Wybory parlamentarne w Czechach w 2021 roku – odbyły się w Czechach 8 i 9 października 2021. W ich wyniku wybrano 200 członków Izby Poselskiej IX Kadencji.
Tło Po wyborach parlamentarnych w Czechach w 2017 krajem rządził mniejszościowy rząd składający się z ANO 2011 (ANO) kierowanego przez ówczesnego premiera Andreja Babiša oraz Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (ČSSD), kierowanej przez ówczesnego ministra spraw wewnętrznych Jana Hamáčka, wraz ze wsparciem Komunistycznej Partii Czech i Moraw (KSČM) do kwietnia 2021. Największą partią opozycyjną była Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS), zaraz za nią uplasowała się Czeska Partia Piratów. Inne partie w Izbie Poselskiej to SPD, TOP 09, STAN i KDU-ČSL.
Babiš ponownie kandydował, jako lider ANO, na kandydata na premiera, a główne partie parlamentarnej opozycji utworzyły dwa sojusze wyborcze, oraz (sojusz Czeskiej Partii Piratów oraz STAN). ANO prowadziło w sondażach przedwyborczych, na kolejnych miejscach były kolejno SPOLU oraz PirStan. W wyborach doszło jednak do niespodziewanego zwycięstwa liberalno-konserwatywnego sojuszu SPOLU, który otrzymał najwięcej głosów, podczas gdy populistyczne ANO uzyskało najwięcej mandatów. Żaden sondaż nie umieścił SPOLU na pierwszym miejscu przed głosowaniem.
Partie opozycyjne zdobyły większość w Izbie Poselskiej i zgodziły się na utworzenie koalicyjnego rządu z liderem SPOLU Petrem Fialą jako nowym premierem. Lewicowe ČSSD i KSČM po raz pierwszy od rozpadu Czechosłowacji w 1993 nie przekroczyły progu wyborczego, przez co nie przysługiwały im żadne mandaty w Izbie Poselskiej. Piraci, będący jedną z czołowych partii opozycyjnych, ponieśli poważną klęskę w wyniku, stosowanej dopiero od tych wyborów, nowej ordynacji wyborczej – głosowania preferencyjnego i zdobyli zaledwie 4 mandaty w Izbie Poselskiej. Petr Fiala został mianowany nowym premierem 28 listopada 2021, a reszta nowego gabinetu została powołana 17 grudnia 2021. System wyborczy W wyborach parlamentarnych w 2017, 200 posłów do Izby Deputowanych zostało wybranych z 14 okręgów wielomandatowych w drodze proporcjonalnej reprezentacji z progiem wyborczym wynoszącym 5% dla partii, 10% dla sojuszy dwupartyjnych, 15% dla sojuszy trójpartyjnych oraz 20% dla sojuszy czterech lub więcej partii. Przydzielanie miejsc odbywało się za pomocą metody D'Hondta. Głosujący mogli oddać głos preferencyjny maksymalnie czterem kandydatom z listy. Kandydaci, którzy otrzymają głosy preferencyjne od ponad 5% wyborców, są przenoszeni na początek swojej listy; w przypadku, gdy więcej niż jeden kandydat otrzyma więcej niż 5% głosów preferencyjnych, są oni klasyfikowani według otrzymanych głosów.
Początkowo spodziewano się, że wybory parlamentarne w 2021 odbędą się przy użyciu tego samego systemu wyborczego, Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak, na podstawie skargi złożonej przez grupę senatorów z Burmistrzów i Niezależnych, KDU-ČSL i TOP 09, że system wyborczy był nieproporcjonalny i preferował większe partie. Decyzja Trybunału Konstytucyjnego, opublikowana 3 lutego 2021, ustaliła próg dla sojuszy na poziomie 5% i usunęła niektóre przepisy dotyczące podziału mandatów. Przed wyborami weszły w życie nowe przepisy, ustanawiające próg 5% dla pojedynczych partii, 8% dla koalicji dwóch partii i 11% dla koalicji trzech lub więcej partii.
Partie polityczne Tabela przedstawia listę partii politycznych reprezentowanych w Izbie Poselskiej po przeprowadzonych w 2017 wyborach parlamentarnych. Nazwa Ideologia Lider wynik z 2017 Głosy (%)MiejscaANO PopulizmAndrej Babiš 29,6% 78 ODS Liberalny konserwatyzmPetr Fiala 11,3% 25 Piraci Polityka piratówIvan Bartoš 10,8% 22 SPD Prawicowy populizmTomio Okamura 10,6% 22 KSČM KomunizmVojtěch Filip 7,8% 15 ČSSD SocjaldemokracjaJan Hamáček 7,3% 15 KDU-ČSL Chrześcijańska demokracjaMarian Jurečka 5,8% 10 TOP 09 Liberalny konserwatyzmMarkéta Adamová 5,3% 7 STAN LiberalizmVít Rakušan 5,2% 6
Wyniki PartiaGłosy%ZmianaMandatyZmiana1 493 90527,79 +5.3671 +29ANO 20111 458 14027,13–2.5172–6839 77615,62–0.3637 +9Wolność i Demokracja Bezpośrednia513 9109,56–1.0820–2251 5624,68Nowa0NowaCzeska Partia Socjaldemokratyczna 250 3974,66–2.620–15Komunistyczna Partia Czech i Moraw193 8173,61–4.160–15148 4632,76 +1.200071 5871,33Nowa0NowaPartia Zielonych53 3430,99–0.4700Otevřeme Česko21 8040,41Nowa0Nowa16 8230,31Nowa0NowaMorawianie14 2850,27Nowa0Nowa11 5310,21–0.11008 6350,16Nowa0Nowa8 5990,16Nowa0Nowa6 7750,13Nowa0Nowa5 1670,10 +0.09003 6980,07Nowa0Nowa1 6480,03Nowa0NowaLevice6390,01Nowa0Nowa5860,01 +0.0000Głosy nieważne36 794 – – – –Razem5 411 884100,00 –200 –Frekwencja8 275 75265,39Źródło: Volby
Podział miejsc dla poszczególnych partii +Wyniki według partiicentruj|300x300pxPartiaMiejsca +/– ANO 2011 72 –6 Obywatelska Partia Demokratyczna 34 +9 Burmistrzowie i Niezależni 33 +27 KDU-ČSL 23 +13 Wolność i Demokracja Bezpośrednia 20 –2 TOP 09 14 +7 Czeska Partia Piratów 4 –18
Przypisy
Linki zewnętrzne oficjalna strona
Kategoria:2021 w Czechach 2021 Czechy