Autobahnkirche (również Autobahnkapelle) – kościoły i kaplice w Niemczech, zlokalizowane bezpośrednio przy autostradach lub w ich najbliższym sąsiedztwie, stanowiące chrześcijańskie miejsca kultu, uznane (lub zbudowane specjalnie w tym celu) jako kościoły lub kaplice przydrożne dla zmotoryzowanych podróżnych.
Charakterystyka
thumb|260px|Wnętrze świątyni w Medenbach (części Wiesbaden) W założeniu świątynie przy autostradach służyć mają indywidualnej refleksji, medytacji czy modlitwie, a w tym zakresie nie tylko przyczyniać się do indywidualnego rozwoju wiernych, ale też nastrajać pośrednio do bezpiecznej i rozważnej jazdy. Według stanu na 1 stycznia 2025, w Niemczech funkcjonuje 45 takich obiektów kultu.
Pierwszy niemiecki Autobahnkirche otwarto w 1956 r. - a konsekrowano 12 października 1958 - w Adelsried nieopodal Augsburga (Bawaria) na autostradzie A8. W 1978 r. powstała Versicherer im Raum der Kirchen Akademie, zajmująca się koordynacją projektu. Jej celem jest propagowanie wartości chrześcijańskich i angażowanie się w różne działania na styku kościoła i społeczeństwa. Realizowane są one wspólnie z organizacjami kościelnymi, charytatywnymi i diakońskimi. Od lat 90. XX wieku organizacja koordynuje i wspiera strukturalnie rozbudowę sieci kościołów przy autostradach, co traktuje jako element duszpasterstwa turystycznego (m.in. wydawanie broszur, modlitewników, czy opieka nad dziećmi po wypadkach drogowych).
Co roku z Autobahnkirchen korzysta około miliona osób. W 2007 r. Versicherer im Raum der Kirchen Akademie zleciła badanie osób odwiedzających kościoły autostradowe. Okazało się, że uczęszczają do nich głównie osoby rzadko spotykane w kościołach tradycyjnych: żonaci mężczyźni po 40. roku życia, z wykształceniem średnim i wyższym. Osoby zamężne z dziećmi uczęszczają do kościołów przy autostradach częściej niż osoby stanu wolnego, a katolicy częściej niż protestanci. Poza tym dwóch na pięciu odwiedzających ma niewielki związek z jakimkolwiek kościołem. Autorzy badania opisują typowego gościa Autobahnkirche, jako osobę spontaniczną, nie planującą wcześniej odwiedzin w świątyni.
Idea Idea Autobahnkirchen wywodzi się ze średniowiecznej tradycji budowy kaplic i krzyży przy drogach. Miejsca takie służyły wędrowcom, pielgrzymom i podróżnikom, jako punkty pokrzepienia duszy, modlitwy i refleksji, przypominające o obecności Boga podczas podróży. Obecne kościoły przydrożne pełnić mają podobną funkcję, stanowiąc element zatrzymania w pospiesznym życiu.
Kryteria Do kategorii Autobahnkirche zaliczone mogą być tylko świątynie chrześcijańskie, spełniające określone przez zarządcę kryteria. Budowle powstają wyłącznie w wyniku inicjatyw lokalnych lub regionalnych. Ani w Kościele protestanckim, ani w Kościele katolickim nie ma centralnego zarządcy, który jest odpowiedzialna w sensie dyrektywnym za te miejsca kultu. W związku z tym kościoły i kaplice autostradowe są projektowane lub wyznaczane bardzo różnie pod względem stylowym, jak również nie są ujednolicone pod względem opieki i utrzymywania porządku. Nawet ich oznakowanie nie jest do końca ujednolicone.
Kościół musi mieć bezpośrednie połączenie z miejscem obsługi autostrady lub zjazdem z autostrady, przy czym w tym drugim przypadku odległość nie może przekraczać tysiąca metrów. Na budowę nowego obiektu należy uzyskać zgodę Federalnego Ministerstwa Transportu i Infrastruktury Cyfrowej. Ponieważ kościół przy autostradzie wiąże się z generowaniem dodatkowego ruchu, nie są zalecane lokalizacje w obrębie dużych miast. Odległość między dwoma kościołami autostradowymi na tej samej autostradzie powinna wynosić co najmniej 80 kilometrów. Muszą być w pobliżu dostępne miejsca parkingowe i urządzenia sanitarne. Obiekty muszą być odpowiednio oznakowane i mieć zgodę odpowiedzialnej wspólnoty i diecezji lub kościoła regionalnego. Muszą być zapewnione minimalne godziny otwarcia (codziennie od 8:00 do 20:00). Wnętrze kościoła lub kaplicy przy autostradzie winno być wystarczająco duże, aby pomieścić łącznie grupę osób jadących autokarem.
Kościoły autostradowe poza Niemcami Autobahnkirchen funkcjonują również w Austrii. Ponadto świątynie przy autostradach stawiane są w Szwecji, Norwegii, Finlandii, Danii, Estonii, Rosji oraz w Czechach, gdzie pierwszy otwarto w 2008 r. przy autostradzie D5, w pobliżu Pilzna.
