu z elementami neogotyku, jako plebania parafii ewangelicko-augsburskiej w Katowicach-Szopienicach, zniszczony w 2023 roku. Obiekt był ujęty w gminnej ewidencji zabytków Katowic.
Opis Obiekt określano jako dom parafialny. Wzniesiono go jako budynek murowany z cegły, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, nakryty dachem czterospadowym z lukarnami, kryty dachówką. W kondygnacji pierwszej (przyziemie) znajdowała się kancelaria parafialna i archiwum. Strop nad przyziemiem był murowany (tzw. strop Kleina), a pomiędzy piętrami – stropy drewnianeStudium historyczno-urbanistyczne Katowic w granicach administracyjnych, opracowane na zlecenie Urzędu Miasta Katowic; Szopienice - tom 1, Kraków 1995, s. 79.. Pierwotnie z mieszkania kościelnego na plebanii można było wyjść na wschód w kierunku kościoła; dopiero w latach 90. XX w. schody i drzwi w tym miejscu zlikwidowanoMichał Dzióbek, Ewangelicy w Katowicach. Przewodnik, Katowice 2017, s. 109..
Kamień węgielny pod budowę obiektu położono 31 maja 1907, a uroczystego otwarcia dokonano 6 marca 1908Michał Bulsa, Utracony ceglany zabytek, czyli kilka słów o budynku plebanii ewangelickiej w Katowicach-Szopienicach przy ul. ks. bpa H. Bednorza 20, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Śląskiego” 2025, t. 17, s. 20..
W budynku, pełniącym też funkcje mieszkalne, znajdowała się m.in. siedziba Fundacji z Pasją, a w przeszłości redakcja gazety „Miesięcznik Roździeński” (w latach 2018–2020)„Miesięcznik Roździeński”, 1 (1), Polska Press Sp. z o.o., Oddział Poligrafia, Drukarnia w Sosnowcu, 2018, s. 1, ISSN 2544-9915 (pol.)..
Zniszczenie thumb|left|Miejsce po zniszczonym budynku – stan w marcu 2025 W wyniku wybuchu gazu 27 stycznia 2023 obiekt został w znacznej części zniszczony, a dwie osoby zginęły. W kolejnych dniach obiekt całkowicie rozebrano.
Według wstępnych ustaleń przyczyną zniszczenia obiektu był wybuch gazu, wydobywającego się z celowo rozszczelnionej instalacji gazowej przez jedną z rodzin, zamieszkujących budynekWybuch w kamienicy w Szopienicach to było rozszerzone samobójstwo? Nowe fakty 24kato.pl [dostęp 2023-02-02]. Według doniesień prasowych mogło to być intencjonalne rozszerzone samobójstwoW plebanii w Szopienicach doszło do "rozszerzonego samobójstwa". Bp Niemiec o wybuchu i liście zostawionym przez ofiary deon.pl [dostęp 2023-02-02]Nowe doniesienia ws. wybuchu w Katowicach. Powodem zbiorowe samobójstwo? rp.pl [dostęp 2023-02-02], na co wskazywały listy wysłane do kilku redakcji telewizyjnych przez rodzinęNowe informacje ws. wybuch gazu w Katowicach. Czy było to rozszerzone samobójstwo? i.pl [dostęp 2023-02-02]Wybuch gazu w Katowicach nie był przypadkowy? Szokujący trop w sprawie tragedii na plebanii. Jest list od ofiar! Rozszerzone samobójstwo? dziennikzachodni.pl [dostęp 2023-02-02]. W lipcu 2024 zapadł wyrok sądu drugiej instancji, potwierdzający winę rodziny, która zamieszkiwała w budynku. Skazano Edwarda D., za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa eksplozji gazu ziemnego, poprzez rozkręcenie instalacji przy kuchence gazowej, co doprowadziło do katastrofy w postaci wybuchu gazuDoprowadził do wybuchu gazu na plebanii w Katowicach. Edward D. został skazany prawomocnym wyrokiem! katowice.naszemiasto.pl pdostep 2024-07-30].
Z budynku uratowano m.in. zabytkowe pianino, stanowiące element wyposażenia mieszkania proboszczaNiezwykłe pianino, które przetrwało tragedię w Szopienicach. Spadło z pierwszego piętra na gruz [Wideo+zdjęcia ] www.wkatowicach.eu [dostęp 2023-02-02]. Ocalało także w całości archiwum parafialne, znajdujące się w kancelarii parafialnej na poziomie kondygnacji -1. Wybuch uszkodził też witraże i okna w pobliskim kościele Zbawiciela, a także okna i wnętrza znajdujących się po przeciwnej stronie ulicy dwóch budynków szkolnych: Szkoły Podstawowej nr 55 (dach szkoły, okna z futrynami, drzwi wewnętrzne, meble i wyposażenie) oraz Zespołu Szkół Przemysłu Spożywczego im. J. RymeraWybuch gazu w Katowicach. Społeczność Szkoły Spożywczej jest wstrząśnięta: budynek jest zniszczony również w środku. ZDJĘCIA dziennikzachodni.pl [dostęp 2023-02-02].
Przypisy
Katowice Katowice Kategoria:Szopienice-Burowiec Kategoria:Nieistniejące obiekty budowlane w Katowicach Kategoria:Zniszczone budynki w Katowicach