thumb|Tefroseris całolistny główkowaty T. integrifolia subsp. capitata Tefroseris (Tephroseris (Rchb.) Rchb.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 44 gatunki. Występują one w strefie umiarkowanej i subarktycznej półkuli północnej – w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce rodzaj reprezentowany jest przez cztery gatunki: tefroserisa całolistnego T. integrifolia, starca kędzierzawego Tephroseris crispa, starca błotnego T. palustris i starca długolistnego T. papposa (poza tym dwa podgatunki T. integrifolia bywają podnoszone do rangi gatunków – tefroseris całolistny główkowaty (starzec główkowaty) T. integrifolia subsp. capitata i tefroseris całolistny pomarańczowy (starzec pomarańczowy) T. integrifolia subsp. aurantiaca). Mimo odrębnego pochodzenia, przynależności do odmiennych podplemion, gatunki z tego rodzaju były i wciąż bywają łączone z rodzajem starzec Senecio.
Tefroseris całolistny T. integrifolia bywa uprawiany jako roślina ozdobna.
Morfologia Pokrój Na ogół byliny lub rośliny dwuletnie, tylko w przypadku T. palustris rośliny roczne o pędzie dętym z bulwiasto zgrubiałą nasadą. Łodygi pojedyncze lub w luźnych skupieniach, wzniesione, osiągające od 10 do ponad 100 cm. Pędy zwykle pajęczynowato owłosione. Liście Odziomkowe i łodygowe, skrętoległe, siedzące, ale często z nasadą blaszki zwężoną u nasady lub ogonkowe. Górne liście siedzące i mniejsze od dolnych. Blaszki niepodzielone, całobrzegie, piłkowane lub ząbkowane, czasem faliste lub pierzasto wcinane, zwykle owłosione. Kwiaty Zebrane w niezbyt liczne lub pojedyncze koszyczki, czasem też w liczbie kilkudziesięciu, tworzących podbaldachy na szczycie pędu. Okrywy są półkuliste lub dzwonkowate o średnicy od 8 do kilkunastu mm. Listki okrywy wyrastają w jednym lub rzędach, są prosto wzniesione i wolne, mają kształt lancetowaty do równowąskiego, na końcach są błoniaste, poza tym zwykle pajęczynowato owłosione. U nasady okrywy brak dodatkowych listków. Dno kwiatostanowe jest płaskie lub lekko wypukłe i gładkie – bez plewinek. Kwiatów języczkowych czasem brak albo jest ich 8, 13 lub 21, mają barwę żółtą lub żółtopomarańczową. Są one słupkowe i płodne. W środkowej części koszyczka rozwijają się kwiaty obupłciowe rurkowate. Ich korona jest w dole rurkowata, zakończona 5 równowąskimi łatkami prosto wzniesionymi lub odgiętymi, barwy żółtej lub żółtopomarańczowej, rzadko kremowej lub czerwonawej. Owoce Niełupki walcowate, 10-żebrowe lub 10-nerwowe, nagie lub lekko omszone. Puch kielichowy trwały, w postaci kilkudziesięciu białych lub brązowawych włosków. Rodzaje podobne Starzec Senecio w Europie różni się obecnością dodatkowych listków u nasady okrywy, nieciągłą strefą płodną znamion.
Systematyka Rodzaj z podplemienia Tussilagininae plemienia Senecioneae z podrodziny Asteroideae i rodziny astrowatych Asteraceae. Mimo że gatunki tu zaliczane wyodrębnione zostały w 1841 roku w randze rodzaju, przez znaczną część XIX i XX wieku na ogół traktowane były jako sekcja Tephroseris w obrębie rodzaju starzec Senecio. Odrębność tego rodzaju na podstawie kryteriów morfologicznych wykazana została przez Kåre Bremera w 1994 i na początku XXI wieku potwierdzona została w analizach molekularnych. Rodzaj należy do odrębnego niż Senecio podplemienia, w obrębie którego wchodzi w skład grupy (kladu) Ligularia-Cremanthodium-Parasenecio. Zaliczanie tych gatunków do rodzaju Senecio czyni z niego takson polifiletyczny.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Asteroideae