Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów – oddział Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu o tematyce kresowej. MDiKK będzie stanowić w zachodniej części Polski centralną instytucję dbającą o kulturalne i historyczne dziedzictwo Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej.
W dniu 23 kwietnia 2021 r. Wicepremier, wówczas Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu prof. Piotr Gliński, jako główny współprowadzący brzeskie Muzeum Piastów Śląskich wystosował pismo, w którym wyraził akceptację dla przejęcia przez Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu obiektu Gimnasium Illustre dawnej książęcej szkoły, z przeznaczeniem na potrzeby planowanego oddziału Muzeum Piastów Śląskich.
Powstawanie U podstaw utworzenia Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów leżało zaangażowanie brzeskich muzealników w uruchomienie 11 listopada 2019 r. wystawy stałej, zatytułowanej Kresy. Ocalone wspomnienia.https://brzegzamek.pl/wystawy/wystawy-stale/kresy-ocalone-wspomnienia. Ekspozycja powstała w oparciu o zbiory gromadzone przez Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu od 2018 r. w ramach Archiwum Kresowego. Powstanie wystawy wynikało z troski o historyczne dziedzictwo kresowe i ocalenie schedy mieszkańców Kresów II Rzeczypospolitej, którzy po zakończeniu działań wojennych przybyli na Śląsk.
Powołanie Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów jako oddziału Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu traktować należy jako odpowiedź na wieloletnie starania środowisk kresowych o konieczność utworzenia tego typu placówki w południowo-zachodniej części Polskihttps://brzegzamek.pl/muzeum-dziedzictwa-i-kultury-kresow/wiesci/noworoczne-spotkanie-z-organizacjami-kresowymi..
O obiekcie Szesnastowieczny gmach dawnego gimnazjum został wzniesiony przez nadwornego architekta księcia legnicko-brzeskiego Jerzego II – Włocha Jakuba Parra w latach 1564 – 1569K. F. Schonwalder, Geschichte des Koniglichen Gymnasiums zu Brieg: zur dreihundertjahrigen Jubelfeier. Wrocław, Druck von Robert Nischkowsky, 1896, s. 17.K. F. Schonwalder, Die Piasten zum Briege oder Geschichte der Stadt und des Fürstenthums Brieg. Bdch. 2, Von der Kirchenreformation bis zur Verleihung des Majestätsbriefes (1521 bis 1609). Wrocław, Commissions-Verlag von Adolf Bänder, 1855, s. 195.. Sama szkoła, Gymnasium Illustre było znakomitą i nowoczesną jak na owe czasy uczelnią humanistyczną, którą ufundował Jerzy IIWeronika Karlak, Bibliotheca Piastorum Bregensis – szkolny księgozbiór dziedzictwem kulturowym śląskich Piastów, Piastowskie kolekcje ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu Digitalizacja i udostępnienie, Praca zbiorowa pod redakcją Iwony Bińkowskiej i Diany Codogni-Łańcuckiej, Wrocław 2015, s. 49.. Przez dziesiątki lat gimnazjum utrzymywało bardzo wysoki poziom nauczania o profilu humanistyczno-teologicznym. Ciesząca się wysoką rangą w szkolnictwie śląskim uczelnia gościła wielu uczniów ze znakomitych rodów Królestwa Polskiego, Czech, Moraw, Łużyc i innych krajów ościennychHenryk Barycz, Polacy w dawnym gimnazjum w Brzegu (w. XVI–XVIII). Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka, Wrocław 1974, s. 177–191..
W XIX gimnazjum działało jako Gimnazjum Królewskie (Königlichen Gymnasiums zu Brieg). W jego murach wykładali wybitni nauczyciele w tym autor wielotomowej historii dziejów Piastów brzeskich oraz dziejów Brzegu Karl Friedrich Schönwälder (1805–1888)Tamże, s. 51..
Od frontu portal z 1569 zawierający herby.
Założenia tematyczne Budując Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów od podstaw wyklarowała się narracja przyszłej instytucji zakładająca dwutorowość opowieści. Prezentowane będą relacje łączące Śląsk z Kresami Rzeczypospolitej, których to dzieje na przestrzeni wieków miały wiele punktów wspólnych. Zwornikiem opowieści o tych relacjach będzie przesiedlenie mieszkańców Lwowa, Stanisławowa, Wilna, Kamieńca Podolskiego, Żółkwi i wielu miast, miasteczek i wsi na tereny dzisiejszej Polski południowo-zachodniejhttps://brzegzamek.pl/muzeum-dziedzictwa-i-kultury-kresow/do-brzegu-na-kresy..
Zbiórka pamiątek kresowych Dział Dziedzictwa i Kultury Kresów przy Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu prowadzi zbiórkę pamiątek kresowych chcąc ocalić historię jednostek od zapomnienia, a same artefakty przed niszczeniem. Zebrane pamiątki będą stanowić podstawę pod ekspozycję Muzeum. Gromadzone są także wspomnienia i relacjehttps://brzegzamek.pl/muzeum-dziedzictwa-i-kultury-kresow/zbiorka..
Przypisy
Kategoria:Instytucje Kultury Samorządu Województwa Opolskiego Kategoria:Muzea w Brzegu