Kaplan Burović (cyr. Каплан Буровић, ), wcześniej Kapllan Resuli (cyr. Каплан Ресули; ur. 8 sierpnia 1934 w Ulcinju jako Kapllan Resulbegović (cyr. Каплан Ресулбеговић, ), zm. 11 sierpnia 2022 w Genewie) – jugosłowiańsko-albański prozaik, poeta, profesor albanistyki i nauczyciel, więzień polityczny, dysydent. Utworzył termin Republika KosowaPo II wojnie światowej Kosowo miało status autonomii, której oficjalną nazwą była Socjalistyczna Prowincja Autonomiczna Kosowo..
Znany był z obalenia licznych nieprawdziwych tez historycznych, jak między innymi rzekome pochodzenie Albańczyków z Albanii Kaukaskiej.
Pochodzenie Rodzina Kapllana Resuliego pochodziła z Bośni.
Pradziadkowie Kapllana używali nazwiska Burović, jeden z nich przeszedł na islam; ich potomkowie aktualnie zamieszkują między innymi Sjenicę, Belgrad oraz Turcję. Jeden z przodków Kapllana nazywał się Rist-Rizvan Burović; jego potomkowie, żeby upamiętnić swojego ojca, używali nazwisko Rizvanagić (Sulejman Rizvanagić i jego syn Resulj), a następnie Rizvanbegović oraz Resulbegović. Pierwszą o tym ostatnim nazwisku był Arslan-beg Resulbegović, który w 1687 roku przeniósł się z Hercegu Novego do Ulcinja; był on jednym z przodków w linii prostej Kapllana Resulego.
Życiorys Chodził do serbskojęzycznej szkoły, natomiast w domu posługiwano się językiem albańskim; w dzieciństwie Kapllan nie wykazywał dobrej znajomości tegoż języka.
W latach 1953–1955 pracował w Skopje jako publicysta dla czasopisma Flaka e Vllaznimit, a w latach 1956-1959 pełnił funkcję redaktora naczelnego czasopisma Iskra w Belgradzie. Opublikował również swój wiersz pod tytułem Bojana dla czasopism Koraci, Stravanje i Polet.
Latem 1956 roku wziął udział w protestach w Ulcinju przeciwko zamykaniu albańskojęzycznych szkół, uznając je za niezgodne z konstytucją. Albańczycy, którzy również brali udział w demonstracjach, byli agentami UDBA; ich celem było aresztowanie Resulbegovicia oraz doprowadzenie do skazania go na karę śmierci. Sam Resulbegović był nawet uważany za agenta UDBA. W 1957 roku ukończył naukę na Wyższym Instytucie w Skopje, następnie wyjechał do Tetowa, gdzie kontynuował pracę nauczyciela.
W 1959 roku został skazany na 18 miesięcy pozbawienia wolności; wyrok odbywał w Idrizowie i w Ulcinju. W następnym roku został wypuszczony na wolność; początkowo miał wyjechać do Związku Radzieckiego, jednak dnia 1 października 1960 roku ostatecznie wyjechał do Albanii, gdzie pracował jako nauczyciel w Lushnje oraz angażował się w karierę pisarską, a władze albańskie zakazały mu opuszczania kraju oraz nadały status internowanego. W celu ukrycia swojego pochodzenia zmienił nazwisko z Resulbegović na Resuli. Uczęszczał na studia albanistyczne na Uniwersytecie Tirańskim, które ukończył w 1969 roku.
Oskarżony o przygotowania do opuszczenia kraju, antyalbańską propagandę oraz za posiadanie i handel bronią palną, został skazany na ponad 40 lat pozbawienia wolności oraz osadzony w więzieniu w Burrelu, gdzie odbywał wyrok od roku 1970 do dnia 7 grudnia 1990. Po wyjściu na wolność ponownie zmienił nazwisko, tym razem na używane przez swoich przodków nazwisko Burović.
W 1991 roku wyemigrował do Genewy, gdzie kontynuował pracę pisarza. Założył czasopismo Ylberi, którego w latach 1993-1999 był redaktorem naczelnym.
Zmarł 11 sierpnia 2022 roku w Genewie; jego ciało zostało przetransportowane do Podgoricy, następnie do Ulcinja, gdzie zostało pochowane na cmentarzu przy Kościele św. Mikołaja.
Należał do lig pisarskich Jugosławii, Albanii oraz Czarnogóry; był również członkiem Albańskiej Akademii Nauk. Znał języki serbsko-chorwacki, albański, francuski, rosyjski i łaciński.
