Atezolizumab (nazwa handlowa: Tecentriq, produkowany przez firmę Roche Pharma AG) – przeciwnowotworowy lek immunomodulujący, humanizowane przeciwciało monoklonalne klasy IgG1κ przeciwko PD-L1.
Mechanizm działania U osób zdrowych układ PD-1/PD-L1 (receptor-ligand) należy do ważnych mechanizmów regulacyjnych układu immunologicznego, stanowiąc hamujący punkt kontrolny obecny na powierzchni limfocytów T. Powoduje on hamowanie odpowiedzi immunologicznej i promowanie tolerancji immunologicznej poprzez modulację aktywności limfocytów T, aktywację apoptozy antygenowo specyficznych limfocytów T, hamowanie apoptozy limfocytów T regulatorowych i produkcję cytokin. Blokada przez atezolizumab w mikrośrodowisku guza oddziaływania pomiędzy PD-1 i PD-L1 powoduje odblokowanie aktywności limfocytów T i prowadzi do niszczenia komórek nowotworowych.
Atezolizumab wywiera swoje działanie poprzez odmienny mechanizm niż wcześniejsze leki z tej grupy, takie jak niwolumab czy pembrolizumab (przeciw PD-1).
Zastosowanie Europejska Agencja Leków zatwierdziła atezolizumab do leczenia w Unii Europejskiej w następujących wskazaniach: rak urotelialny niedrobnokomórkowy rak płuc we wczesnym stadium z przerzutami drobnokomórkowy rak płuca potrójnie ujemny rak piersi rak wątrobowokomórkowy
Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła atezolizumab do leczenia następujących schorzeń: niedrobnokomórkowy rak płuc drobnokomórkowy rak płuca rak wątrobowokomórkowy czerniak złośliwy mięsak pęcherzykowy W 6 lat po zatwierdzeniu atezolizumabu do leczenia raka urotelialnego, w listopadzie 2022 roku firma Roche zdecydowała o wycofaniu leku z amerykańskiego rynku.
Działania niepożądane Najczęstsze działania niepożądane występujące przy stosowaniu atezolizumabu w monoterapii to: osłabienie, brak apetytu, nudności, wymioty, kaszel, duszność, biegunka, wysypka, gorączka, ból kręgosłupa, stawów, mięśni i kości, świąd skóry oraz zakażenie dróg moczowych.
Najczęstsze działania niepożądane podczas stosowania z innymi lekami przeciwnowotworowymi to: neuropatia obwodowa, nudności, niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość, wysypka, osłabienie, zaparcia, brak apetytu, biegunka i kaszel.
Przeciwwskazania, ostrzeżenia i środki ostrożności Atezolizumab jest przeciwwskazany przy znanej lub podejrzewanej alergii na substancję czynną lub jakąś z substancji pomocniczych.
Należy zwrócić szczególną uwagę na powikłania o podłożu immunologicznym w związku z leczeniem atezolizumabem: zapalenie płuc na tle immunologicznym zapalenie wątroby na tle immunologicznym zapalenie jelita grubego na tle immunologicznym zaburzenia hormonalne na tle immunologicznym zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu na tle immunologicznym neuropatie na tle immunologicznym, także zespół miasteniczny lub zespół Guillaina-Barrégo zapalenie trzustki na tle immunologicznym zapalenie mięśnia sercowego na tle immunologicznym zapalenie trzustki na tle immunologicznym zapalenie nerek na tle immunologicznym zapalenie mięśni na tle immunologicznym ciężkie reakcje skórne na tle immunologicznym inne działania niepożądane na tle immunologicznym
Podstawą leczenia reakcji niepożądanych na tle immunologicznym jest stosowanie kortykosteroidów.
Dawkowanie Zalecane dawkowanie to 1200 mg atezolizumabu, podawane we wlewie dożylnym trwającym 30–60 minut, co 3 tygodnie.
W 2023 r. brytyjska Medicines and Healthcare products Regulatory Agency dopuściła stosowanie leku w formie zastrzyku podskórnego.
Czas trwania leczenia: do czasu utraty korzyści klinicznej lub do wystąpienia niemożliwych do opanowania objawów niepożądanych.
Preparaty Nazwa handlowa Tecentriq – koncentrat do przygotowania roztworu do podawania dożylnego.
Ciąża i laktacja U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia atezolizumabem i przez 5 miesięcy po zakończeniu leczenia. Na podstawie mechanizmu działania leku i badań na myszach występuje ryzyko, że podanie leku w ciąży może spowodować uszkodzenie lub śmierć wewnątrzmaciczną płodu.
Nie ma informacji czy atezolizumab przenika do mleka kobiet karmiących, w związku z tym należy podjąć decyzję, czy zaprzestać karmienia piersią, czy przerwać leczenie, rozważając korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz z leczenia dla kobiety.
Nie ma danych klinicznych dotyczących możliwego wpływu atezolizumabu na płodność oraz toksycznego wpływu leku na reprodukcję i rozwój potomstwa.
Przypisy
Kategoria:ATC-L01 Kategoria:Przeciwciała monoklonalne Kategoria:Leki biologiczne