Lista Autobahnkirchen Kościołu autostradowe w Niemczech: Nr autostradyKościół / kaplicaMiejscowośćZjazd z autostradyZdjęcie1Ökumenische Autobahnkapelle Dammer BergeDammer BergeRaststätte Dammer Berge130x130px1Autobahnkapelle RoxelRoxelRaststätte Münsterland130x130px1Ökumenische Autobahn- und Radwegekirche St. Paul WittlichWittlichWittlich-Mitte130x130px2Autobahn- und Ortskirche ExterExterVlotho-West130x130px2Evangelische Autobahnkirche St. BenediktHohenwarslebenIrxleben130x130px2Ökumenische Autobahnkapelle HammRhynernRastanlage Rhynern-Nord130x130px3Autobahnkirche MedenbachWiesbaden-MedenbachTank- und Rastanlage Medenbach130x130px3Autobahnkirche GeiselwindSie ist Deutschlands erste private ökumenische Autobahnkirche: die Autobahnkirche „Licht auf unserem Weg“, https://www.autobahnkirche-geiselwind.de/impressum.htmlGeiselwindGeiselwind183x183px4Peter-und-Paul-Kirche Uhyst a. T.Uhyst am TaucherUhyst am Taucher130x130px4Jakobikirche WilsdruffWilsdruffWilsdruff130x130px4Evangelische Autobahnkirche GelmerodaGelmerodaWeimar130x130px4Autohofkapelle SchwabhausenSchwabhausenGotha173x173px5Autobahnkirche St. ChristophorusBaden-BadenBaden-Baden130x130px6Ökumenische Autobahnkirche Heilige DreifaltigkeitWaidhausWaidhaus130x130px6Ökumenische Autobahnkapelle ChristophorusBraunsbachParkplatz Kochertalbrücke-Süd130x130px|ABK Christophorus7 / 39evangelische Kirche St. NikolaiGrasdorfDerneburg/SalzgitterBaddeckenstedt130x130px7 / 39Unbefleckte Empfängnis MariäGrasdorfDerneburg/SalzgitterBaddeckenstedt130x130px7 / 49Ökumenische Autobahnkapelle „Licht auf dem Weg“Kassel-LohfeldenAutohof Lohfeldener Rüssel am Autobahnkreuz Kassel-Mitte130x130px7Autohofkapelle KirchheimKirchheimKirchheim7Autobahnkapelle Gramschatzer WaldHausen bei WürzburgGramschatzer Wald130x130px8katholische Autobahnkirche Maria, Schutz der ReisendenHorgauAdelsried130x130px9Stadt- und Klosterkirche BrehnaBrehnaHalle/Bitterfeld130x130px9Katholische Autobahnkirche St. ChristophorusHimmelkronBad Berneck130x130px9Katholische Autobahnkirche St. Thomas von AquinTrockauTrockau154x154px10Evangelische Autobahnkirche ZeestowZeestowBrieselang130x130px11Evangelische Autobahnkirche WerbellinWerbellinWerbellin130x130px13Kościół w DubenDubenDuben130x130px14Evangelische Kirche St. PetriBrumbyCalbe (Saale)173x173px19 / 20Evangelische Autobahn- und Gemeindekirche KavelstorfKavelstorfKavelstorf130x130px31Katholische Autobahnkapelle St. AntoniusGescherGescher/Coesfeld130x130px31Ökumenische Autobahnkapelle „Jesus – Brot des Lebens“GeesteRastplatz Heseper Moor130x130px38Kirche RothenschirmbachRothenschirmbachLutherstadt Eisleben130x130px40Epiphaniaskirche (Autobahnkirche RUHR)BochumAusfahrt Bochum-Hamme130x130px44Autohofkapelle DiemelstadtDiemelstadtDiemelstadt44Autohofkapelle Hessisch LichtenauHessisch LichtenauHessisch Lichtenau-Mitte45Autobahnkirche SiegerlandNeubau 2013; https://www.autobahnkirche-siegerland.de/WilnsdorfWilnsdorf130x130px57Ökumenische Autobahnkapelle GeismühleKrefeldRastplatz Geismühle130x130px57Autobahnkapelle St. RaphaelNievenheimRaststätte Nievenheim130x130px61Evangelische Martinskirche WaldlaubersheimWaldlaubersheimWaldlaubersheim130x130px66Autohofkapelle SchlüchternSchlüchternSchlüchtern-Nord71Ökumenische AutobahnkircheBibraRastplatz Thüringer Tor130x130px|alternativtext=73Autobahnkirche St. KilianSt. KilianSchleusingen130x130px81Autobahnkapelle im Hegau (Emmauskapelle)EngenTank- und Rastanlage „Im Hegau“130x130px96Katholische Autobahn- und Ortskirche „Maria am Wege“WindachSchöffelding130x130px96Galluskapelle WinterbergLeutkirch OT TautenhofenRastplatz Winterberg130x130px
Przypisy
Kategoria:Autostrady w Niemczech Kategoria:Chrześcijaństwo w Niemczech