Wybrana twórczość i prace naukowe
Bojana (1952) Naxhija (1953) Ulcinjske daire (1953) O determinaciji društva i društvenog uredjenja (1954) E fejuara e detarit (1956) Mornareva udovica (1956) Mornareva vjernica (1956) Shkënijat e para (1956) Vejusha e detarit (1956) Zov mora (1956) Tramundana (1957) Fanola (1958) Njeriu pa ngjyrë (1958) Mes dy kaltërsirave (1959) Ulcinjski pomorci (1959) Buna (1961) Tradhëtia (1965) Ushtima e korabit (1968) Zana e Ulqinit (1968) E folmja e ulqinit (1969) Gjarpëri (1969) Šubara (1975) Zemër prindi (1975) Do të vij! (1987) Le vrai visage d'Ismail Kadare (1992) Liber leximi (1992) Rrezet e shpresës (1992) Je viendrai (1993) Fjalori të polmes së Ulqinit (1994) Ilirët dhe shqiptarët (1994) Morski valovi (1994) Paqja nuk arrihet duke shpifur dhe intriguar (1994) Porijeklo Albanaca (1994) Resulbegovići (1994) Ulcinj (1994) Pisma iz zatvora (1996) L'amour defendu (1997) Shpifjet e Kadaresë nuk e ndryshojnë të vërtetën (1997) Ngadhnjimi i shpresës (1998) Autopsia e një morali (1999) Letra nga Burreli (1999) Mikrologjira (2000) Shpifjet e udbashit nafi çegrani (2000) Stvarnost i albanske uluzije (2000) Istina iznad svega (2001) Mbi dashurinë (2001) Nishta dhe të tjerë (2001) Studentet (2001) Adem Demaçi (2002) Njegoš (2002) Od Iliromanje do terorizma (2002) Agjenti i Sigurimit (2003) Krik raspetog (2003) Llagapët e ulqinakëve (2003) Marginalije (2003) Resulbegoviqët dhe shqiptarët (2003) Bumerangu i Enver Hoxhës dhe i hoxhistëve (2004) Dardanija (2004) Esat Mekuli (2004) Hapšenje mornareve vjerenice (2004) Pretendiranja albanca (2004) Bukuroshja e plazhit (2005) Dëshmoj (2007) Martirizirano Kosovo (2007) Burovići (2008) Istorija Ulcinja (2009) Na Istoku ništa novo! (2009) Ngadhënjimi mbi vdekjen (2009) Ambasadori shqiptar (2010) Enciklopedija Ulcinja (2010) Fjala është karajfil (2015)
Wyróżnienia Podczas II Kongresu Ligi Pisarzy Albańskich, który odbył się w 1969 roku, uznano powieść Resulego pod tytułem Tradhtia jako jedno z najlepszych dzieł literatury albańskiej, a sam autor został ogłoszony honorowym członkiem Albańskiej Akademii Nauk.
Albańskie Ministerstwo Edukacji i Kultury w 1992 roku wprowadziło do programu szkolnego utwory Resulego; zostały również umieszczone w jugosłowiańskiej encyklopedii Biographical Lexicon, wydanej w 1999 roku w językach serbsko-chorwackim i angielskim.
W 2005 roku uczelnia New York University ogłosiła Burovicia Mandelą Albanii.
Życie prywatne Był w trzech związkach małżeńskich. Pierwszą żoną była Turczynka Feriha Hajrullah, która wzięła rozwód z Buroviciem, gdyż uległa informacji, jakoby ten miał być agentem UDBA.
Miał rodzeństwo (najmłodszy brat miał na imię Hajrudin) oraz dwoje dzieci: Arbena i Arbanę.
Zadeklarował, że nie jest narodowości albańskiej.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Goli Zivot - Kaplan Burovic - (TV Happy 31.05.2014.) Векови - академик Каплан Буровић
Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Ludzie urodzeni w Ulcinju
Kategoria:Jugosłowiańscy albaniści Kategoria:Jugosłowiańscy językoznawcy Kategoria:Jugosłowiańscy pisarze Kategoria:Jugosłowiańscy publicyści Kategoria:Jugosłowiańscy redaktorzy naczelni Kategoria:Albańskie ofiary prześladowań komunistycznych 1944–1991 Kategoria:Albańscy poeci XX wieku Kategoria:Albańscy poeci XXI wieku Kategoria:Albańscy prozaicy Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Prozaicy XXI wieku Kategoria:Albańscy dysydenci Kategoria:Jugosłowiańscy dysydenci Kategoria:Albańscy językoznawcy Kategoria:Albańscy redaktorzy naczelni Kategoria:Albańscy publicyści Kategoria:Jugosłowiańscy nauczyciele Kategoria:Albańscy nauczyciele Kategoria:Ludzie związani z Tetowem Kategoria:Członkowie Akademii Nauk Albanii Kategoria:Pisarze związani z Genewą Kategoria:Encyklopedyści Kategoria:Ludzie związani z Lushnje Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Tirańskiego Kategoria:Internowani w Albanii Kategoria:Internowani w latach 1945–1989 Kategoria:Pisarze związani z Belgradem Kategoria:Albańczycy pochodzenia bośniackiego Kategoria:Więźniowie polityczni w Albanii