mały mały Pieczareczka borowa, czubajka żółknąca (Leucocoprinus nympharum (Kalchbr.) M. Asif, Saba & Vellinga) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Leucocoprinus, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1873 r. Károly Kalchbrenner, nadając mu nazwę Agaricus nympharum. W 1977 r. Marcel Bon w 1977 r. przeniósł go do rodzaju Leucoagaricus, a w 2024 r. M. Asif, Saba i Vellinga do rodzaju Leucocoprinus. Ma kilkanaście synonimów. Niektóre z nich: Lepiotophyllum rhacodes var. puellaris (Fr.) Locq. 1942 Leucoagaricus nympharum (Kalchbr.) Bon 1977 Leucocoprinus puellaris (Fr.) Locq. 1945 Macrolepiota nympharum (Kalchbr.) Wasser 1985 Macrolepiota puellaris (Fr.) M.M. Moser 1967. Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. nadali mu polską nazwę czubajka dziewczęca. W 2003 r. W. Wojewoda zarekomendował nazwę czubajka żółknąca. Obie stały się jednak niespójne z aktualną nazwą naukową. W 2024 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała polską nazwę pieczareczka borowa. Obecnie nazwa ta, również już niespójna z aktualną nazwą naukową.
Morfologia Kapelusz Średnica 4–10 cm, początkowo niemal kulisty, potem jajowaty lub dzwonkowaty, na koniec płaski z niskim garbkiem. Powierzchnia sucha, biaława, pokryta koncentrycznie ułożonymi i dachówkowato na siebie zachodzącymi dużymi łuskami, początkowo białymi, potem brązowymi. Środek gładki, orzechowobrązowy. Blaszki Gęste, wolne, grube, początkowo białe, potem różowawe, po uciśnięciu oraz u starszych okazów brudnobrązowe. Trzon Wysokość 8–15 cm, łykowaty, grubość do 1,5 cm, niemal zdrewniały, trudny do wyłamania, walcowaty z bulwiastą podstawą o średnicy do 3 cm, wewnątrz pusty. Powierzchnia naga, gładka, początkowo biaława, potem brudnobrązowa. Pierścień watowaty, białawy, wolny, dający się przesuwać. Miąższ Cienki, watowaty, biały, w trzonie po przecięciu czerwieniejący. Smak i zapach słaby, podobny do rzodkwi. Cechy mikroskopowe Zarodniki 8–12 × 6–8 μm, w odczynniku Melzera dekstrynoidalne z wyraźnymi porami rostkowymi. Gatunki podobne Czubajnik czerwieniejący (Chlorophyllum rhacodes) odróżniający się większymi owocnikami i kapeluszem o większych łuskach. Czubajka kania (Macrolepiota procera) odróżniająca się większymi owocnikami, brakiem czerwienienia miąższu trzonu po uszkodzeniu oraz charakterystycznymi poprzecznymi prążkami poniżej pierścienia.
Występowanie i siedlisko Leucoagaricus nympharum znany jest głównie w Europie i Azji, podano także jedno jego stanowisko w Meksyku. W opracowaniu W. Wojewody z 2003 roku jest wymieniony jako czubajka żółknąca Macrolepiota nympharum i przytoczone są 4 jego stanowiska. Pod taką samą nazwą w późniejszych latach podano wiele nowych stanowisk, a najbardziej aktualne podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb saprotroficzny występujący w różnego typu lasach i zaroślach na wapiennym podłożu.
Grzyb jadalny.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pieczarkowate