Dowództwo Połączonych Sił Powietrznych Europy Centralnej () – nieistniejące już jedno z dowództw taktyczno-operacyjnych NATO.
Formowanie i zmiany organizacyjne W kwietniu 1951 generał Dwight Eisenhower podpisał rozkaz powołujący Naczelne Dowództwo Połączonych Sił Sojuszniczych NATO w Europie (ACE). Obszar Europy podzielono na trzy teatry działań wojennych, w tym Centralny (Środkowoeuropejski) Teatr Działań Wojennych.
Konsekwencją rozkazu było powołanie Dowództwo Połączonych Sił Sojuszniczych Europy Centralnej AFCENT. Ze względu na duże różnice stanowisk pomiędzy USA, Wielką Brytanią i Francją, a dotyczące relacji i podległości sił na Centralnym TDW, kierował nim osobiście generał Eisenhower. Podlegał mu bezpośrednio dowódca Połączonych Sił Powietrznych Europy Centralnej CINCAIRCENT.
W 1953 nastąpiła pierwsza restrukturyzacja dowództw NATO w Europie. Odtworzono Dowództwo Połączonych Sił Sojuszniczych Europy Centralnej AFCENT i podporządkowano mu Dowództwo Połączonych Sił Powietrznych stacjonujące w Fontainebleau we Francji.
W latach 60. XX w. Francja wycofała się ze struktury militarnej NATO. Konsekwencją było między innymi rozwiązanie Dowództwa Połączonych Sił Powietrznych Europy Centralnej AIRCENT, a dotychczas podległe jemu siły podporządkowano bezpośrednio Dowódcy Połączonych Sił Sojuszniczych Europy Centralnej AFCENT.
W 1974 odtworzono Połączone Dowództwo Sił Powietrznych Europy Centralnej (Allied Air Forces Central Europe AAFCE), tym razem z siedzibą w Ramstein, któremu podporządkowano ponownie 2. i 4 Połączone Taktyczne Siły Powietrzne.
Dalsze przekształcenia Po rozpadzie Związku Radzieckiego i zakończeniu „zimnej wojny” podjęto szereg decyzji w zakresie restrukturyzacji struktur dowodzenia NATO. W 1993 zintegrowano Dowództwo Połączonych Sił Powietrznych Centralnej Europy AAFCE w Ramstein, dowództwo 2 ATAF w Mönchengladbach oraz dowództwo 4 ATAF w Heidelbergu i utworzono Dowództwo Połączonych Sił Powietrznych Centralnej Europy AIRCENT. Nowo powstałemu dowództwu podporządkowano trzy połączone stanowiska dowodzenia lotnictwa taktycznego i obrony powietrznej (2., 3. i 4. CAOC).
We wrześniu 1999 po raz kolejny zreformowano strukturę dowodzenia NATO. Nowa struktura nadal opierała się z trzech szczeblach dowodzenia. Przemianowano między innymi Główne Podporządkowane Dowództwa (Principal Subordinate Commands – PSCs) na Dowództwa Komponentów i Połączone Dowództwa Subregionalne JSRC. Dowództwo Połączonych Sił Powietrznych Europy Centralnej AIRCENT przemianowano na Dowództwo Komponentu CC AIRNORTH, pozostawiając je w Ramstein. W wyniku dalszych zmian organizacyjnych, a także powiększania NATO o nowych członków, w 2013 powstało Dowództwo Sojuszniczych Sił Powietrznych AIRCOM.
Struktura organizacyjna W 1974 Połączone Dowództwo Sił Powietrznych Europy Centralnej AAFCE – Ramstein (RFN) 2 Połączone Taktyczne Siły Powietrzne (2 ATAF) – Mönchengladbach (RFN) 4 Połączone Taktyczne Siły Powietrzne (4 ATAF) – Ramstein (RFN)
W 1994 Dowództwo Połączonych Sił Powietrznych Europy Centralnej AIRCENT – Ramstein (Niemcy) 2 Połączone Stanowisko Dowodzenia Lotnictwa Taktycznego i Obrony Powietrznej 2 CAOC – Kalkar/Uedem (Niemcy) 3 Połączone Stanowisko Dowodzenia Lotnictwa Taktycznego i Obrony Powietrznej 3 CAOC – Sembach (Niemcy) 4 Połączone Stanowisko Dowodzenia Lotnictwa Taktycznego i Obrony Powietrznej 4 CAOC – Messtetten (Niemcy)
Dowódcy Stopień, imię i nazwiskoCzasokresgenerał Lauris Norstad1951 – 1953marszałek lotnictwa Basil Embry1953 – 1956marszałek lotnictwa George Mills1956 – 1959marszałek lotnictwa Harry Broadhurst1959 – 1961marszałek lotnictwa The Earl of Bandon1961 – 1963marszałek lotnictwa Edmund Hudleston1963 – 1967Dowództwo nieczynnemarszałek lotnictwa Peter Le Cheminant1976 – 1979marszałek lotnictwa John Stacey1979 – 1981marszałek lotnictwa Peter Terry1981 – 1981marszałek lotnictwa John Gingell1981 – 1984marszałek lotnictwa Michael Beavis1984 – 1986marszałek lotnictwa Joseph Gilbert1986 – 1989marszałek lotnictwa Anthony Skingsley1989 – 1993
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dowództwa NATO Kategoria:Środkowoeuropejski Teatr Działań Wojennych Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1951